ThS. Phạm Đình Dũng
Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Hà Nội
(Quanlynhanuoc.vn) – Biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình/cơ sở vi phạm trật tự xây dựng tại Hà Nội (theo Luật Thủ đô năm 2024 và các nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố) là công cụ nhằm buộc chấm dứt vi phạm, ngăn tiếp tục thi công và tăng hiệu lực quản lý đô thị. Tuy nhiên, vì điện, nước là dịch vụ thiết yếu, việc áp dụng có thể ảnh hưởng quyền, lợi ích hợp pháp không chỉ của chủ thể vi phạm mà còn cư dân, người lao động và bên liên quan. Do đó, cần rà soát triển khai và tổ chức thực hiện: bảo đảm thẩm quyền, điều kiện; thông báo – niêm yết; cơ chế chấm dứt, tạm dừng; phối hợp với đơn vị cung cấp để hài hòa mục tiêu lập lại trật tự xây dựng và ổn định đời sống.
Từ khóa: Luật Thủ đô năm 2024; nghị quyết Hội đồng nhân dân; thành phố Hà Nội; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; thực thi hiệu quả.
1. Đặt vấn đề
Biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở vi phạm trật tự xây dựng là một công cụ quản lý có tính tác động trực tiếp, nhằm buộc chấm dứt hành vi vi phạm, ngăn ngừa việc tiếp tục thi công, hoàn thiện công trình trái phép và tăng mức độ tuân thủ đối với các quyết định xử lý của cơ quan nhà nước. Trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, việc Luật Thủ đô năm 2024 ghi nhận thẩm quyền áp dụng biện pháp này, cùng với các quy định cụ thể hóa của Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố, đã tạo cơ sở pháp lý để chính quyền các cấp chủ động hơn trong kiểm tra, phát hiện và xử lý các vi phạm trật tự xây dựng vốn còn diễn biến phức tạp. Thực tiễn đặt ra yêu cầu cần có công cụ đủ sức răn đe trong những trường hợp xử phạt tiền chưa tương xứng với lợi ích từ vi phạm hoặc các biện pháp khắc phục hậu quả, cưỡng chế hành chính chưa kịp thời ngăn chặn vi phạm tiếp diễn.
Tuy nhiên, do điện, nước là dịch vụ thiết yếu, việc áp dụng biện pháp có thể phát sinh tác động xã hội đáng kể, ảnh hưởng không chỉ đến chủ thể vi phạm mà còn đến các bên liên quan như cư dân, người lao động hoặc đối tượng sử dụng dịch vụ theo hợp đồng. Điều này đòi hỏi việc áp dụng phải bảo đảm chặt chẽ về thẩm quyền, điều kiện, trình tự thủ tục, cơ chế chấm dứt/tạm dừng và phối hợp an toàn với đơn vị cung cấp dịch vụ. Vì vậy, cần nghiên cứu một cách khách quan, toàn diện thực trạng áp dụng và những vấn đề đặt ra, qua đó đề xuất giải pháp tổ chức thực hiện đúng pháp luật, khả thi và hiệu quả trong thực tiễn Hà Nội.
2. Thực trạng quy định và áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước với công trình vi phạm trật tự xây dựng ở Hà Nội
2.1. Sự cần thiết của biện pháp
Xuất phát từ yêu cầu quản lý nhà nước về trật tự xây dựng và căn cứ quy định của các luật chuyên ngành khác, như: Luật Xây dựng, Luật Nhà ở, Luật Đất đai, Luật Phòng cháy, chữa cháy, Luật Điện lực, Luật Xử lý vi phạm hành chính… công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm hành chính trên các lĩnh vực đã được các cấp chính quyền thành phố Hà Nội thực hiện rất nghiêm. Tuy nhiên, vì nhiều lý do và nguyên nhân khác nhau, các vụ việc vi phạm hành chính liên quan đến các nội dung QLNN về văn hóa, đất đai, bảo vệ môi trường, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh an toàn thực phẩm, giao thông đường bộ, an ninh, trật tự, an toàn xã hội vẫn xảy ra khá phổ biến và đa dạng.
