Improving the quality of key grassroots cadres in Ninh Binh province to meet the requirements of operating a two-tier local government model
ThS. Nguyễn Thị Thanh Mai
Trường Đại học Điện lực
(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết phân tích yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận, pháp lý và đánh giá thực tiễn đội ngũ cán bộ tại địa phương, bài viết chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế còn tồn tại và các nguyên nhân chủ yếu. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương hiện đại, cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo đảm vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp trong giai đoạn mới.
Từ khóa: Cán bộ chủ chốt cấp cơ sở; chất lượng đội ngũ cán bộ; công tác cán bộ; cấp xã; tỉnh Ninh Bình; cải cách hành chính.
Abstract: The article analyzes the need to improve the quality of key grassroots-level officials in Ninh Binh Province in the context of implementing the two-level local government model. By clarifying theoretical and legal issues and evaluating the practical performance of local officials, the article identifies the achievements, remaining limitations, and main causes. Based on these findings, it proposes solutions to further enhance the quality of key grassroots-level officials, meeting the requirements of modern local governance, administrative reform, digital transformation, and ensuring the effective operation of the two-level government model in the new period.
Keywords: Key grassroots officials; quality of cadres; personnel management; commune level; Ninh Binh Province; administrative reform.
1. Đặt vấn đề
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở giữ vai trò trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tại địa phương; đồng thời, quyết định hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 Hội nghị Trung ương 7 (khóa XII) và Văn kiện Đại hội (khóa XIII), Văn kiện Đại hội (khóa XIV) của Đảng đều khẳng định xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín là nhiệm vụ then chốt trong giai đoạn phát triển mới.
Trong bối cảnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và đổi mới mô hình quản trị công, yêu cầu đối với cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ngày càng cao. Ngoài bản lĩnh chính trị và đạo đức công vụ, đội ngũ này cần có năng lực quản lý, kỹ năng số và khả năng thích ứng với môi trường điều hành hiện đại. Họ phải “thật sự tiêu biểu về phẩm chất đạo đức cách mạng, về trí tuệ, bản lĩnh, năng lực lãnh đạo, đủ sức tổ chức thực hiện thắng lợi…”1.Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy, xây dựng nền công vụ linh hoạt, chuyên nghiệp là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị địa phương2. Tại Ninh Bình, yêu cầu này càng cấp thiết khi tỉnh triển khai sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025. Tỉnh Ninh Bình đã xác định rõ việc triển khai thực hiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp (bắt đầu từ ngày 01/7/2025), trong đó đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ của tỉnh. Báo cáo số 05-BC/TU ngày 25/12/2025 của Tỉnh ủy Ninh Bìnhvề tổng kết công tác năm 2025, phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 cũng nêu rõ công tác đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ luôn được quan tâm, song bên cạnh đó, Ninh Bình vẫn còn những hạn chế về chất lượng, kỹ năng số và khả năng thích ứng với môi trường số của đội ngũ cán bộ các cấp. Vì vậy, nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Ninh Bình là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.
2. Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
Các nghiên cứu quốc tế đều cho thấy, xu hướng cải cách khu vực công theo hướng xây dựng nền công vụ dựa trên năng lực, hiệu quả và khả năng thích ứng. OECD (2023)3, OECD (2019)4, OECD (2021)5 nhấn mạnh yêu cầu phát triển nền công vụ linh hoạt về nhân sự, tổ chức và kỹ năng trong bối cảnh chuyển đổi số, trong đó kỹ năng số, năng lực đổi mới và học tập suốt đời trở thành yếu tố cốt lõi. World Bank (2017)6 cho rằng chất lượng thể chế và hiệu quả quản trị phụ thuộc trực tiếp vào năng lực thực thi của chính quyền địa phương. Trong khi đó, UNDP (2010)7 tiếp cận phát triển năng lực theo hướng tổng thể, bao gồm năng lực cá nhân, tổ chức và thể chế, với con người là trung tâm.
