Innovating communication on administrative reform in Dong Thap Province
Nguyễn Thị Lương
Sở Nội vụ tỉnh Đồng Tháp
Email: nguyenthiluong120689@gmail.com
(Quanlynhanuoc,vn) – Truyền thông cải cách hành chính có vai trò nâng cao nhận thức, thúc đẩy sự tham gia của người dân, doanh nghiệp và góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại. Trên cơ sở phân tích thực tiễn và khảo sát 100 người dân tại tỉnh Đồng Tháp, bài viết đánh giá thực trạng truyền thông cải cách hành chính trong bối cảnh chuyển đổi số. Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất các giải pháp đổi mới nội dung, đa dạng hóa kênh truyền thông, nâng cao năng lực đội ngũ, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới đánh giá hiệu quả. Qua đó, góp phần xây dựng mô hình truyền thông cải cách hành chính lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại tại Đồng Tháp.
Từ khóa: Cải cách hành chính; truyền thông cải cách hành chính; truyền thông số; chính quyền số; Đồng Tháp.
Abstract: Communication on administrative reform plays a role in raising awareness, promoting the participation of citizens and businesses, and contributing to the development of a modern administrative system. Based on an analysis of practical experiences and a survey of 100 residents in Dong Thap Province, this article assesses the current state of communication on administrative reform in the context of digital transformation. Based on the research findings, the article proposes solutions to innovate content, diversify communication channels, enhance staff capacity, accelerate digital transformation, and reform effectiveness evaluation. Through these measures, it aims to help build a citizen- and business-centered model for administrative reform communication that meets the requirements for establishing a modern administrative system in Dong Thap.
Keywords: Administrative reform; administrative reform communication; digital communication; digital government; Dong Thap Province.
1. Đặt vấn đề
Cải cách hành chính là một quá trình liên tục nhằm đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, cải thiện chất lượng thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nền hành chính phục vụ người dân và doanh nghiệp. Trong quá trình đó, truyền thông cải cách hành chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi cải cách hành chính chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi chủ trương, chính sách và kết quả cải cách được người dân biết, hiểu, tiếp cận và sử dụng.
Từ góc độ quản lý công, truyền thông cải cách hành chính không chỉ là hoạt động phổ biến chủ trương, chính sách của cơ quan nhà nước mà còn là một quá trình tương tác giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp và xã hội. Thông qua truyền thông, cơ quan hành chính cung cấp thông tin, giải thích chính sách, hướng dẫn thủ tục, tiếp nhận phản hồi, giải đáp thắc mắc và tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát hoạt động của bộ máy hành chính. Vì vậy, chất lượng truyền thông có mối quan hệ chặt chẽ với chất lượng quản trị và cung ứng dịch vụ công.
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm đến cải cách hành chính, xây dựng chính phủ điện tử, chính phủ số và nền hành chính phục vụ. Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030 xác định mục tiêu xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ Nhân dân (Chính phủ, 2021). Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (Thủ tướng Chính phủ, 2020).
Những định hướng này đặt ra yêu cầu truyền thông cải cách hành chính phải được đổi mới đồng bộ với quá trình đổi mới nền hành chính.
Đối với tỉnh Đồng Tháp, cải cách hành chính được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng chính quyền phục vụ. Công tác truyền thông cải cách hành chính thời gian qua đã được triển khai bằng nhiều hình thức và trên nhiều kênh khác nhau. Các cơ quan, đơn vị đã kết hợp giữa tuyên truyền qua báo chí, phát thanh, truyền hình, hội nghị, hệ thống thông tin cơ sở với cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số. Nội dung truyền thông từng bước chuyển từ phổ biến chủ trương chung sang giới thiệu thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến, chuyển đổi số và các mô hình cải cách (Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp, 2025).