Thực tế, dù cơ quan quản lý và người có thẩm quyền xử phạt hành chính đã áp dụng hình thức xử phạt tiền cao hơn gấp đôi mức xử phạt nhưng vẫn chưa đủ sức răn đe và giáo dục chủ thể vi phạm. Không ít vụ việc vi phạm hành chính trong QLNN về đất đai, môi trường, xây dựng, như: lấn, chiếm đất chưa sử dụng, ao hồ, đồng ruộng hay tái lấn chiếm đất nông nghiệp sau khi đã bị thu hồi, giải phóng mặt bằng và tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp sau khi được giao, cho thuê sang thực hiện các hoạt động trái phép như chia các lô đất và xây nhà để bán, xây dựng công trình, nhà xưởng kinh doanh, cho thuê, phục vụ các dịch vụ thể thao, làm bãi trông giữ các loại phương tiện giao thông… vẫn diễn ra khá phổ biến và phức tạp.
Việc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả hay nghiêm khắc hơn là áp dụng các biện pháp cưỡng chế hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu buộc đối tượng vi phạm phải chấm dứt hành vi vi phạm hành chính và vụ việc vi phạm phải bị ngăn chặn kịp thời ngay từ lần vi phạm đầu tiên. Thực tế này không chỉ gây mất trật tự trong QLNN về xây dựng, đất đai, môi trường, cản trở việc triển khai thực hiện các dự án công theo quy hoạch và mục tiêu phát triển Thủ đô mà còn trực tiếp làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả, gây khó khăn cho hoạt động của chính quyền hai cấp vừa đi vào vận hành. Vì vậy, khoản 2 Điều 33 Luật Thủ đô năm 2024 chính thức quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp của thành phố Hà Nội được áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất – kinh doanh. Quy định này không chỉ để bảo đảm tính hợp pháp mà còn tạo lập, thúc đẩy nâng cao tính chủ động trong công tác quản lý, kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời, hiệu quả các vi phạm hành chính nảy sinh trong một số lĩnh vực QLNN của chính quyền thành phố Hà Nội, nhất là trong thực hiện trách nhiệm tổ chức thi hành pháp luật của chính quyền cấp xã.
2.2. Thực trạng áp dụng
Yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất – kinh doanh vi phạm hành chính là biện pháp lần đầu tiên được quy định tại Luật Thủ đô năm 2024 nhưng trước đó biện pháp này đã được ghi nhận và áp dụng từ Nghị định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07/12/2007 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 4 của Nghị định số 180/2007/NĐ-CP quy định: “Đình chỉ thi công xây dựng công trình, áp dụng các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước: thông báo cho cơ quan có thẩm quyền không cung cấp các dịch vụ điện nước, các hoạt động kinh doanh và các dịch vụ khác đối với công trình xây dựng vi phạm”.
Như vậy, từ khi được ghi nhận lần đầu tiên tại Nghị định số 180/2007/NĐ-CP và Luật Thủ đô năm 2024 cho thấy, yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất – kinh doanh vi phạm hành chính, tuy là biện pháp có đặc trưng của cưỡng chế hành chính nhà nước nhưng xét về hiệu lực, hiệu quả, tính tích cực của QLNN thì nên nhận thức đây là biện pháp tác động nhằm chấm dứt hành vi vi phạm hành chính, ngăn chặn không để vi phạm hành chính tiếp tục diễn ra và có giá trị bảo đảm cho các biện pháp xử lý vi phạm hành chính khác được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc. Chẳng hạn, một công trình xây dựng thuộc diện phải được cấp phép xây dựng nhưng chủ đầu tư đã khởi công xây dựng công trình khi chưa được cấp giấy phép xây dựng thì phải bị đình chỉ thi công. Chủ đầu tư công trình xây dựng phải có trách nhiệm chấp hành biện pháp này và thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Tuy nhiên, trong khoảng thời gian thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng, nhiều khi chủ đầu tư vẫn âm thầm tiến hành xây dựng, hoàn thiện công trình… Vậy nên, trong trường hợp này, ngoài công tác kiểm tra thường xuyên và việc áp dụng hình thức tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính để phòng ngừa, ngăn chặn chủ đầu tư tiếp tục thi công công trình thì việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình này là cần thiết để chấm dứt khả năng vi phạm tiếp tục diễn ra và bảo đảm cho chủ đầu tư công trình thực hiện đúng nghĩa vụ, trách nhiệm thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng.
Việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước sẽ chính thức được gỡ bỏ khi chủ đầu tư công trình được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng. Thực tiễn cho thấy, dù yêu cầu áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước với công trình vi phạm thường nằm ngoài mong muốn của chính quyền các cấp và người có thẩm quyền nhưng lại là giải pháp cần thiết để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của công tác QLNN trong một số lĩnh vực cụ thể. Qua 6 tháng áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước theo quy định của Luật Thủ đô năm 2024 không chỉ hữu hiệu với công trình vi phạm trật tự xây dựng mà còn phát huy được giá trị rất thiết thực trong thực hiện thu hồi đất và giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án đường vành đai 1, vành đai 2,5 của thành phố Hà Nội trong năm 2025. Chỉ tính từ ngày 01/01/2025 đến trước ngày 01/7/2025, tổng số quyết định áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước của người người có thẩm quyền trên địa bàn thành phố là 215 quyết định1.
Thực tiễn thực hiện công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng đường vành đai 1, vành đai 2,5 cho thấy, việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đã bảo đảm tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả của các quyết định thu hồi đất, thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng kịp thời ngăn chặn, chấm dứt hành vi vi phạm, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác QLNN kinh tế – xã hội, bảo đảm an ninh trật tự, nhất là đối với lĩnh vực quản lý đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn. Sau khi thực hiện công tác thu hồi đất, chính quyền địa phương và đơn vị thi công tiến hành quây rào tôn toàn bộ khu đất vừa giải phóng mặt bằng xong; đồng thời, áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước với khu đất đó sẽ ngăn chặn hiệu quả tình trạng tái lấn chiếm đất để sử dụng vào các mục đích khác. Điều này cho thấy, biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước hoàn toàn có thể mở rộng phạm vi để áp dụng dụng với những trường hợp vi phạm quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy; vệ sinh an toàn thực phẩm; các hoạt động kinh doanh, dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân; khi cần áp dụng biện pháp di dân phòng ngừa thiên tại, hỏa hoạn, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh… ở một khu vực nào đó hay một tòa nhà chung cư nhất định. Trong những trường hợp này, biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước là giải pháp hữu hiệu, hoàn toàn có tính khả thi để chính quyền địa phương của thành phố Hà Nội cũng như các địa phương khác chủ động thực hiện phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa những tác hại không mong muốn đến tính mạng, sức khỏe, tài sản, cuộc sống của Nhân dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và các chủ thể khác.
Tuy nhiên, dù xét dưới bất kỳ khía cạnh nào thì biện pháp yêu cầu áp dụng ngừng cung cấp điện, nước với công trình vi phạm hành chính cũng làm phát sinh những ảnh hưởng nhất định đến các quyền con người, quyền và lợi ích của công dân mà trực tiếp là với đối tượng vi phạm hành chính và những người thân thích, những người khác có liên quan đến họ. Chẳng hạn, việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước với hành vi phạm hành chính của chủ đầu tư, ban quản lý tòa nhà chung cư sẽ tác động đến quyền, lợi ích và đời sống của các cư dân chung cư hay áp dụng biện pháp này với chủ cơ sở sản xuất – kinh doanh vi phạm quy định về môi trường, phòng chống cháy nổ sẽ ảnh hưởng đến vệ sinh, an toàn lao động, thu nhập bảo đảm cuộc sống của toàn bộ hay một số người lao động. Vì vậy, để áp dụng biện pháp yêu cầu áp dụng ngừng cung cấp điện, nước với công trình vi phạm hành chính cần xác định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cấp chính quyền thành phố.
3. Giải pháp tổ chức thực hiện
3.1. Đối với cấp chính quyền thành phố Hà Nội
Thực hiện quy định tại khoản 4 Điều 33 Luật Thủ đô năm 2024, ngày 19/11/2024 HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trên địa bàn thành phố Hà Nội nhằm cụ thể hóa và bảo đảm tổ chức thực hiện khoản 2 khoản 3 Điều 33 Luật Thủ đô năm 2024. Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025 đã tạo hành lang pháp lý để các cấp chính quyền thành phố Hà Nội tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý an ninh, trật tự an toàn xây dựng đô thị trên địa bàn thành phố. Song, để tiếp tục nâng cao tính khả thi, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trên địa bàn thành phố Hà Nội và căn cứ đề xuất của UBND thành phố Hà Nội2, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND.
Cụ thể, Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND quy định chi tiết hơn về các trường hợp áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước (Điều 3); thẩm quyền áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước (Điều 4); căn cứ chấm dứt việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước (Điều 6); trình tự, thủ tục chấm dứt biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước (Điều 7); tạm dừng việc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước (Điều 8) của Luật Thủ đô năm 2024. Những sửa đổi quan trọng và kịp thời này là cơ sở pháp lý xác định rõ trách nhiệm, phạm vi, thẩm quyền, cách thức thực hiện để UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan chuyên môn, như: Sở Xây dựng, Sở Công Thương, Sở Quy hoạch kiến trúc… và chính quyền cấp xã quán triệt, triển khai tuyên truyền, hướng dẫn, tổ chức thực hiện và kiểm tra chặt chẽ. Trên cơ sở đó, thực hiện báo cáo và kiến nghị với HĐND thành phố Hà Nội để kịp thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định liên quan bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trong thực tiễn hoạt động quản lý của chính quyền hai cấp.
