ThS. Nguyễn Tuấn Kiệt
Trường Sĩ quan Chính trị
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bài “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định: “các thế lực xấu, thù địch… luôn tìm mọi thủ đoạn để can thiệp, chống phá, gây mất ổn định, thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” nhằm xóa bỏ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”1. Vì vậy, thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng là trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng, trong đó thanh niên quân đội có vai trò rất quan trọng.
Từ khóa: Thanh niên Quân đội; chống quan điểm sai trái, thù địch; không gian mạng.
1. Đặt vấn đề
Không gian mạng là một môi trường thông tin được hình thành từ cơ sở hạ tầng thông tin và hoạt động của các thành phần xã hội trên đó. Không gian mạng có ảnh hưởng rất lớn trong việc định hướng dư luận; tác động mạnh đến tư tưởng, nhận thức, quan điểm của người dùng mạng xã hội. Hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, các thế lực thù địch, phản động đã và đang triệt để lợi dụng Internet, mạng xã hội để đăng tải các thông tin xấu độc, xuyên tạc, bóp méo sự thật, làm lẫn lộn đúng – sai, thật – giả, gây hoài nghi trong Nhân dân; nhằm mục đích “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ… Điều đó, đòi hỏi cần phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng, trong đó có thanh niên quân đội đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch.
2. Một số vấn đề lý luận và thực tiễn phát huy vai trò thanh niên quân đội trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, trên không gian mạng
Đấu tranh là một hoạt động xã hội của con người, bắt nguồn từ sự ý thức về quyền, lợi ích của họ trên các lĩnh vực nhất định của đời sống, biểu hiện cụ thể ở đời sống vật chất hoặc đời sống tinh thần. Chủ nghĩa Mác – Lênin khẳng định, trong xã hội có giai cấp, tất yếu có đấu tranh giai cấp và đấu tranh tư tưởng là một bộ phận, biểu hiện trực tiếp của đấu tranh giai cấp. Ph.Ăngghen đã từng chỉ ra: “Tất cả mọi cuộc đấu tranh trong lịch sử – không kể nó diễn ra trên địa hạt chính trị, tôn giáo, triết học, hay trên bất kỳ một địa hạt tư tưởng nào khác – thực ra chỉ là biểu hiện ít nhiều rõ rệt của cuộc đấu tranh của các giai cấp trong xã hội”2.
Đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng, là phương thức đấu tranh tư tưởng, đấu tranh ý thức hệ trong điều kiện mới; là trận tuyến ngày càng gay go, quyết liệt và phức tạp. Đó chính là quá trình các chủ thể nhận diện và chủ động đưa ra các lý lẽ, nhận định, đánh giá có cơ sở lý luận, thực tiễn thông qua các hình thức tương tác trên không gian mạng, như: viết bài, đăng tải, chia sẻ, bình luận… nhằm vạch trần âm mưu, thủ đoạn, tính chất phản động, phản khoa học của những quan điểm, sai trái, thù địch; góp phần giữ vững an ninh tư tưởng của Đảng, giữ vững sự ổn định chính trị – xã hội. Đây là “mặt trận” quan trọng để bảo vệ vững chắc Tổ quốc trên không gian mạng trong tình hình mới nhằm bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống văn hóa dân tộc… bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh con người, an ninh chế độ, an ninh văn hóa – tư tưởng3; đấu tranh bài trừ, loại bỏ, phủ định các quan điểm sai trái, thù địch.