Từ kết quả nghiên cứu, bài viết tập trung trả lời ba vấn đề: Một là, truyền thông cải cách hành chính cần được nhìn nhận như thế nào trong quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại. Hai là, thực trạng truyền thông cải cách hành chính tại Đồng Tháp đang đặt ra những vấn đề gì. Ba là, cần đổi mới truyền thông cải cách hành chính theo hướng nào để phù hợp với nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và yêu cầu chuyển đổi số.
2. Kết quả khảo sát và những vấn đề đặt ra
Nhằm có số liệu và kết quả thực về thực trạng truyền thông cải cách hành chính trong bối cảnh chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Đông Tháp, tác giả đã tiến hành nghiên cứu 100 người dân và sử dụng phương pháp phân tích số liệu.
Một là, nhận thức của người dân về cải cách hành chính.
Kết quả khảo sát 100 người cho thấy, 56% cho biết biết rõ về cải cách hành chính, 32% biết một phần và 11% chỉ nghe qua.
Như vậy, phần lớn đối tượng khảo sát đã có nhận thức nhất định về cải cách hành chính. Tuy nhiên, nếu cộng nhóm “biết một phần” và “chỉ nghe qua”, vẫn có 43% chưa đạt mức nhận thức đầy đủ. Điều này cho thấy truyền thông cải cách hành chính đã tạo được độ phủ nhất định nhưng chưa hoàn toàn chuyển hóa thành hiểu biết sâu.
Vấn đề đặt ra không phải chỉ là “làm cho người dân biết cải cách hành chính”, mà phải “làm cho người dân hiểu cải cách hành chính liên quan trực tiếp đến quyền lợi và việc thực hiện thủ tục của mình như thế nào”.
Hai là mức độ dễ hiểu của thông tin
Có 65% người được khảo sát đánh giá thông tin từ dễ hiểu đến rất dễ hiểu, trong khi 32% đánh giá ở mức bình thường. Kết quả này cho thấy, nội dung truyền thông cơ bản đã đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, những nội dung liên quan đến chính quyền số, dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ vẫn có tính chuyên môn cao, gây khó khăn cho người cao tuổi, người ở khu vực nông thôn hoặc ít tiếp cận công nghệ.
Ba là mức độ đáp ứng nhu cầu
Có 75% người khảo sát cho rằng, thông tin truyền thông cơ bản đáp ứng nhu cầu tìm hiểu. Tuy nhiên, một bộ phận người dân mong muốn được hướng dẫn cụ thể hơn về cách thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số. Điều đó cho thấy, nhu cầu của người dân đang chuyển từ “biết chính sách” sang “biết cách thực hiện”.
Bốn là mức độ hữu ích. Có tới 87% đánh giá thông tin truyền thông cải cách hành chính hữu ích hoặc rất hữu ích. Đây là kết quả tích cực, chứng minh truyền thông cải cách hành chính đã có giá trị thực tiễn nhất định. Tuy nhiên, cần tiếp tục nâng cao chất lượng bằng cách gắn mỗi sản phẩm truyền thông với một hành động cụ thể mà người dân có thể thực hiện.
Năm là kênh truyền thông được ưu tiên. Kết quả khảo sát cho thấy, mạng xã hội chiếm 28%, video ngắn 27%, Zalo/SMS 16%, hội nghị 9% và infographic 8% trong lựa chọn của người dân. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn truyền thông truyền thống. Đề án chỉ ra rằng vẫn cần duy trì các hình thức trực tiếp nhằm bảo đảm người cao tuổi, nhóm yếu thế và người ít sử dụng công nghệ không bị bỏ lại phía sau.
Bên cạnh mặt tích cực, công tác, công tác truyền thông về cải cách hành chính của tỉnh Đồng Tháp vẫn còn có những hạn chế, như: nội dung truyền thông còn có lúc nặng về hành chính, thiên về phổ biến văn bản hơn là hướng dẫn hành động; chưa phân hóa rõ đối tượng truyền thông, người dân, doanh nghiệp, cán bộ, thanh niên, người cao tuổi có nhu cầu thông tin khác nhau nhưng chưa phải lúc nào cũng được tiếp cận sản phẩm phù hợp; tính tương tác còn hạn chế; truyền thông số chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng. Mạng xã hội, video ngắn, infographic đã được sử dụng nhưng chưa trở thành phương thức chủ đạo có tính hệ thống; năng lực truyền thông của cán bộ chưa đồng đều; nguồn lực cho truyền thông còn hạn chế.
