Enhancing the role of Party committees and organizations in building a faculty for military schools that meets current requirements for safeguarding the Party’s ideological foundation
Nghiêm Xuân Hùng
Học viện Kỹ thuật Quân sự
Email: hungnx@mta.edu.vn
(Quanlynhanuoc.vn) – Đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội là lực lượng trực tiếp tham gia đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quân đội, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong giáo dục chính trị, tư tưởng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường học thuật quân sự. Trong bối cảnh nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ giảng viên không chỉ là năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm mà còn là bản lĩnh chính trị, năng lực phản biện và khả năng định hướng nhận thức trước các quan điểm sai trái, thù địch. Bài viết phân tích vai trò, nội dung, phương thức lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng trong xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ giảng viên vừa có phẩm chất chính trị vững vàng, vừa có năng lực khoa học đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Từ khóa: Xây dựng Đảng; cấp ủy; tổ chức đảng; giảng viên quân đội; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Abstract: The faculty of military schools directly engages in the training and professional development of military officers while playing a crucial role in political and ideological education and the defense of the Party’s ideological foundation within the military academic environment. Amidst the mission to build a revolutionary, regular, elite, and modern Vietnam People’s Army and the rapid expansion of cyberspace, faculty members are required to possess not only professional expertise and pedagogical skills but also political steadfastness, critical thinking abilities, and the capacity to guide perceptions in the face of erroneous and hostile viewpoints. This article analyzes the roles, content, and leadership methods of Party committees and organizations in developing the faculty of military schools; it subsequently proposes solutions to build a teaching force that possesses both firm political qualities and the scientific competence to meet mission requirements in the new situation.
Keywords: Party building; Party committee; Party organization; military faculty; defense of the Party’s ideological foundation.
1. Đặt vấn đề
Nhà trường Quân đội là một bộ phận quan trọng trong hệ thống tổ chức của Quân đội nhân dân Việt Nam, có chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nghiên cứu khoa học quân sự và góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Trong đó, đội ngũ giảng viên là lực lượng trực tiếp chuyển tải tri thức khoa học, kinh nghiệm thực tiễn và những giá trị chính trị – tinh thần của Quân đội đến học viên. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sự tác động của môi trường thông tin mở đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác giáo dục, đào tạo trong Quân đội. Không gian mạng trở thành một mặt trận quan trọng, nơi các thế lực thù địch gia tăng hoạt động xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, chia rẽ mối quan hệ Đảng – Nhà nước – Quân đội – Nhân dân, trong đó có việc tác động vào nhận thức của cán bộ, giảng viên, học viên trong các nhà trường Quân đội. Vì vậy, xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội hiện nay không chỉ là vấn đề nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giáo dục, mà còn là một nội dung quan trọng của công tác xây dựng Đảng trong Quân đội.
2. Nội dung và phương thức lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng trong xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội hiện nay
(1) Lãnh đạo công tác quy hoạch, tạo nguồn, tuyển chọn và sử dụng đội ngũ giảng viên.
Xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội là một quá trình lâu dài, liên tục, bao gồm nhiều khâu từ phát hiện, tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng đến bố trí, sử dụng và phát triển đội ngũ. Trong quá trình đó, cấp ủy, tổ chức đảng giữ vai trò định hướng chính trị, lãnh đạo công tác cán bộ, bảo đảm việc xây dựng đội ngũ giảng viên gắn với yêu cầu nhiệm vụ giáo dục, đào tạo và xây dựng Quân đội trong từng giai đoạn.
Cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo xây dựng quy hoạch đội ngũ giảng viên trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng, dự báo nhu cầu phát triển của nhà trường và yêu cầu xây dựng Quân đội. Quan điểm này phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, trong đó nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ phải bảo đảm đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Vận dụng vào xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội, công tác quy hoạch không chỉ nhằm bảo đảm sự kế thừa về số lượng, cơ cấu mà quan trọng hơn là chuẩn bị nguồn cán bộ giảng dạy, nghiên cứu khoa học có bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn và khả năng phát triển lâu dài. Quy hoạch không chỉ nhằm bảo đảm đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu mà quan trọng hơn là tạo dựng được đội ngũ có sự kế thừa, phát triển liên tục, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự. Trong điều kiện hiện nay, quy hoạch giảng viên cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Quân đội, chú trọng phát hiện những cán bộ trẻ có phẩm chất chính trị vững vàng, năng lực chuyên môn tốt, tư duy khoa học và khả năng phát triển lâu dài.
Cùng với quy hoạch, công tác tạo nguồn và tuyển chọn giảng viên là khâu có ý nghĩa quyết định đến chất lượng đội ngũ. Thực tiễn cho thấy, một đội ngũ giảng viên mạnh không thể chỉ hình thành từ việc bổ sung nhân lực khi có nhu cầu trước mắt, mà phải được chuẩn bị từ sớm, từ xa thông qua việc phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố có triển vọng. Đối với các nhà trường Quân đội, yêu cầu xây dựng đội ngũ giảng viên còn gắn trực tiếp với nhiệm vụ đổi mới giáo dục và đào tạo trong Quân đội.
Nghị quyết số 1657-NQ/QUTW ngày 20/12/2022 của Quân ủy Trung ương về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới xác định yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa; gắn đào tạo với thực tiễn, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường và đơn vị, giữa đào tạo, bồi dưỡng với sử dụng. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng các nhà trường Quân đội phải quan tâm lãnh đạo xây dựng đội ngũ giảng viên có năng lực chuyên môn sâu, phương pháp giảng dạy hiện đại và khả năng đáp ứng yêu cầu phát triển của nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong tình hình mới. Vì vậy, cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo thực hiện tốt việc lựa chọn cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín để đào tạo, thử thách và giao nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học. Trong quá trình đó, cần tránh cách nhìn đơn giản chỉ coi trọng bằng cấp, học hàm, học vị mà xem nhẹ phẩm chất chính trị, năng lực thực tiễn, khả năng sư phạm và tinh thần trách nhiệm của người giảng viên.
Bên cạnh việc tạo nguồn, cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo thực hiện tốt việc bố trí, sử dụng đội ngũ giảng viên phù hợp với năng lực, sở trường và yêu cầu nhiệm vụ của từng nhà trường. Sử dụng đúng người, đúng việc không chỉ phát huy được năng lực cá nhân mà còn tạo động lực để giảng viên không ngừng học tập, nghiên cứu, đổi mới phương pháp giảng dạy. Ngược lại, nếu bố trí, sử dụng chưa phù hợp hoặc thiếu cơ chế phát huy năng lực sẽ làm hạn chế khả năng sáng tạo, ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng đội ngũ.
Đặc biệt, trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, cơ cấu tri thức quân sự có nhiều thay đổi, công tác quy hoạch và sử dụng giảng viên cần chú trọng phát triển những năng lực mới như khả năng nghiên cứu liên ngành, năng lực ứng dụng công nghệ số, khả năng khai thác dữ liệu và tham gia đấu tranh trên không gian mạng. Đây không chỉ là yêu cầu về chuyên môn mà còn là yêu cầu về năng lực chính trị của đội ngũ giảng viên trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
(2) Lãnh đạo công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển năng lực toàn diện của đội ngũ giảng viên
Xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu mà quan trọng hơn là phải hình thành đội ngũ có năng lực toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục, đào tạo và nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Vì vậy, cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo chặt chẽ công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên theo hướng gắn giữa yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ với yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong Quân đội.
Trên cơ sở định hướng của Đảng, Quân ủy Trung ương về xây dựng đội ngũ nhà giáo, cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo xác định đúng nội dung, đối tượng và phương thức đào tạo, bồi dưỡng. Trong đó, cần chú trọng kết hợp giữa bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp với nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực nghiên cứu khoa học, năng lực sư phạm và khả năng vận dụng phương pháp giáo dục hiện đại. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của khoa học công nghệ, đội ngũ giảng viên cần được trang bị năng lực số, khả năng khai thác, xử lý thông tin, ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, nghiên cứu và tham gia đấu tranh trên không gian mạng.