Thanh niên quân đội là những quân nhân được tuyển chọn chặt chẽ, phần lớn có trình độ nhận thức khá, tốt; được đào tạo cơ bản, toàn diện trên các mặt; tiếp thu hệ thống kiến thức lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những kiến thức về quân sự, hậu cần, kỹ thuật, kiến thức về văn hóa – xã hội, khoa học công nghệ; nhiệt huyết và nhạy bén với thông tin được truyền tải trên Internet, mạng xã hội… Với lực lượng đông đảo, năng lực và sức trẻ, thanh niên quân đội có vai trò quan trọng trong đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Quá trình huấn luyện, học tập, công tác được các lực lượng trực tiếp trang bị tri thức lý luận, bồi dưỡng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, định hướng tư tưởng, xây dựng niềm tin cộng sản – những yếu tố nền tảng tạo nên bản lĩnh chính trị, phương pháp, tác phong công tác. Đó cũng là cơ sở để mỗi cán bộ, đoàn viên thanh niên quân đội từng bước nhận diện và trực tiếp tham gia đấu tranh với những quan điểm sai trái, phản khoa học; đồng thời có khả năng “tự miễn dịch”, “tự đề kháng” trước những tác động tiêu cực của “ma trận” thông tin trên Internet, mạng xã hội.
Hiện nay, quán triệt sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của Ban Chỉ đạo 35 Quân ủy Trung ương, cùng với các lực lượng trong toàn quân, thanh niên quân đội luôn coi việc đấu tranh chống quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng là nhiệm vụ chiến đấu trong thời bình; là cuộc đấu tranh không có tiếng súng, rất nguy hiểm và phức tạp. Phát huy vai trò xung kích của thanh niên quân đội, trực tiếp tham gia đấu tranh, một mặt nhằm góp phần làm thất bại âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; đồng thời tạo môi trường thực tiễn để hoàn thiện phẩm chất chính trị, xây dựng lực lượng đông đảo vừa chuyên sâu, vừa rộng khắp.
Thông qua kết quả tham gia nghiên cứu khoa học, nhất là của đoàn viên thanh niên ở các trung tâm, học viện, nhà trường quân đội góp phần hệ thống hóa lý luận; nhận diện về mục tiêu, thủ đoạn, những đặc điểm cơ bản và phương thức truyền bá, tính chất nguy hiểm từ hoạt động chống phá trên Internet, mạng xã hội; cung cấp luận cứ, bổ sung, đa dạng hóa nội dung, hình thức, biện pháp đấu tranh; kết hợp đưa vào ứng dụng các sáng kiến kỹ thuật, phần mềm chủ động phát hiện, ngăn chặn, bóc gỡ thông tin sai trái, xấu độc trên mạng xã hội. Bên cạnh đó, cán bộ, đoàn viên, thanh niên quân đội cũng là lực lượng trực tiếp tham gia tuyên truyền những giá trị văn hóa dân tộc; đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thành tựu của công cuộc đổi mới; phẩm chất tốt đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới… góp phần đưa thông tin chính thống trở thành dòng thông tin chủ lưu trên không gian mạng, thực hiện quan điểm lấy cái “đẹp”, dẹp cái “xấu”.
Phát huy vai trò của thanh niên quân đội trong đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng thực chất là tổng thể cách thức, biện pháp tác động hợp quy luật của chủ thể nhằm làm cho những phẩm chất, năng lực của học viên được khơi dậy, phát triển và lan tỏa trong thực tiễn đấu tranh, góp phần giữ vững an ninh tư tưởng của Đảng; trực tiếp xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị.
Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, cán bộ, đoàn viên, thanh niên quân đội đã tích cực học tập, rèn luyện, nghiên cứu khoa học; phát huy tốt vai trò, tham gia có hiệu quả vào đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng. Đại đa số thanh niên quân đội, nhất là đội ngũ cán bộ đoàn các cấp đã chủ động viết tin, bài, bình luận, chia sẻ thông tin tốt, đấu tranh phản bác thông tin xấu, độc của các thế lực thù địch, tạo hiệu ứng tích cực trên internet, mạng xã hội; duy trì hoạt động có hiệu quả mô hình Câu lạc bộ Lý luận trẻ… góp phần “bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị”4; gắn kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, “xây” là cơ bản, “chống” phải quyết liệt, hiệu quả… nâng cao khả năng tự phòng, chống của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trước âm mưu, thủ đoạn và hoạt động của các thế lực thù địch.