Kết quả khảo sát cho thấy khó khăn lớn nhất là mức độ quan tâm của người dân đối với cải cách hành chính còn hạn chế, chiếm 19%; tiếp theo là thiếu kỹ năng truyền thông của cán bộ, công chức 16%; thiếu kinh phí 12%; nội dung chưa hấp dẫn 11% và thiếu nhân lực chuyên trách 6%.
Các hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, cải cách hành chính là lĩnh vực có nội dung chuyên môn cao, thường xuyên thay đổi; trình độ và khả năng tiếp cận công nghệ của các nhóm dân cư khác nhau; môi trường truyền thông số phát triển nhanh. Về chủ quan, tư duy truyền thông ở một số nơi vẫn mang tính hành chính; chưa thực sự xuất phát từ câu hỏi “người dân cần biết gì và làm được gì”. Đây chính là nguyên nhân quan trọng làm giảm hiệu quả truyền thông cải cách hành chính.
3. Thực trạng truyền thông cải cách hành chính tại tỉnh Đồng Tháp
Từ kết quả nghiên cứu khảo sát, phân tích đánh giá và phân tích số liệu thực, tác giả bài viết đã khái quát về thực trạng công tác cải cách hành chính tại tỉnh Đồng Tháp thời gian qua, như sau:
Thứ nhất, công tác lãnh đạo, chỉ đạo về truyền thông cải cách hành chính được quan tâm.
Tỉnh ủy, UBND tỉnh xác định cải cách hành chính là nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch, hướng dẫn về cải cách hành chính và truyền thông cải cách hành chính. Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp ban hành Kế hoạch số 285/KH-UBND ngày 16/3/2026 về tuyên truyền cải cách hành chính năm 2026 trên địa bàn tỉnh(Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp, 2026).
Ngày 14/4/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp ban hành Kế hoạch số 445/KH-UBND phát động phong trào thi đua “Đẩy mạnh cải cách hành chính” giai đoạn 2026 – 2030 trên địa bàn tỉnh (Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp, 2026b).
Công tác tổ chức, thực hiện, đánh giá kết quả Chỉ số cải cách hành chính, Chỉ số hài lòng năm 2025 cũng được Ủy ban nhân dân tỉnh rất quan tâm chỉ đạo, như: Kế hoạch số 768/KH-UBND ngày 28/5/2026 tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả Chỉ số cải cách hành chính, Chỉ số hài lòng năm 2025 và triển khai nhiệm vụ cải cách hành chính giai đoạn 2026 – 2030 (Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp, 2026c).
Sở Nội vụ với vai trò cơ quan tham mưu đã chủ động triển khai các hoạt động gắn với mục tiêu, nhiệm vụ cải cách hành chính theo từng giai đoạn. Các kế hoạch truyền thông được xây dựng hằng năm, xác định nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị và địa phương.
Thứ hai, nội dung truyền thông tương đối toàn diện
Nội dung truyền thông đã từng bước bao quát các nội dung của chương trình cải cách hành chính, trong đó chú trọng cải cách thủ tục hành chính, cơ chế một cửa, dịch vụ công trực tuyến, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, các cơ quan, đơn vị ngày càng quan tâm đến việc giới thiệu và hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và các phương thức giao dịch trên môi trường số.
Thứ ba, các hình thức và kênh truyền thông từng bước được đa dạng hóa
Đồng Tháp đã kết hợp các phương thức truyền thống với phương thức hiện đại. Bên cạnh báo chí, phát thanh, truyền hình, hội nghị, tài liệu tuyên truyền, các cơ quan đã sử dụng cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, Zalo, YouTube, infographic và video ngắn. Đây là hướng đi phù hợp với sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của người dân.
