Raising awareness of counter-terrorism duties among individual combatants in the Sapper Corps today
Thiếu tá Nguyễn Hà Sơn
Học viện Chính trị, Bộ Quốc Phòng
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực và thế giới diễn biến phức tạp, hoạt động khủng bố và chống phá bằng bạo lực có xu hướng gia tăng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nhiệm vụ chống khủng bố đặt ra yêu cầu rất cao đối với lực lượng chuyên trách chống khủng bố của Binh chủng Đặc công. Là lực lượng đặc biệt tinh nhuệ của Quân đội nhân dân Việt Nam, Binh chủng Đặc công giữ vai trò nòng cốt trong xử lý các tình huống khủng bố, giải cứu con tin, bảo vệ mục tiêu trọng yếu. Vì vậy, nâng cao ý thức thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên Đặc công có ý nghĩa quyết định đến chất lượng và hiệu quả hoàn thành nhiệm vụ.
Từ khóa: Binh chủng Đặc công; chống khủng bố; chiến đấu viên.
Abstract: Against the backdrop of complex developments in regional and global security, terrorist activities and acts of violent subversion are on the rise, employing increasingly sophisticated methods and tactics; as a result, the mission of counterterrorism places very high demands on the Special Forces Corps’ dedicated counterterrorism units. As the elite special forces of the Vietnam People’s Army, the Special Forces play a pivotal role in handling terrorist situations, hostage rescues, and protecting critical targets. Therefore, enhancing the awareness of Special Forces personnel regarding their counter-terrorism duties is crucial to the quality and effectiveness of mission completion.
Keywords: Special Forces Corps, counter-terrorism, combatants.
1. Đặt vấn đề
Binh chủng Đặc công là lực lượng chiến đấu đặc biệt tinh nhuệ của Quân đội nhân dân Việt Nam, đảm nhiệm những nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, đòi hỏi trình độ kỹ – chiến thuật cao, bản lĩnh chính trị vững vàng và ý chí quyết tâm sắt đá. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh chóng, tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường; các thách thức an ninh phi truyền thống, chiến tranh công nghệ cao, chiến tranh mạng, khủng bố; trong văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng dự báo và nhấn mạnh “Các nước lớn và các trung tâm quyền lực tiếp tục điều chỉnh chiến lược, vừa cạnh tranh vừa hợp tác, thỏa hiệp, song cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt hơn. Xung đột, chiến tranh, chạy đua vũ trang công nghệ cao diễn ra ở nhiều khu vực, nguy hiểm hơn, không loại trừ nguy cơ chiến tranh lớn”1. Trước bối cảnh tình hình phức tạp của thế giới đặt ra ngày càng cao đối với chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Binh chủng, yêu cầu đặt ra cần phải nâng cao ý thức thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên là cơ sở quan trọng, nhân tố quyết định trực tiếp đến chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu và hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
2. Vai trò của ý thức trong thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên
Tình hình thế giới và khu vực hiện nay tiếp tục có những diễn biến phức tạp, tiềm ẩn những nguy cơ khó lường, các thế lực thù địch, cực đoan không ngừng thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động một cách tinh vi, chúng lợi dụng không gian mạng và các vấn đề nhạy cảm diễn ra trong xã hội để truyên truyền, lôi kéo, kích động bạo lực, chống phá Nhà nước. Trước tình hình đó, việc nhận diện và chủ động phòng ngừa, đấu tranh với hoạt động chống khủng bố là yêu cầu khách quan và cấp thiết nhằm giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
Việc thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố rất phức tạp, khó khăn, thường diễn ra trong điều kiện đột xuất, nguy hiểm, thậm chí phải đối mặt trực tiếp với sự sống còn tính mạng của con người. Để bảo đảm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chống khủng bố cần phải có nhiều yếu tố khác nhau; trong đó có nhân tố “con người”. Ý thức trong thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên Đặc công là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả, kết quả hoàn thành nhiệm vụ.