3.2. Đối với chính quyền cấp xã của thành phố Hà Nội
Đảng ủy, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội cấp xã của thành phố Hà Nội có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, tổ chức đối thoại và vận động các cá nhân, tổ chức liên quan thực hiện đúng các quy định về áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước của Luật Thủ đô năm 2024 và Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND, Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND. Đồng thời, tuân thủ nghiêm các quy định về điều kiện áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất – kinh doanh vi phạm hành chính trên địa bàn thành phố.
Một là, phải đúng thẩm quyền. Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất – kinh doanh vi phạm hành chính thuộc phạm vi quản lý theo địa giới hành chính lãnh thổ của cấp xã. Trường hợp xảy ra xung đột về thẩm quyền áp dụng biện pháp này khi công trình xây dựng, phần công trình xây dựng, hạng mục công trình xây dựng, cơ sở sản xuất – kinh doanh, dịch vụ thuộc địa giới hành chính từ hai xã, phường trở lên thì chủ tịch UBND cấp xã nơi hành vi vi phạm được phát hiện đầu tiên có trách nhiệm áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước. Đồng thời, chủ tịch UBND cấp xã cũng là người có thẩm quyền chấm dứt việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước sau khi đối tượng vi phạm đã chấp hành xong các biện pháp xử lý hành chính theo quy định của pháp luật3. Các thẩm quyền cụ thể này là minh chứng khẳng định rõ sự phân cấp, phân quyền giữa chủ tịch UBND thành phố Hà Nội với chủ tịch UBND cấp xã trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu của chính quyền hai cấp.
Hai là, phải tuân thủ đúng các quy định về điều kiện áp dụng. Theo khoản 2 Điều 33 Luật Thủ đô năm 2024 và Điều 3 Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND quy định chỉ áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình vi phạm trật tự xây dựng trong những trường hợp thật cần thiết để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn thành phố. Do đó, chủ tịch UBND cấp xã của Hà Nội chỉ được áp dụng biện pháp này với công trình vi phạm trật tự xây dựng trong những trường hợp thỏa mãn các điều kiện sau4:
(1) Trường hợp thứ nhất: công trình đang trong quá trình thi công xây dựng.
– Điều kiện cần: sai quy hoạch; không có giấy phép xây dựng đối với trường hợp theo quy định phải có giấy phép xây dựng; xây dựng sai với nội dung trong giấy phép xây dựng; sai với thiết kế xây dựng được phê duyệt đối với trường hợp được miễn giấy phép xây dựng; xây dựng trên đất bị lấn, chiếm theo quy định của pháp luật đất đai; thuộc diện phải thẩm duyệt hoặc thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy nhưng được tổ chức thi công khi chưa có giấy chứng nhận hoặc văn bản thẩm duyệt hoặc văn bản thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành; không đúng theo thiết kế về phòng cháy, chữa cháy đã được thẩm duyệt hoặc thẩm định.
– Điều kiện đủ: đã bị cơ quan, người có thẩm quyền yêu cầu dừng thi công, chấm dứt hành vi vi phạm bằng văn bản nhưng tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành.
(2) Trường hợp thứ hai: công trình, phần công trình, hạng mục công trình xây dựng chưa đáp ứng theo yêu cầu của QLNN về phòng cháy, chữa cháy đã được đưa vào khai thác, sử dụng.
– Điều kiện cần: chưa được nghiệm thu, chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của của cơ quan quản lý chuyên ngành theo quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy năm 2024 mà đã đưa vào hoạt động.
– Điều kiện đủ: đã bị đình chỉ hoạt động bằng văn bản của cơ quan, người có thẩm quyền nhưng tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành.
(3) Trường hợp thứ ba: công trình xây dựng buộc phải phá dỡ, di dời.
– Điều kiện cần: Thuộc diện buộc phải phá dỡ, phải di dời và đã có quyết định phá dỡ, quyết định di dời khẩn cấp của cơ quan có thẩm quyền.