Thứ tư, đội ngũ cán bộ có nền tảng chuyên môn về cải cách hành chính. Phần lớn cán bộ làm công tác cải cách hành chính nắm được các quy định pháp luật, quy trình thủ tục hành chính và nội dung chuyên môn. Đây là nền tảng để cung cấp thông tin chính xác cho người dân và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, năng lực chuyên môn về cải cách hành chính chưa đồng nghĩa với năng lực truyền thông. Đội ngũ cán bộ cần được bổ sung kỹ năng chuyển hóa nội dung chuyên môn thành sản phẩm dễ hiểu, trực quan và phù hợp nền tảng số.
4. Một số giải pháp đổi mới truyền thông cải cách hành chính tại tỉnh Đồng Tháp
Thứ nhất, chuyển đổi mô hình truyền thông từ cung cấp thông tin sang tạo khả năng hành động cho người dân.
Đổi mới trước hết phải bắt đầu từ thay đổi tư duy quản lý về truyền thông cải cách hành chính. Nếu truyền thông theo phương thức truyền thống chủ yếu tập trung phổ biến chủ trương, chính sách và quy định thì truyền thông trong nền hành chính hiện đại phải hướng tới việc giúp người dân hiểu được chính sách và có khả năng thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình.
Kết quả khảo sát cho thấy, vẫn còn 43% người được hỏi chỉ biết một phần hoặc chỉ nghe qua về cải cách hành chính. Điều này cho thấy, độ phủ thông tin tương đối rộng nhưng mức độ chuyển hóa thành nhận thức đầy đủ chưa cao. Vì vậy, tiêu chí quan trọng của truyền thông không nên là “đã tuyên truyền bao nhiêu nội dung” mà phải là “người dân đã hiểu và thực hiện được gì sau khi tiếp nhận thông tin”.
Trên cơ sở đó, cần thống nhất nguyên tắc “lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của truyền thông”, trong đó mọi sản phẩm truyền thông phải hướng tới một nhu cầu hoặc một hành động cụ thể. Nội dung cần trả lời được những câu hỏi mà người dân thực sự quan tâm: thủ tục nào; ai thực hiện; hồ sơ gồm những gì; thực hiện ở đâu; thời gian bao lâu; có thể thực hiện trực tuyến hay không; theo dõi kết quả bằng cách nào và phản ánh ở đâu khi có khó khăn.
Từ nguyên tắc này, mô hình “Hiểu – Biết – Làm được” cần được sử dụng làm tiêu chí xuyên suốt trong xây dựng nội dung. “Hiểu” tạo ra nhận thức; “Biết” cung cấp năng lực thực hiện; “Làm được” phản ánh kết quả cuối cùng của truyền thông. Như vậy, truyền thông cải cách hành chính được đặt trong chuỗi tác động thông tin đến nhận thức, từ nhận thức đến hiểu biết và cuối cùng là hành động, thay vì kết thúc ở khâu cung cấp thông tin.
Giải pháp này có ý nghĩa nền tảng, bởi nếu không thay đổi mục tiêu của truyền thông thì việc đầu tư thêm kênh, công nghệ hoặc sản phẩm truyền thông chỉ làm tăng lượng thông tin mà chưa chắc làm tăng hiệu quả phục vụ người dân.
Thứ hai, chuẩn hóa và cá thể hóa nội dung truyền thông theo nhu cầu của từng nhóm đối tượng.
Sau khi xác định lại mục tiêu truyền thông, vấn đề tiếp theo là nội dung phải phù hợp với đối tượng tiếp nhận. Thực trạng nghiên cứu cho thấy truyền thông cải cách hành chính ở một số nơi còn thiên về phổ biến văn bản, trong khi nhu cầu thông tin của người dân, doanh nghiệp, thanh niên, người cao tuổi và cán bộ, công chức, viên chức có sự khác biệt.