Tuy nhiên, việc phát huy vai trò thanh niên quân đội có thời điểm chưa thật chủ động; trình độ kiến thức, khả năng phản biện chưa thực sự sâu sắc; tiếp nhận, cập nhật thông tin chưa thường xuyên; hoạt động nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp kỹ thuật vào đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch còn chưa tương xứng với tiềm năng; điều kiện cơ sở vật chất bảo đảm cho hoạt động đấu tranh còn hạn chế…
3. Một số giải pháp
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng trong phát huy vai trò thanh niên quân đội đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng hiện nay.
Đây là biện pháp hàng đầu, là cơ sở, nền tảng quan trọng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lạc và mới làm tròn nhiệm vụ cách mạng được”5, có nhận thức đúng mới có trách nhiệm cao, hành động đạt hiệu quả thiết thực. Điều ấy đòi hỏi công tác giáo dục chính trị tư tưởng, cần đa dạng hóa các hình thức, biện pháp tuyên truyền, bảo đảm cho các tổ chức, lực lượng, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, đoàn viên thống nhất nhận thức tham gia đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng vừa là nhiệm vụ chính trị, vừa là yêu cầu tự thân.
Tập trung tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức cho cán bộ, đoàn viên thanh niên về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước,… Đồng thời, không ngừng bồi dưỡng, rèn luyện lý tưởng, đạo đức cách mạng, niềm tin cộng sản cho các lực lượng đoàn viên, thanh niên. Đồng thời, chú trọng làm cho mỗi cán bộ, đoàn viên, xác định rõ mục đích, động cơ, thái độ, trách nhiệm đúng đắn khi tham gia đấu tranh. Trên cơ sở đó, phát huy cao độ tính tích cực, xung kích, chủ động, sáng tạo, có ý chí quyết tâm cao trong tham gia đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng hiệu quả.
Mặt khác, cần tăng cường quán triệt, giáo dục chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước, chỉ thị của Quân ủy Trung ương về bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng. Tập trung quán triệt cho mỗi cán bộ, đoàn viên thanh niên nhận thức sâu sắc Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị (khóa XII) về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới; Chỉ thị số 47/CT-CT ngày 08/01/2016 của Tổng cục Chính trị về tổ chức lực lượng đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị trên không gian mạng trong quân đội; Đề án Quân đội phòng, chống diễn biến hòa bình trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa; coi trọng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục Luật An ninh mạng, Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội… Quán triệt và tổ chức thực hiện tốt những văn bản trên, bảo đảm cho phát huy vai trò thanh niên quân đội đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng được đúng hướng, mang lại hiệu quả cao.
Thứ hai, tăng cường vai trò, trách nhiệm của tổ chức đoàn trong tập hợp, tổ chức các phong trào hành động cách mạng cho các lực lượng đoàn viên thanh niên quân đội.
Các tổ chức cấp bộ đoàn trong quân đội là nơi tập hợp, giáo dục và rèn luyện đoàn viên thanh niên toàn quân về nhận thức, mục tiêu, lý tưởng và hành động, định hướng cho đoàn viên thanh niên nhận thức rõ tính hiểm độc và những tác hại của chiến lược “diễn biến hòa bình”, nhất là trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa của các thế lực thù địch, từ đó, nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, tích cực tham gia đấu tranh. Do vậy, các tổ chức đoàn ở các cơ quan, đơn vị và các học viện, nhà trường trong toàn quân cần thường xuyên tổ chức các phong trào hành động cách mạng, các tổ, nhóm, câu lạc bộ của tuổi trẻ, như: Câu Lạc bộ lý luận; Câu Lạc bộ học tập và làm theo Bác; nhóm, hội thanh niên tham gia đấu tranh trên không gian mạng… Từ đó, tạo ra nhiều sân chơi bổ ích, thiết thực cho tuổi trẻ, như: duy trì và nâng cao chất lượng thực hiện các phong trào thi đua; các cuộc vận động; các đợt sinh hoạt chính trị; cũng như tích cực phản bác, đấu tranh làm thất bại các âm mưu, thủ đoạn và hành động chống phá của các thế lực thù địch.