Để thực hiện yêu cầu đó, vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng thể hiện ở việc xây dựng chủ trương, nghị quyết, chương trình, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp; đồng thời phát huy trách nhiệm của người chỉ huy, cơ quan chính trị, cơ quan đào tạo và bản thân đội ngũ giảng viên. Quá trình bồi dưỡng cần tránh tư duy bình quân, dàn trải mà phải hướng tới phát triển năng lực theo vị trí việc làm, chuyên ngành đào tạo và yêu cầu nhiệm vụ cụ thể. Đây cũng là điều kiện quan trọng để hình thành đội ngũ giảng viên có khả năng giảng dạy thuyết phục, nghiên cứu khoa học có chiều sâu và đủ năng lực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng tri thức, lập luận khoa học và thực tiễn quân sự.
(3) Lãnh đạo đổi mới công tác đánh giá, sử dụng và trọng dụng đội ngũ giảng viên
Đánh giá, sử dụng và trọng dụng đội ngũ giảng viên là khâu có ý nghĩa quyết định trong phát huy hiệu quả nguồn nhân lực của các nhà trường Quân đội. Đối với cấp ủy, tổ chức đảng, đây không chỉ là vấn đề quản lý cán bộ mà còn là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng về cán bộ. Thông qua đánh giá đúng, sử dụng phù hợp, cấp ủy có cơ sở để phát hiện nhân tố tích cực, khắc phục hạn chế và xây dựng đội ngũ giảng viên phát triển bền vững.
Trong thực tiễn, đánh giá giảng viên cần được đổi mới theo hướng toàn diện, khách quan, gắn phẩm chất chính trị với năng lực chuyên môn, kết quả thực hiện nhiệm vụ và sự đóng góp đối với sự phát triển của nhà trường. Bên cạnh các tiêu chí truyền thống như trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, kết quả nghiên cứu khoa học, cần quan tâm đến những yêu cầu mới như khả năng đổi mới sáng tạo, năng lực số, khả năng thích ứng với môi trường giáo dục hiện đại và trách nhiệm tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Việc đánh giá cần khắc phục biểu hiện nặng về hồ sơ, bằng cấp hoặc số lượng sản phẩm mà chưa phản ánh đầy đủ chất lượng, hiệu quả thực chất trong hoạt động giảng dạy và nghiên cứu.
Trên cơ sở kết quả đánh giá, cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo thực hiện tốt việc bố trí, sử dụng và trọng dụng giảng viên theo năng lực, sở trường và yêu cầu nhiệm vụ. Cần tạo điều kiện để giảng viên có năng lực phát huy vai trò trong nghiên cứu khoa học, tham gia các nhiệm vụ quan trọng, xây dựng các nhóm nghiên cứu chuyên sâu và đóng góp vào phát triển lý luận, thực tiễn quân sự. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích, bảo vệ những giảng viên dám đổi mới, dám nghiên cứu, dám tham gia đấu tranh với những quan điểm sai trái trên cơ sở khoa học, khách quan và đúng định hướng chính trị.
(4) Lãnh đạo xây dựng môi trường chính trị, khoa học dân chủ, kỷ luật, tạo điều kiện để giảng viên phát triển và cống hiến
Xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội không chỉ là quá trình lựa chọn, đào tạo từng cá nhân mà còn phụ thuộc vào môi trường tổ chức, môi trường chính trị và môi trường khoa học nơi đội ngũ đó hoạt động. Vì vậy, cấp ủy, tổ chức đảng cần quan tâm lãnh đạo xây dựng môi trường giáo dục quân sự dân chủ, đoàn kết, kỷ luật, tạo điều kiện để giảng viên phát huy năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và khả năng sáng tạo.