Do đó, cần thực hiện đồng thời hai yêu cầu: chuẩn hóa nội dung về mặt pháp lý và cá thể hóa nội dung về mặt truyền thông. Chuẩn hóa có nghĩa là các thông tin về thủ tục, quy trình, thời gian giải quyết, phí, lệ phí, thẩm quyền và phương thức thực hiện phải được cơ quan có thẩm quyền kiểm soát, bảo đảm chính xác, thống nhất và cập nhật.
Cá thể hóa có nghĩa là cùng một chính sách nhưng được chuyển hóa thành những sản phẩm khác nhau tùy theo nhóm đối tượng. Đối với người dân, trọng tâm là hướng dẫn thủ tục và dịch vụ công; đối với doanh nghiệp là thông tin liên quan đến đầu tư, kinh doanh và môi trường hoạt động; đối với thanh niên là nội dung trực quan, ngắn gọn trên nền tảng số; đối với người cao tuổi và nhóm hạn chế kỹ năng số là hướng dẫn trực tiếp và phát thanh cơ sở.
Đặc biệt, cần triển khai nguyên tắc “mỗi thủ tục hành chính – một sản phẩm truyền thông” đối với các thủ tục có số lượng hồ sơ lớn hoặc thường phát sinh vướng mắc. Một sản phẩm cần được thiết kế theo quy trình thực hiện, gồm: chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ, theo dõi, nhận thông báo và nhận kết quả. Nội dung này có thể được thể hiện dưới dạng infographic, video ngắn, câu hỏi – đáp hoặc tài liệu hướng dẫn.
Cách tiếp cận trên giúp giải quyết trực tiếp khoảng cách giữa “thông tin đúng” và “thông tin dễ sử dụng”, đồng thời biến truyền thông cải cách hành chính thành một bộ phận hỗ trợ trực tiếp quá trình cung cấp dịch vụ hành chính công. Đề án cũng đã xác định việc xây dựng sản phẩm truyền thông gắn với từng thủ tục là giải pháp có khả năng triển khai ngay.
Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng, lấy truyền thông số làm phương thức chủ đạo.
Sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của người dân đặt ra yêu cầu chuyển đổi từ mô hình truyền thông đơn kênh sang hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng. Kết quả khảo sát cho thấy, mạng xã hội chiếm 28%, video ngắn 27% và Zalo/SMS 16% trong lựa chọn của người được hỏi. Đây là bằng chứng thực tiễn cho thấy truyền thông số ngày càng giữ vai trò quan trọng trong tiếp cận người dân.
Tuy nhiên, đa nền tảng không có nghĩa là phát triển càng nhiều kênh càng tốt. Vấn đề cốt lõi là một nội dung được thiết kế một lần nhưng có khả năng tái cấu trúc để sử dụng trên nhiều nền tảng. Chẳng hạn, một thủ tục hành chính có thể được chuyển thành bài viết đầy đủ trên Cổng thông tin điện tử, infographic trên mạng xã hội, video 60 – 90 giây, nội dung hỏi – đáp trên Zalo và tài liệu hướng dẫn tại Bộ phận một cửa.
Trong quá trình này, cần xác định rõ chức năng của từng kênh. Cổng thông tin điện tử là nơi cung cấp thông tin chính thức và đầy đủ; mạng xã hội và video ngắn có chức năng mở rộng khả năng tiếp cận; Zalo/SMS phù hợp với thông tin ngắn và tương tác trực tiếp; Bộ phận một cửa và hệ thống truyền thanh cơ sở giữ vai trò hỗ trợ những nhóm khó tiếp cận môi trường số.
Cần sử dụng mã QR gắn với từng thủ tục hành chính hoặc sản phẩm truyền thông. Người dân có thể quét mã tại Bộ phận một cửa, bảng niêm yết hoặc tài liệu tuyên truyền để truy cập ngay đến nội dung hướng dẫn, video hoặc trang dịch vụ công tương ứng. Về lâu dài, hệ thống có thể được mở rộng thành kho hỏi – đáp, thư viện video và cơ chế hỗ trợ trực tuyến.