Thứ ba, đa dạng hóa nội dung, hình thức đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Tổ chức đấu tranh phản bác quan điển sai trái, thù địch trên không gian mạng vừa là thực tiễn sinh động, vừa là môi trường kết nối thông tin, để bồi dưỡng, phát huy vai trò, nâng cao bản lĩnh chính trị, hình thành kỹ năng tham gia đấu tranh cho mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh niên. Theo đó, tổ chức đoàn các cấp trong quân đội cần vận dụng nhiều hình thức, phương pháp đấu tranh đa dạng, phong phú, sáng tạo; quan tâm kiện toàn, bồi dưỡng, phát triển lực lượng và tổ chức tập huấn nghiệp vụ lực lượng chuyên sâu; xây dựng nhiều blog, trang fanpage, tài khoản facebook có uy tín, thu hút lượng tương tác lớn; chủ động dự báo về âm mưu, thủ đoạn, nội dung chống phá của các thế lực thù địch, nhất là trước các sự kiện chính trị quan trọng để định hướng đấu tranh kịp thời, hiệu quả. Cùng với đó, cần phát huy tốt vai trò xung kích, thế mạnh của đoàn viên, thanh niên; coi trọng chất lượng, hiệu quả mô hình Câu lạc bộ Lý luận trẻ, tổ chức các hoạt động trao đổi, tọa đàm nội dung, phương pháp, kinh nghiệm nhận diện quan điểm sai trái, thù địch trên Internet, mạng xã hội; thảo luận nội dung, phương pháp viết tin, bài; đề nghị, đề xuất ứng dụng các tiện ích của blog, facebook, zalo, youtube… thực hiện phương châm “nhiều tầng nấc, nhiều trình độ, nhiều mũi hướng”; đồng thời, ngăn chặn, bóc gỡ, vô hiệu hóa các tin, bài, ảnh có nội dung nhạy cảm, xấu độc; tiếp tục tổ chức diễn tập đấu tranh chống quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Thứ tư, tích cực bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng; xây dựng môi trường thuận lợi bảo đảm cho thanh niên quân đội phát huy tốt vai trò trong đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Các cấp cần coi trọng bồi dưỡng, khuyến khích mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh niên tự bồi dưỡng các kỹ năng, như: kỹ năng dự báo, nhận diện và xử lý xử lý thông tin mạng xã hội; kỹ năng vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh; kỹ năng viết tin, bài đấu tranh trực diện; kỹ năng định hướng tư tưởng, hướng dẫn hành động; các kỹ năng về công nghệ số: kỹ năng thiết lập, sử dụng blog, facebook; kỹ năng bảo vệ thông tin cá nhân; kỹ thuật phát tán thông tin trên mạng xã hội… Bồi dưỡng thông qua các lớp tập huấn, tổ chức toạ đàm, trao đổi, thảo luận, hoạt động ngoại khóa, thiết kế bài tập phục vụ bồi dưỡng kỹ năng phù hợp với thực tiễn đấu tranh.