Một môi trường khoa học lành mạnh cần bảo đảm sự kết hợp giữa định hướng chính trị đúng đắn với phát huy tự do tư duy, trao đổi học thuật và sáng tạo khoa học. Sự lãnh đạo của tổ chức đảng không nhằm thay thế hoạt động chuyên môn mà hướng tới tạo lập khuôn khổ, nguyên tắc và điều kiện để hoạt động nghiên cứu, giảng dạy phát triển đúng mục tiêu. Đây cũng là cơ sở để nhận diện và phản bác những luận điệu cho rằng sự lãnh đạo của Đảng làm hạn chế sáng tạo khoa học. Trên thực tế, định hướng chính trị đúng đắn giúp hoạt động khoa học gắn với yêu cầu thực tiễn xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc và phục vụ lợi ích của quốc gia, dân tộc.
Để xây dựng môi trường đó, cấp ủy, tổ chức đảng cần phát huy vai trò lãnh đạo thông qua công tác tư tưởng, kiểm tra, giám sát, xây dựng quy chế hoạt động khoa học, khuyến khích tranh luận học thuật trên cơ sở tôn trọng sự thật và phương pháp khoa học. Đồng thời, cần nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ chủ trì, cán bộ quản lý giáo dục; xây dựng văn hóa nhà trường trong đó mỗi giảng viên vừa là nhà giáo, nhà khoa học, vừa là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, góp phần củng cố niềm tin, bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
3. Thực tiễn công tác lãnh đạo xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội hiện nay
Một là, nhận thức về vị trí, vai trò của xây dựng đội ngũ giảng viên trong công tác xây dựng Đảng ở các nhà trường Quân đội cần tiếp tục được nâng cao.
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, công tác giáo dục, đào tạo trong Quân đội nói chung, xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục nói riêng đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức của các cấp về vị trí, vai trò của đội ngũ giảng viên từng bước được nâng lên; công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ nhà giáo được quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo trong các nhà trường Quân đội.
Trước yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và những biến đổi nhanh chóng của môi trường giáo dục, khoa học, công nghệ hiện nay, nhận thức về xây dựng đội ngũ giảng viên cần tiếp tục được phát triển theo hướng toàn diện hơn. Xây dựng đội ngũ giảng viên không chỉ là bảo đảm nguồn nhân lực phục vụ hoạt động đào tạo, mà còn là một nội dung quan trọng của công tác xây dựng Đảng về cán bộ, góp phần trực tiếp xây dựng nhân tố chính trị, tư tưởng trong các nhà trường Quân đội.
Vấn đề đặt ra hiện nay là cần tiếp tục làm rõ hơn trách nhiệm lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng đối với công tác xây dựng đội ngũ giảng viên; tránh nhận thức giản đơn coi đây chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan đào tạo hoặc công việc riêng của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục. Đồng thời, cần gắn xây dựng đội ngũ giảng viên với yêu cầu xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng nhà trường chính quy, mẫu mực và đáp ứng yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Hai là, yêu cầu đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng trong xây dựng đội ngũ giảng viên.
Thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung cho thấy, chất lượng đội ngũ phụ thuộc không chỉ vào chủ trương đúng mà còn phụ thuộc vào phương thức lãnh đạo, tổ chức thực hiện của cấp ủy, tổ chức đảng. Đối với các nhà trường Quân đội, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng khoa học, dân chủ, sát thực tiễn, bảo đảm vừa giữ vững nguyên tắc Đảng lãnh đạo, vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cơ quan chuyên môn và đội ngũ giảng viên.
Một vấn đề cần quan tâm là sự thống nhất giữa yêu cầu lãnh đạo chính trị với quy luật phát triển của hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo bằng định hướng, chủ trương, công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát và xây dựng môi trường phát triển; đồng thời tôn trọng tính đặc thù của hoạt động chuyên môn, khuyến khích tư duy độc lập, sáng tạo khoa học trên cơ sở tuân thủ đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước và kỷ luật Quân đội.