Như vậy, chuyển đổi số trong truyền thông cải cách hành chính không đơn thuần là đưa thông tin lên internet mà là tái cấu trúc phương thức cung cấp thông tin theo hành vi tiếp nhận của người dân. Đồng thời, truyền thông số cần được kết hợp với truyền thông trực tiếp để bảo đảm nguyên tắc bao trùm, không tạo ra khoảng cách tiếp cận thông tin đối với người cao tuổi và nhóm hạn chế về kỹ năng số.
Thứ tư, phát triển đội ngũ và cơ chế phối hợp truyền thông cải cách hành chính theo hướng chuyên nghiệp.
Hiệu quả của truyền thông phụ thuộc không chỉ vào nội dung và công nghệ mà còn vào năng lực của chủ thể truyền thông. Kết quả khảo sát cho thấy, thiếu kỹ năng truyền thông của cán bộ, công chức là một trong những khó khăn đáng chú ý, chiếm 16%.
Vì vậy, cần hình thành đội ngũ cán bộ có năng lực kép: vừa am hiểu chuyên môn cải cách hành chính, vừa có khả năng chuyển hóa nội dung chuyên môn thành sản phẩm truyền thông dễ hiểu, trực quan và phù hợp với môi trường số. Trước mắt, không nhất thiết thành lập bộ phận chuyên trách mới mà cần xây dựng mạng lưới cán bộ nòng cốt về truyền thông cải cách hành chính tại các sở, ngành và địa phương. Đội ngũ này cần được bồi dưỡng các năng lực thiết yếu như viết và biên tập nội dung số, xây dựng video ngắn, thiết kế infographic, kỹ năng giao tiếp và trả lời phản hồi của người dân, khai thác dữ liệu và sử dụng công cụ số, trong đó có công cụ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ sản xuất nội dung.
Song song với phát triển đội ngũ, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan tham mưu cải cách hành chính, các sở, ngành, cơ quan thông tin – truyền thông, báo chí và chính quyền cơ sở. Trong cơ chế này, cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm về tính chính xác của nội dung; cơ quan truyền thông hỗ trợ phương thức thể hiện; cơ quan báo chí góp phần phản ánh thực tiễn; chính quyền cơ sở tổ chức đưa thông tin đến cộng đồng.
Trên cơ sở đó, cần từng bước xây dựng kho dữ liệu truyền thông cải cách hành chính dùng chung, bao gồm các sản phẩm đã được kiểm duyệt như video, infographic, câu hỏi – đáp, nội dung phát thanh và mẫu truyền thông trên mạng xã hội. Giải pháp này vừa nâng cao tính thống nhất của thông tin, vừa giảm chi phí và hạn chế việc các đơn vị phải xây dựng sản phẩm riêng lẻ.
Về bản chất, đây là giải pháp nhằm giải quyết “nút thắt năng lực thực thi” của hệ thống truyền thông cải cách hành chính. Nếu ba giải pháp đầu tạo ra mô hình, nội dung và phương thức truyền thông mới, thì giải pháp này bảo đảm hệ thống có đủ năng lực để vận hành mô hình đó một cách ổn định và lâu dài.
Thứ năm, đổi mới đánh giá hiệu quả truyền thông theo kết quả và tác động.
Đổi mới cách đánh giá là điều kiện để bảo đảm bốn giải pháp trên không dừng lại ở thay đổi hình thức. Thực tế cho thấy nếu hoạt động truyền thông chỉ được đánh giá bằng số lượng tin, bài, hội nghị hoặc sản phẩm được tạo ra thì chưa phản ánh được mức độ tác động đến người dân. Do đó, cần chuyển từ đánh giá hoạt động truyền thông sang đánh giá kết quả và tác động truyền thông.