V.I.Lênin nhấn mạnh: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”2. Ý thức trong thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên chính là sự thống nhất giữa nhận thức, tình cảm, niềm tin và ý chí hành động, được biểu hiện qua thái độ trách nhiệm, tinh thần sẵn sàng chiến đấu, chấp hành kỷ luật và khả năng chịu đựng gian khổ, hy sinh.
Trong điều kiện tác chiến chống khủng bố đòi hỏi tính bí mật, bất ngờ, chính xác và hiệp đồng chặt chẽ, chỉ cần một sai sót nhỏ về tâm lý hoặc kỷ luật có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Bởi, trong thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố ngoài việc tập trung tiêu diệt, đánh bắt lực lượng khủng bố, còn phải bảo đảm an toàn tính mạng con tin nói riêng, tính mạng người dân ở khu vực mục tiêu nói chung và mọi tài sản, phương tiện, nhất là cơ sở vật chất, kỹ thuật trong các mục tiêu quan trọng ở nơi xảy ra khủng bố. Vì thế, việc hoàn thành tốt nhiệm vụ chống khủng bố có ý nghĩa rất quan trọng về nhiều phương diện đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, chủ quyền lãnh thổ của đất nước. Do đó, ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm cao và bản lĩnh chính trị vững vàng là yếu tố then chốt bảo đảm chiến đấu viên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
3. Thực tiễn ý thức thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên Đặc công hiện nay
Nhìn chung, chiến đấu viên Binh chủng Đặc công hiện nay có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; có tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết tâm cao trong huấn luyện và thực hiện nhiệm vụ. Quá trình giáo dục chính trị, rèn luyện thực tiễn với truyền thống của Binh chủng “Đặc biệt tinh nhuệ, anh dũng tuyệt vời, mưu trí táo bạo, đánh hiểm thắng lớn” đã góp phần củng cố niềm tin, động cơ phấn đấu và ý thức tổ chức kỷ luật.
Với yêu cầu nhiệm vụ đột xuất, bất ngờ, tính chất đặc biệt nguy hiểm, phức tạp của hoạt động khủng bố, nhiều chiến đấu viên đã nhận thức rõ, thể hiện rõ tinh thần chủ động, bình tĩnh, mưu trí, dũng cảm; chấp hành nghiêm mệnh lệnh các cấp đề ra. Đa số chiến đấu viên đều có ý thức tổ chức kỷ luật cao, qua đó góp phần giữ vững, bảo đảm an toàn về người và vũ khí, trang bị. Trong huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu viên Đặc công luôn nêu cao tính tập thể, hiệp đồng chặt chẽ.
Phần lớn chiến đấu viên có ý thức đặt lợi ích chung lên trên, phối hợp nhịp nhàng với đồng đội và các lực lượng liên quan, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong tác chiến. Binh chủng đã tiến hành nhiều cuộc diễn tập tác chiến chống khủng bố ở các quy mô, địa điểm khác nhau với các đơn vị bạn trong quân đội và quân đội nước ngoài, điển hình từ năm 2017 – 2025, kết quả tham gia diễn tập chỉ huy điều phối lực lượng và thực binh chống khủng bố rất tốt, chiến thuật có nhiều nội dung đạt giỏi, đặc biệt là phần kỹ thuật, lực lượng chiến đấu viên đã sử dụng thành thạo các loại vũ khí trang bị hiện có, bởi đây là yêu cầu rất cao và hiệp động xử lý tình huống tương đối nhuần nhuyễn. Phát huy tốt vai trò nòng cốt trong phối hợp cùng với các lực lượng khác hoàn thành tốt nhiệm vụ chống khủng bố trong mọi tình huống, được thủ trưởng Bộ quốc phòng trong và nước ngoài khen ngợi, đánh giá rất cao3.
