TS. Nguyễn Thị Đan Thụy
TS. Nguyễn Thị Bạch Tuyết
Đại học Cần Thơ
(Quanlynhanuoc.vn) – Sinh viên Đại học Cần Thơ là lực lượng trẻ, luôn tiên phong trong mọi hoạt động và là một trong những nhân tố quan trọng trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch. Chính vì thế, Đại học Cần Thơ đã không ngừng đẩy mạnh việc thực hiện công tác này trong sinh viên. Bài viết phân tích thực trạng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên; từ đó đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả của công tác này.
Từ khóa: Đại học Cần Thơ; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; quan điểm sai trái, thù địch; sinh viên đại học.
1. Đặt vấn đề
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ, vận dụng và phát triển sáng tạo những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; bảo vệ cương lĩnh, đường lối, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo vệ những thành quả của cách mạng, lợi ích của quốc gia, dân tộc;… bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước phồn vinh, cường thịnh, từng bước hiện thực hóa mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”1.
Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là quá trình chủ động phát hiện, nhận diện, ngăn chặn và làm thất bại những âm mưu, thủ đoạn tinh vi hoặc công khai của các thế lực thù địch. Sinh viên Đại học Cần Thơ là lực lượng trẻ, giàu khát vọng, năng động, ham học hỏi đang trong giai đoạn hình thành tư duy độc lập và lối sống tự lập; tuy tiếp cận thông tin nhanh, song khả năng phân tích, chọn lọc còn hạn chế, dễ bị tác động bởi thông tin xấu độc. Do đó, việc tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh hiệu quả với các luận điệu thù địch trong sinh viên là yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo đảm sự phát triển bền vững của cá nhân và xã hội
2. Thực trạng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên Đại học Cần Thơ
Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, xác định: “Hiện nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ cùng với sự phát triển bùng nổ của mạng Internet, các mạng xã hội toàn cầu và những vấn đề nảy sinh từ mặt trái của kinh tế thị trường; các thế lực thù địch, phản động có những chiêu thức, thủ đoạn mới, chống phá Đảng, Nhà nước và công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”2.
Văn kiện Đại hội XIII chỉ rõ: “Tham nhũng, lãng phí, quan liêu, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ cũng như những mâu thuẫn xã hội còn diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch tiếp tục tăng cường chống phá Đảng, Nhà nước và đất nước ta. Bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và thích ứng với biến đổi khí hậu là yêu cầu cấp thiết, đồng thời là những thách thức rất lớn đối với nước ta trong thời gian tới”3. Nhận thức tầm quan trọng của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch, trong thời gian qua, Đại học Cần Thơ đã đẩy mạnh việc thực hiện công tác này trong sinh viên bằng những việc làm cụ thể.
Một là, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được triển khai sâu rộng trong nhà trường. Hình thức triển khai đa dạng, phong phú, như: lồng ghép nội dung “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” trong các buổi sinh hoạt chi đoàn; xây dựng chuyên mục “Theo chân Bác” trên website Đoàn Thanh niên – Hội Sinh viên của Trường và thường xuyên chia sẻ thông tin tuyên truyền trên trang Fanpage của đơn vị; thiết kế inforgraphic về cuộc đời, sự nghiệp, câu nói nổi tiếng của các nhà Mácxít và Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên truyền trên nền tảng mạng xã hội và tại các bảng thông tin tại đơn vị; tổ chức sinh hoạt chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh dành cho cán bộ đoàn và đoàn viên, sinh viên; duy trì tổ chức Hội thi Olympic các môn lý luận chính trị và tư tưởng Hồ Chí Minh… Cùng với đó, Ban Chấp hành Đoàn triển khai trong đoàn viên, thanh niên đăng ký rèn luyện theo “Chuẩn mực đạo đức của sinh viên Trường Đại học Cần Thơ trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” (theo Quyết định số 80-QĐ/ĐU ngày 31/5/2012 của Đảng ủy Trường Đại học Cần Thơ).