Trong điều kiện hiện nay, việc đổi mới phương thức lãnh đạo càng có ý nghĩa quan trọng khi đội ngũ giảng viên ngày càng tham gia sâu vào các hoạt động nghiên cứu, hợp tác khoa học, khai thác môi trường số và tiếp cận nhiều nguồn thông tin khác nhau. Điều đó đòi hỏi cấp ủy, tổ chức đảng không chỉ làm tốt công tác quản lý, định hướng mà còn phải trở thành chủ thể kiến tạo môi trường để giảng viên phát triển năng lực, phát huy trí tuệ và đóng góp hiệu quả vào sự nghiệp giáo dục, đào tạo và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Ba là, yêu cầu xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng đồng thời yêu cầu chuyên môn và yêu cầu chính trị trong môi trường mới.
Sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sự mở rộng của không gian mạng đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với hoạt động giáo dục, đào tạo. Đối với các nhà trường Quân đội, những biến đổi này không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy, nghiên cứu khoa học mà còn đặt ra yêu cầu mới về phẩm chất chính trị, năng lực nhận diện và xử lý thông tin của đội ngũ giảng viên.
Bên cạnh những ưu điểm cơ bản về bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và tinh thần trách nhiệm, việc xây dựng đội ngũ giảng viên hiện nay cần tiếp tục quan tâm phát triển những năng lực mới như năng lực số, khả năng khai thác tri thức hiện đại, năng lực phản biện khoa học và khả năng tham gia đấu tranh trên không gian mạng. Đây là những yêu cầu không thể tách rời trong bối cảnh các thế lực thù địch đang sử dụng ngày càng nhiều phương thức, thủ đoạn mới nhằm xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội.
Vấn đề đặt ra đối với cấp ủy, tổ chức đảng là cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giảng viên theo hướng kết hợp hài hòa giữa phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng với môi trường mới. Trong đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không nên được nhìn nhận như một nhiệm vụ bổ sung mà cần trở thành một yêu cầu gắn với chức năng, trách nhiệm nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên trong các nhà trường Quân đội.
4. Một số giải pháp
Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ chủ trì về vị trí, vai trò của xây dựng đội ngũ giảng viên.
Xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội là một nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng về cán bộ, đồng thời là yếu tố trực tiếp quyết định chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Vì vậy, trước hết cần tiếp tục nâng cao nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ chủ trì về vị trí, vai trò, yêu cầu của công tác xây dựng đội ngũ giảng viên trong tình hình mới. Nhận thức đúng sẽ là cơ sở để xác định đúng chủ trương, biện pháp lãnh đạo, tránh quan niệm coi đây chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan đào tạo hoặc của riêng đội ngũ giảng viên.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về “xây dựng Đảng là then chốt”, đồng thời “không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực, uy tín”, cấp ủy, tổ chức đảng trong các nhà trường Quân đội cần xác định xây dựng đội ngũ giảng viên là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh và xây dựng nhà trường chính quy, mẫu mực. Trên cơ sở đó, cần đưa nội dung xây dựng đội ngũ giảng viên vào nghị quyết lãnh đạo, chương trình, kế hoạch công tác của cấp ủy; phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ chủ trì, nhất là người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện. Đây là điều kiện quan trọng bảo đảm công tác xây dựng đội ngũ giảng viên được triển khai đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên phát triển mới.
Thứ hai, đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng gắn với phát huy tính chủ động, sáng tạo trong hoạt động giáo dục, khoa học quân sự.
Đổi mới phương thức lãnh đạo là yêu cầu khách quan nhằm bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng vừa giữ vững nguyên tắc, vừa phù hợp với đặc điểm của hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Đối với các nhà trường Quân đội, cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng khoa học, dân chủ, sát thực tiễn; tập trung vào định hướng chính trị, công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát và xây dựng môi trường phát triển, không làm thay chức năng quản lý chuyên môn.