Trong điều kiện mới, phương thức hoạt động của các thế lực thù địch, lực lượng khủng bố ngày càng hiện đại, nhiều chiến đấu viên có tinh thần, ý thức trách nhiệm chủ động học tập kỹ thuật, chiến thuật mới; tích cực rèn luyện thể lực, tâm lý, khả năng hiệp đồng. Có tinh thần cầu thị, ham học hỏi là biểu hiện quan trọng của ý thức trách nhiệm với nghề nghiệp bảo đảm cho việc hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, trước tác động của mặt trái kinh tế thị trường, thông tin xấu độc trên không gian mạng, cùng với cường độ huấn luyện cao, môi trường công tác đặc thù, một bộ phận nhỏ chiến đấu viên có biểu hiện dao động về tâm lý, tư tưởng, áp lực trong thực hiện nhiệm vụ; khả năng tự điều chỉnh cảm xúc trong điều kiện căng thẳng cao có lúc, có nơi còn hạn chế. Vẫn còn hiện tượng ngại khó, ngại khổ, chưa thực sự chủ động tự học, tự rèn nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, bởi đó là những yếu tố ngày càng quan trọng trong chống khủng bố hiện đại. Ngoài ra, các yếu tố tiêu cực từ mạng xã hội, thông tin xấu độc, lối sống thực dụng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng, động cơ rèn luyện phấn đấu của chiến đấu viên, nếu không được định hướng, quản lý, giáo dục kịp thời. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục quan tâm bồi dưỡng, nâng cao ý thức trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và sức bền tâm lý cho bộ đội.
4. Một số giải pháp nâng cao ý thức thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên Đặc công
Một là, tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng.
Cấp ủy, đội ngũ cán bộ các cấp thường xuyên giáo dục, quán triệt quan điểm, đường lối của Đảng về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, nhất là Luật phòng, chống khủng bố của Quốc hội năm 20134, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới5. Thông qua đó, cụ thể hóa vào thực tiễn ở đơn vị, tiến hành tăng cường giáo dục chính trị, định hướng tư tưởng cho chiến đấu viên. Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đến việc nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu trong thời kỳ mới.
Mặt khác, tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng góp phần xây dựng phẩm chất, nhân cách người quân nhân cách mạng, trang bị thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn, niềm tin cộng sản, nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ của chiến đấu viên, nêu cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tiến hành bồi dưỡng lý tưởng, củng cố niềm tin của chiến đấu viên Đặc công.
Hai là, nâng cao chất lượng huấn luyện chuyên sâu.
Đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và sát thực tiễn chiến đấu là yêu cầu cấp thiết, vấn đề hết sức quan trọng, nhằm không ngừng nâng cao sức mạnh chiến đấu. Đội ngũ cán bộ, người chỉ huy phải thường xuyên bám sát phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, lấy huấn luyện cơ bản làm cơ sở, huấn luyện chiến thuật làm trung tâm, huấn luyện cán bộ làm then chốt. Huấn luyện sát đối tượng, sát thực tế, mô phỏng tình huống phức tạp với địa bàn tác chiến, phù hợp với tổ chức biên chế, vũ khí trang bị, phương án tác chiến, điều kiện chiến tranh công nghệ cao.
Kết hợp chặt chẽ huấn luyện quân sự với giáo dục chính trị; giáo dục đào tạo với huấn luyện chiến đấu, rèn luyện khả năng chịu đựng áp lực cao; kết hợp huấn luyện kỹ – chiến thuật với huấn luyện tâm lý chiến đấu. Nâng cao chất lượng công tác xây dựng chính quy, chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội, pháp luật Nhà nước; tập trung nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu và chiến đấu thắng lợi trên mọi quy mô, trong mọi tình huống.
Ba là, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh.