Hai là, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được đẩy mạnh với nhiều đổi mới, sáng tạo. (1) Tuyên truyền, phổ biến, quán triệt các chủ trương, nghị quyết của Đảng; chính sách và pháp luật của Nhà nước. (2) Giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc cho sinh viên được thực hiện hiệu quả qua các hoạt động, như: đền ơn đáp nghĩa, tặng quà những gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng; chăm sóc và thăm hỏi Mẹ Việt Nam anh hùng; dọn dẹp và thắp hương các nghĩa trang liệt sĩ; giao lưu với Hội người tù kháng chiến,… (3) Giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho sinh viên được quan tâm triển khai sâu rộng tạo chuyển biến tích cực về ý thức tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của sinh viên thông qua những phong trào mang ý nghĩa thiết thực, như: phong trào “Sinh viên 5 tốt”, “Khi tôi 18”, “Tuần sinh hoạt công dân sinh viên”, phong trào “Nếp sống văn minh, trường xanh – sạch – đẹp”, phong trào thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ, phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam làm theo lời Bác”; tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”; “Thi đua dạy tốt, học tốt, nâng cao chất lượng đào tạo”, “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương sáng cho sinh viên noi theo”, “Chủ nhật xanh”, “Tiếp sức mùa thi”, “Tiếp sức đến trường”, “Chiến dịch mùa hè xanh”, “Hiến máu tình nguyện”…
Ba là, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, hình thành thói quen “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” được đẩy mạnh với sự thay đổi mạnh trong hình thức tổ chức nhằm đa dạng cách thức tiếp cận của sinh viên. Trong thời gian qua, Trường Đại học Cần Thơ đã tập trung giới thiệu, phổ biến các văn bản pháp luật liên quan trực tiếp đến thanh niên, sinh viên, như: Luật Thanh niên năm 2020; Luật Phòng chống ma túy năm 2025, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015… Cùng với đó, nhiều phong trào, hoạt động thực tiễn được tổ chức với mục tiêu giáo dục sinh viên Đại học Cần Thơ có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, giàu lòng yêu nước, có trách nhiệm với Tổ quốc, chủ động học tập, sáng tạo; có đạo đức, lối sống văn hóa, ứng xử văn minh; tích cực tham gia các hoạt động thể hiện trách nhiệm với cộng đồng và xã hội.
Những phong trào, hoạt động này đã thu hút đông đảo đoàn viên, sinh viên Đại học Cần Thơ tham gia. Kết quả: Hội thi Olympic các môn lý luận chính trị và tư tưởng Hồ Chí Minh có 26.832 lượt thi và 12.225 sinh viên tham gia thi; tọa đàm về quyển sách “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có 123 bài viết tham luận, trong đó 24 bài viết hay được chọn đăng trong kỷ yếu của tọa đàm và được khen thưởng của Ban Tổ chức; Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với Luật Thanh niên năm 2020 và Luật An ninh mạng năm 2018, qua 2 tuần thi có 13.259 thí sinh dự thi với 16.444 lượt thi; cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật về Bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu Hội đồng nhân dân” thu hút 3.042 sinh viên tham gia với 4.432 lượt sinh viên dự thi trong 1 tuần thi;… “100% đoàn viên, thanh niên tự rèn luyện đạo đức, lối sống, theo chuẩn mực đạo đức của cán bộ và sinh viên Đại học Cần Thơ trong cuộc vận động học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”4.
Bốn là, định hướng giá trị của sinh viên có những thay đổi tích cực theo hướng coi trọng những giá trị nhân văn và ngày càng quan tâm đến các hoạt động chính trị, xã hội của đất nước và coi trọng việc cống hiến, đóng góp cho xã hội. Số lượng sinh viên Trường Đại học Cần Thơ trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam cũng không ngừng tăng lên. Trong những ngày thành phố Cần Thơ thực hiện giãn cách xã hội, đã có rất nhiều sinh viên Đại học Cần Thơ tình nguyện tham gia phòng, chống dịch cùng với các lực lượng chức năng, thể hiện tinh thần: “Đâu cần thanh niên có; việc gì khó, có thanh niên”5.
Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, Trường Đại học Cần Thơ đã góp phần đào tạo nên một thế hệ sinh viên có tri thức, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống mới, tiến bộ, có tinh thần năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì sự giàu mạnh của quê hương, Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân. Với năng lực, phẩm chất và bản lĩnh chính trị, sinh viên Đại học Cần Thơ luôn vững vàng trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch. Số lượng sinh viên được kết nạp Đảng tăng qua các năm, giai đoạn từ 2019 – 2022 có 446 đoàn viên ưu tú được kết nạp vào Đảng6.
Bên cạnh những kết quả tích cực, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên Trường Đại học Cần Thơ vẫn còn những tồn tại, hạn chế, như: việc nắm bắt tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng đoàn viên thanh niên ở một số cơ sở Đoàn có thời điểm còn chưa chủ động, chưa kịp thời; còn lúng túng, bị động, chậm thay đổi cách tổ chức hoạt động để phù hợp với thực tiễn; một số đoàn viên thanh niên tiếp cận các kênh không chính thống, thông tin sai lệch, phản động trên các trang mạng xã hội, thiếu bình tĩnh để phân tích vấn đề cùng với hiện tượng “lây lan tâm lý đám đông”… Theo đó, cần phải tăng cường giáo dục sinh viên ý thức học tập, khả năng tự giáo dục và tự rèn luyện.