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định yêu cầu “gắn kết chặt chẽ tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận với xây dựng và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng”, đồng thời nhấn mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho sự phát triển đất nước. Điều này đặt ra yêu cầu các nhà trường Quân đội phải xây dựng môi trường khoa học trong đó giảng viên vừa giữ vững bản lĩnh chính trị, vừa phát huy năng lực nghiên cứu, sáng tạo và khả năng tiếp cận những vấn đề mới. Do đó, cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo bằng chủ trương, cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện; đồng thời tôn trọng quy luật của hoạt động khoa học, khuyến khích trao đổi học thuật, tranh luận khoa học trên cơ sở giữ vững định hướng chính trị. Đây cũng là cơ sở thực tiễn để bác bỏ những quan điểm cho rằng sự lãnh đạo của Đảng làm hạn chế tự do sáng tạo khoa học.
Thứ ba, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá và trọng dụng giảng viên theo yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành một nhiệm vụ trọng tâm. Đối với các nhà trường Quân đội, điều đó đòi hỏi đội ngũ giảng viên không chỉ có trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm mà còn phải có khả năng thích ứng với sự phát triển của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và những yêu cầu mới của nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.
Quán triệt quan điểm của Đại hội XIV về “đẩy mạnh đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao”, “phát triển toàn diện con người Việt Nam” và phát triển kỹ năng số, cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên theo hướng phát triển năng lực toàn diện. Trong đó, cần chú trọng bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học, phương pháp giảng dạy hiện đại, khả năng khai thác công nghệ số, xử lý thông tin và tham gia đấu tranh trên không gian mạng. Cùng với đào tạo, cần đổi mới đánh giá, sử dụng và trọng dụng giảng viên theo hướng lấy phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và đóng góp thực chất làm cơ sở. Cần tạo môi trường để những giảng viên có năng lực nghiên cứu, tư duy sáng tạo, khả năng tổng kết thực tiễn được phát huy vai trò, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Thứ tư, xây dựng đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị, năng lực khoa học, đáp ứng yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay đặt ra yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị, khả năng nhận diện và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch. Đối với các nhà trường Quân đội, yêu cầu này càng có ý nghĩa quan trọng bởi đây là môi trường đào tạo đội ngũ cán bộ cho toàn quân. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đồng thời tăng cường bảo vệ an ninh chính trị, an ninh mạng, an ninh dữ liệu trong bối cảnh mới. Vì vậy, đội ngũ giảng viên cần được xây dựng không chỉ là những nhà giáo, nhà khoa học mà còn là lực lượng có khả năng tham gia định hướng nhận thức, cung cấp luận cứ khoa học và đấu tranh bảo vệ các quan điểm, đường lối của Đảng.
Cấp ủy, tổ chức đảng cần quan tâm phát hiện, bồi dưỡng những giảng viên có năng lực nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, tham gia các hoạt động khoa học, viết bài, hội thảo và đấu tranh trên không gian mạng. Qua đó, từng bước hình thành đội ngũ giảng viên có sự kết hợp giữa “tâm”, “tầm” và “trí”, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới.
5. Kết luận
Xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường Quân đội là nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng Đảng về cán bộ, đồng thời là yếu tố trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Trong bối cảnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số và không gian mạng phát triển mạnh mẽ, yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên không chỉ là trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm mà còn là bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy khoa học và khả năng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Vì vậy, phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng cần được thực hiện đồng bộ từ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, sử dụng đến xây dựng môi trường phát triển, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2018). Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021). Quy định số 51-QĐ/TW ngày 29/12/2021 về tổ chức cơ quan chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Bộ Chính trị (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
Bộ Chính trị (2005). Nghị quyết số 51-NQ/TW ngày 20/7/2005 về việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. (Tập I, II). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. (Tập I, II). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Quân ủy Trung ương (2022). Nghị quyết số 1657-NQ/QUTW ngày 20/12/2022 về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới.