Cần tập trung kiến tạo môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh, thật sự dân chủ, cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, hệ thống thông tin đa chiều, đầy đủ, chính xác, kịp thời; xây dựng các tổ chức, các lực lượng, nhất là ở đơn vị cơ sở luôn vững mạnh toàn diện; có cơ chế quản lý chặt chẽ để vừa phát huy được trí tuệ cán bộ, đoàn viên, vừa giữ vững định hướng chính trị; quan tâm bổ sung, hoàn thiện cơ chế chính sách khuyến khích, động viên các lực lượng tham gia đấu tranh kiên quyết, không khoan nhượng với những quan điểm, sai trái, thù địch; bảo đảm đồng bộ hạ tầng thông tin, đường truyền Internet có tốc độ cao, hỗ trợ trang bị sim nghiệp vụ đối với một số bộ phận nòng cốt chuyên sâu… đồng thời, kiên quyết phê phán, khắc phục tư tưởng chậm đổi mới, tâm lý e ngại không muốn tham gia vào các hoạt động đấu tranh phản bác quan điểm, sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Thứ năm, phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác của thanh niên quân đội tham gia đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Đây là biện pháp quan trọng, trực tiếp quyết định chất lượng, hiệu quả phát huy vai trò của mỗi cán bộ đoàn viên, thanh niên trong hoạt động đấu tranh. Tích cực, chủ động, tự giác tự học, tự nghiên cứu cũng là một trong những con đường hình thành, phát triển hoàn thiện phẩm chất, năng lực, kỹ năng của các lực lượng trong đó có thanh niên quân đội để tham gia đấu tranh. Theo đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần thường xuyên giáo dục nâng cao nhận thức, xây dựng động cơ, thái độ trách nhiệm, ý chí quyết tâm tự học tập, tự bồi dưỡng của mỗi cán bộ, đoàn viên. Xây dựng đức tính cần cù, nhẫn nại, kiên trì, bền bỉ; biết kết hợp giữa học với hành; tích cực, tự giác học hỏi, đặc biệt là những phương pháp tốt, cách làm hay để tự phát huy vai trò của bản thân tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên Internet, mạng xã hội…
Mặt khác, các cấp tăng cường công tác kiểm tra để kịp thời định hướng, động viên, giúp đỡ và uốn nắn những nhận thức lệch lạc, những biểu hiện bình quân chủ nghĩa, ngại tham gia đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng của mỗi cán bộ, đoàn viên. Thường xuyên quản lý, theo dõi kết quả, mức độ chuyển biến về kỹ năng đấu tranh qua từng tháng, quý, năm; từ đó có những biện pháp cụ thể để phát huy vai trò tự bồi dưỡng. Lấy kết quả tự bồi dưỡng tham gia đấu tranh phản bác thông tin xấu, độc trên không gian mạng của mỗi cán bộ, đoàn viên là một trong những tiêu chí để bình xét thi đua – khen thưởng; đánh giá phân loại chất lượng đoàn viên hằng năm.
Thứ sáu, tăng cường liên kết phối hợp đấu tranh, phát huy vai trò của thanh niên quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng.
Theo đó, các tổ chức Đoàn có thể phối hợp liên kết để cung cấp thông tin, kết quả trinh sát mạng; khởi động, tạo ra diễn đàn đấu tranh trên không gian mạng; trong trao đổi, thống nhất luận cứ viết bài; chia sẻ lan tỏa thông tin; huy động lực lượng tập trung vào một mục tiêu đấu tranh cụ thể… Theo đó, cần cụ thể hóa, đưa vào kế hoạch công tác, xác định rõ mục tiêu, nội dung, hình thức và hiệp đồng chặt chẽ về mặt thời gian, địa điểm triển khai thực hiện.
Cần coi trọng phối hợp, liên kết các hoạt động trọng điểm để lan tỏa thông tin rộng rãi, tác động đến nhiều đối tượng, nhất là các đợt diễn tập đấu tranh trực tuyến trên internet, mạng xã hội. Với sự phát triển của khoa học công nghệ, vấn đề xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng đặt ra một cách cấp thiết, là sự tin tưởng của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng; quản lý, điều hành của Nhà nước về phát triển, vận hành trong sạch, lành mạnh không gian mạng; là phương thức, động lực phát triển kinh tế, xã hội và các vấn đề xã hội trên không gian mạng. Thanh niên quân đội cần tích cực tạo dựng, củng cố niềm tin đó, để khơi dậy sức mạnh tổng lực sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.
4. Kết luận
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng có vai trò quan trọng, góp phần thực hiện Chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới. Việc phát huy vai trò của các lực lượng trong quân đội có ý nghĩa hết sức thiết thực, trực tiếp bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa và những thành quả của cách mạng Việt Nam, đồng thời, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên phát triển mới.
Chú thích:
1. Nguyễn Phú Trọng (2022). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 35.
2. C.Mác và Ph.Ăngghen (1995). Tập 21. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 373 – 374.
3, 4. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập 1. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 113, 131.
5. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 6. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 360.