3. Một số giải pháp
Thứ nhất, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên. Cần chú trọng nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của các môn lý luận chính trị trong đào tạo đại học. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Ban Giám hiệu trong chỉ đạo, phối hợp với các đơn vị, Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên; phát huy vai trò định hướng, kết nối gia đình – nhà trường – xã hội và nêu gương của đội ngũ lãnh đạo. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên cả về chuyên môn, bản lĩnh chính trị và phương pháp sư phạm. Việc đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy theo tinh thần Đại hội XIII, gắn lý luận với thực tiễn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và đầu tư cơ sở vật chất hiện đại là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên.
Thứ hai, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, giảng viên, đảng viên của nhà trường trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên hiện nay. Cán bộ, giảng viên cần tiên phong, gương mẫu trong việc nghiên cứu, tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chấp hành tốt đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; luôn cảnh giác, kịp thời phát hiện, cương quyết đấu tranh với mọi luận điệu sai trái, thù địch; chuẩn mực trong phát ngôn; không dung túng, bao che những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của một số cán bộ, đảng viên.
Thứ ba, thường xuyên kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch cho sinh viên. Sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội sẽ tạo ra sức mạnh to lớn cả về số lượng và chất lượng, tạo thành thành trì vững chắc, kiên cố trong công tác này. Trường Đại học Cần Thơ cần phối hợp với gia đình, Ban quản lý ký túc xá và chính quyền địa phương, chủ nhà trọ, tạo thành mô hình: gia đình – nhà trường – chính quyền địa phương – chủ nhà trọ nhằm quản lý chặt chẽ sinh viên, do đó, nắm chắc, nắm rõ tình hình tư tưởng chính trị của sinh viên và kịp thời phát hiện, ngăn chặn những biểu hiện sai trái, thù địch dưới nhiều thủ đoạn, hành động xảo quyệt, trắng trợn trong các hành vi tác động, lôi kéo sinh viên.
Thứ tư, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của các tổ chức Đoàn thanh niên, Hội sinh viên Đại học Cần Thơ. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và có chính sách ưu tiên đối với cán bộ Đoàn, Hội. Cần đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, đồng thời tuyên truyền và vận động để sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động đoàn thể do Đoàn, Hội tổ chức. Cần có sự chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ, kịp thời, thường xuyên giữa Đảng ủy, Ban Giám hiệu với Đoàn thanh niên, Hội sinh viên và các phòng ban chức năng khác, như: Phòng Công tác chính trị, Phòng Công tác sinh viên, Phòng Đào tạo, Ký túc xá và các khoa quản lý… trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch.
4. Kết luận
Nhận thức tầm quan trọng của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên, Đại học Cần Thơ đã không ngừng đẩy mạnh thực hiện công tác này với nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, sự quản lý của Ban Giám hiệu, sự tham gia của cán bộ, giảng viên và sinh viên trong toàn trường, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên đã đạt được những kết quả nổi bật. Tuy nhiên, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên Đại học Cần Thơ vẫn còn những hạn chế nhất định. Do đó, trong thời gian tới, Đại học Cần Thơ cần thực hiện đồng bộ những giải pháp cụ thể nhằm góp phần đưa công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trong sinh viên đạt hiệu quả tốt.
Chú thích:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 70.
2 Bộ Chính trị (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Tập 1. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 108, tr. 74, tr. 90 – 91.
4, 6. Đoàn Thanh niên Trường Đại học Cần Thơ (2022). Báo cáo tại Đại hội Đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Trường Đại học Cần Thơ lần thứ XX, nhiệm kỳ 2022 – 2024, tr. 33, tr. 17, 14.
5. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 13. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 144.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2024). Kết luận số 89-KL/TW ngày 25/7/2024 của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII, Kế hoạch số 23-KH/TW ngày 11/10/2025 của Ban Bí thư về triển khai thực hiện Kết luận số 89-KL/TW.
2. Ban Tuyên giáo Trung ương (2017). Phê phán, bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam. H. NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.
3. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong sinh viên trước tác động của mạng xã hội: Nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Điện lực. https://www.quanlynhanuoc.vn/2026/02/06/bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-trong-sinh-vien-truoc-tac-dong-cua-mang-xa-hoi-nghien-cuu-truong-hop-truong-dai-hoc-dien-luc.