Có thể xây dựng khung đánh giá theo chuỗi: tiếp cận đến hiểu và tương tác đến hành động và cuối cùng là hài lòng. Ở cấp độ “Tiếp cận”, đo lường số người tiếp nhận và mức độ tiếp cận thông tin. Ở cấp độ “Hiểu”, đánh giá khả năng nhận biết và hiểu đúng nội dung. Ở cấp độ “Tương tác”, theo dõi số lượng và chất lượng câu hỏi, phản hồi, phản ánh. Ở cấp độ “Hành động”, đánh giá khả năng thực hiện thủ tục và mức độ sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Ở cấp độ “Hài lòng”, đánh giá cảm nhận của người dân về tính đầy đủ, dễ hiểu, thuận tiện và hữu ích của thông tin.
Điểm quan trọng là kết quả đánh giá phải được sử dụng như dữ liệu đầu vào cho chu kỳ truyền thông tiếp theo. Nếu một nội dung có lượt tiếp cận cao nhưng tỷ lệ hiểu thấp thì cần thay đổi cách diễn đạt; nếu nhiều người xem nhưng ít người thực hiện được thủ tục thì cần bổ sung hướng dẫn; nếu một nhóm đối tượng ít tiếp cận thì phải điều chỉnh kênh truyền thông.
Như vậy, hệ thống truyền thông được vận hành theo chu trình: xây dựng nội dung đến truyền thông bước tiếp theo là tiếp nhận phản hồi tiếp tục đến đo lường rồi đến điều chỉnh và cuối cùng là truyền thông lại. Đây là cơ chế bảo đảm truyền thông cải cách hành chính có khả năng tự cải thiện và thích ứng với sự thay đổi trong nhu cầu của người dân.
5. Kết luận
Cải cách hành chính là quá trình lâu dài, liên tục và tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân, doanh nghiệp. Trong quá trình đó, truyền thông cải cách hành chính giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối Nhà nước với xã hội, đưa chủ trương, chính sách đến người dân, tạo sự đồng thuận và thúc đẩy sự tham gia của xã hội.
Thực tiễn tại Đồng Tháp cho thấy, công tác cải cách hành chính đã đạt nhiều kết quả tích cực. PAR Index của tỉnh năm 2025 đạt 89,05%, xếp thứ 24/34 tỉnh, thành phố và thứ 3/5 địa phương khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Những kết quả đó tạo nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ Nhân dân. Đối với Đồng Tháp, cần tập trung xây dựng hệ sinh thái truyền thông cải cách hành chính số; phát triển các sản phẩm trực quan, ngắn gọn; tăng cường truyền thông trên nền tảng số; xây dựng cơ sở dữ liệu câu hỏi thường gặp; đào tạo đội ngũ cán bộ truyền thông cải cách hành chính; phát huy vai trò của báo chí, các tổ chức chính trị – xã hội và lực lượng truyền thông cơ sở; đồng thời xây dựng bộ chỉ số đánh giá hiệu quả truyền thông.
Đổi mới truyền thông cải cách hành chính không chỉ góp phần nâng cao nhận thức của xã hội về cải cách hành chính mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn, giữa chính quyền và người dân, qua đó xây dựng nền hành chính ngày càng dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ Nhân dân.
Tài liệu tham khảo:
Chính phủ (2021). Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030.
Thủ tướng Chính phủ (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp (2025). Báo cáo và tài liệu công bố Chỉ số cải cách hành chính, Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2024.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp (2026a). Kế hoạch số 285/KH-UBND ngày 16/3/2026 về tuyên truyền cải cách hành chính năm 2026 trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp (2026b). Kế hoạch số 445/KH-UBND ngày 14/4/2026 phát động phong trào thi đua “Đẩy mạnh cải cách hành chính” giai đoạn 2026 – 2030 trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp (2026c). Kế hoạch số 768/KH-UBND ngày 28/5/2026 tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả Chỉ số cải cách hành chính, Chỉ số hài lòng năm 2025 và triển khai nhiệm vụ cải cách hành chính giai đoạn 2026 – 2030.