Phát huy vai trò của tổ chức Đảng, chỉ huy và các tổ chức quần chúng trong quán triệt, cụ thể hóa, lan tỏa sức mạnh tinh thần của Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam, vào xây dựng môi trường văn hoá quân sự được xác định theo các tiêu chí đó là: (1) Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh của phát triển đất nước; (2) Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng, bản lĩnh, đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức công dân và tinh thần trách nhiệm cao đối với xã hội; (3) Phát huy giá trị truyền thống dân tộc kết hợp với tinh hoa văn hóa nhân loại, chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa; (4) Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, lấy gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị và cộng đồng làm nền tảng; (5) Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, tăng cường sức đề kháng cho cán bộ, đảng viên, nhân dân trước các sản phẩm văn hóa xấu, độc hại, phản văn hóa6.
Xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, tích cực ở các đơn vị cơ sở là “lá chắn tự nhiên” vững chắc ngăn chặn những thông tin sai trái, xấu độc từ bên ngoài. Môi trường văn hoá quân sự có ảnh hưởng trực tiếp, thường xuyên và sâu sắc đến sự hình thành nhân cách, ý thức, trách nhiệm của quân nhân, tạo động lực phấn đấu, khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đồng thời, cần quan tâm sâu sắc tới chế độ chính sách, đời sống vật chất, tinh thần của chiến đấu viên để họ gắn bó với nghề nghiệp, cống hiến hết mình cho nhiệm vụ.
Bốn là, phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Cán bộ, đảng viên các cấp phải thực sự mẫu mực về bản lĩnh chính trị, trách nhiệm, kỷ luật; gần gũi, chia sẻ, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của chiến đấu viên. Người cán bộ, đảng viên phải thực sự trở thành tấm gương sáng, mẫu mực về phẩm chất, đạo đức lối sống. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Người đảng viên – dù công tác to hay nhỏ, địa vị cao hay thấp – ở đâu cũng phải làm gương mẫu cho quần chúng,… Mà muốn quần chúng hăng hái thi hành, thì người đảng viên ắt phải xung phong làm gương mẫu để quần chúng bắt chước, làm theo”7.
Xuất phát từ văn hóa phương Đông, Người đã đúc kết: “Nói chung thì các dân tộc phương Đông đều giàu tình cảm và đối với họ, một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”8. Điều đó cho thấy, đội ngũ cán bộ, đảng viên cần nêu gương trên tất cả các mặt về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong, thực hiện nhiệm vụ được giao, ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức chấp hành pháp luật. Nêu gương vừa là đạo lý, vừa là trách nhiệm, nhiệm vụ thường xuyên, người có chức vụ càng cao càng phải mẫu mực trong nhận thức và hành động, nói phải đi đôi với làm trong cuộc sống và công tác sẽ tác động tích cực rất lớn đến nhận thức, hành động của chiến đấu viên Đặc công.
5. Kết luận
Nâng cao ý thức thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên ở Binh chủng Đặc công là nhân tố quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả xử lý các tình huống khủng bố, bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Trong tình hình mới, việc không ngừng bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, rèn luyện ý chí, nâng cao trình độ chuyên môn và sức khoẻ dẻo dai bền bỉ, tâm lý vững chắc cho chiến đấu viên là yêu cầu cấp thiết.
Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của các cấp uỷ đảng ở đơn vị, cùng với cơ chế, chính sách biểu dương, khen thưởng, kỷ luật kịp thời sẽ tác động đến ý thức, trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu chống khủng bố của chiến đấu viên. Nâng cao ý thức thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố của chiến đấu viên ở Binh chủng Đặc công chính là xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc góp phần xây dựng Binh chủng Đặc công cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng tốt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.
Chú thích:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. H. NXB Chính trị quốc gia, 2026, tr. 77.
2. V.I. Lênin toàn tập (2005). Tập 41. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 147.
3. Binh chủng Đặc công (2017 – 2025). Báo cáo tổng hợp một số nội dung diễn tập chống khủng bố của Binh chủng Đặc công, ngày 15/02/2025.
4. Quốc hội (2013). Luật phòng, chống khủng bố năm 2013.
5. Bộ Chính trị (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
6. Bộ Chính trị (2026). Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam.
7. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 7. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 55.
8. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 1. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 284.