– Điều kiện đủ: Tổ chức, cá nhân là chủ các công trình này đã được vận động, thuyết phục nhưng không tự giác chấp hành thực hiện phá dỡ, di dời.
Ba là, thực hiện trách nhiệm thông báo. Theo quy định, chủ tịch UBND cấp xã là người có thẩm quyền ban hành quyết định áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình vi phạm trật tự xây dựng. Song, quyết định này trong thời hạn 1 ngày kể từ khi ban hành phải được gửi cho đơn vị kinh doanh cung cấp dịch vụ điện, nước và các tổ chức, cá nhân liên quan đến vi phạm. Quyết định này cũng phải được niêm yết tại công trình vi phạm, trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi có công trình vi phạm trật tự xây dựng5. Việc thực hiện trách nhiệm thông báo này của chủ tịch UBND cấp xã không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là điều kiện tiền đề bảo đảm tính khả thi của quyết định áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trong thực tiễn.
3.3. Đối với các đơn vị kinh doanh cung cấp dịch vụ điện, nước
Theo quy định tại khoản 6 Điều 5 Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được quyết định áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình vi phạm trật tự xây dựng thì các đơn vị cung cấp dịch vụ điện, nước có trách nhiệm thực hiện việc ngừng cấp điện, ngừng cấp nước. Đồng thời, phải thông báo cho người sử dụng dịch vụ theo hợp đồng và chủ tịch UBND cấp xã là người có thẩm quyền ban hành quyết định6. Tuy nhiên, cần lưu ý, biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình vi phạm trật tự xây dựng mới được quy định tại Luật Thủ đô năm 2024 và có hiệu lực với Hà Nội từ ngày 01/01/2025. Mặt khác, việc áp dụng biện pháp này trong thực tế sẽ có những tác động, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích, sức khỏe và cuộc sống của con người nên cần có sự phối hợp tổ chức thực hiện hợp pháp, cẩn thận, chu đáo, bảo đảm an toàn. Đối với đơn vị cung cấp dịch vụ điện, nước cần bổ sung thỏa thuận thống nhất trước trong hợp đồng kinh doanh với khách hàng về quyền đơn phương ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền do lỗi vi phạm từ phía khách hàng. Đồng thời, phải phối hợp chặt chẽ với chính quyền cấp xã để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho tính mạng, sức khỏe, tài sản, cuộc sống của người dân và ổn định xã hội trước khi chính thức thực hiện quyết định ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước với công trình vi phạm trật tự xây dựng.
4. Kết luận
Quy định biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước với công trình, cơ sở sản xuất – kinh doanh trong Luật Thủ đô năm 2024 nhằm góp phần hiện thực hóa các mục tiêu xây dựng, phát triển Thủ đô. Đồng thời, bảo đảm được tính kịp thời và đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, khắc phục khó khăn trong xử lý các công trình vi phạm trật tự xây dựng. Yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình vi phạm trật tự xây dựng góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm tôn trọng, chấp hành pháp luật của Nhân dân Thủ đô mà còn là biện pháp trực tiếp để Hà Nội giải quyết dứt điểm 4 vấn đề, đó là: ùn tắc giao thông; trật tự đô thị xanh, sạch, đẹp, văn minh; ô nhiễm môi trường (nhất là nguồn nước, không khí) và ngập úng ở nội đô, vùng ven trong nhiệm kỳ 2025 – 2030 theo yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm và chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Hà Nội trong thời gian qua7.
Chú thích:
1. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2025). Tờ trình số 315/TTr-UBND ngày 11/9/2025 dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.
2. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2025).Báo cáo số 361/BC-UBND ngày 23/9/2025 về việc giải trình, tiếp thu, hoàn chỉnh dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố; ý kiến thảo luận của đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố tại kỳ họp.
3. Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội (2025). Khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 42/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024.
4, 5, 6. Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội (2024). Điều 3, khoản 5 Điều 5, khoản 6 Điều 5 Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
7. Tổng Bí thư: Hà Nội cần xử lý dứt điểm 4 vấn đề trong nhiệm kỳ tới. https://vnexpress.net/tong-bi-thu-ha-noi-can-xu-ly-dut-diem-4-van-de-trong-nhiem-ky-toi-4952146.html
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Chính trị (2022). Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/5/2022 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
2. Quốc hội (2024). Luật Thủ đô năm 2024.
3. Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
4. Quốc hội (2025). Luật Xây dựng năm 2025.
5. Quốc hội (2025). Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025. 6. Quốc hội (2024). Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024.