Các công trình nghiên cứu về quản trị công hiện đại cũng khẳng định hiệu quả quản lý nhà nước không chỉ phụ thuộc vào thiết kế thể chế mà còn gắn chặt với chất lượng đội ngũ công vụ và năng lực lãnh đạo ở cấp cơ sở8. Đây là cơ sở lý luận quan trọng để vận dụng vào nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Việt Nam nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng.
Theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW, cán bộ cấp cơ sở được hiểu là bộ phận quan trọng trong hệ thống cán bộ các cấp. Điều 1 Luật Cán bộ, công chức năm 2025 quy định: cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm hoặc chỉ định giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội ở trung ương, ở cấp tỉnh, ở cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đây là lực lượng quyết định hiệu lực, hiệu quả quản trị ở cơ sở. Theo đó, chất lượng đội ngũ cán bộ là tổng hợp các yếu tố về phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ, trình độ chuyên môn, năng lực lãnh đạo, kỹ năng thực thi và kết quả hoàn thành nhiệm vụ.
Như vậy, có thể hiểu, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là quá trình tác động có hệ thống nhằm phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực và kỹ năng của cán bộ thông qua quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, sử dụng và kiểm soát quyền lực, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương trong từng giai đoạn phát triển. Đồng thời, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là yêu cầu chiến lược trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam (theo Nghị quyết số 26-NQ/TW).
Luật Cán bộ, công chức năm 2025 và Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 của Chính phủ cũng đặt nền tảng cho xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, lấy hiệu quả thực thi công vụ làm tiêu chí đánh giá cán bộ. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương chuẩn hóa đội ngũ cán bộ theo vị trí việc làm, năng lực thực tế và yêu cầu chuyển đổi số.
Thời gian qua, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Ninh Bình ngày càng đòi hỏi đội ngũ cán bộ cơ sở phải có năng lực điều hành linh hoạt, thích ứng cao. Đây là cơ sở thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện chính sách và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
3. Thực tiễn nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Ninh Bình
Quan điểm của Đảng nêu rõ, công tác cán bộ phải thực sự là “then chốt của then chốt”9 trong hệ thống chính trị. Đặc biệt, cán bộ cấp cơ sở có vai trò: (1) Trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; (2)Là cầu nối giữa chính quyền với Nhân dân; (3)Giữ vai trò quan trọng trong ổn định chính trị – xã hội ở địa phương. Theo đó, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại và khả năng thích ứng với chuyển đổi số.
Quán triệt đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đảng bộ tỉnh Ninh Bình đã phát huy vai trò lãnh đạo toàn diện trong xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Đồng thời, chủ động ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp với thực tiễn địa phương, tạo nền tảng chính trị và pháp lý cho việc kiện toàn đội ngũ cán bộ ở cấp xã. Cụ thể: triển khai Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15, trong đó đã tinh gọn hệ thống xuống còn 129 đơn vị (gồm 97 xã và 32 phường), tạo cơ sở quan trọng để tỉnh Ninh Bình rà soát, cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả bố trí đội ngũ cán bộ. Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành các nghị quyết liên quan đến biên chế và chính sách hỗ trợ, đặc biệt quy định tổng biên chế cấp xã là 6.251 người, đồng thời áp dụng chính sách hỗ trợ chi phí đi lại đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được điều động, luân chuyển sau sắp xếp (Nghị quyết số 16/2025/NQ-HĐND ngày 30/10/2025). Những chính sách này góp phần ổn định đội ngũ và bảo đảm quá trình sắp xếp diễn ra hiệu quả, nhất là công tác rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy được triển khai đồng bộ, bảo đảm 100% các xã, phường bố trí đầy đủ các chức danh lãnh đạo chủ chốt theo quy định.
Nhờ đó, hệ thống chính trị cơ sở được duy trì ổn định, vận hành thông suốt và từng bước thích ứng với yêu cầu quản trị hiện đại. Điều này cho thấy, chủ trương đúng đắn và sự lãnh đạo quyết liệt của Đảng bộ tỉnh là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, tạo tiền đề quan trọng để vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn mới.
Hiện nay, công tác nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Ninh Bình đã đạt được nhiều kết quả tích cực, thể hiện trên các phương diện đào tạo, sử dụng, chuẩn hóa đội ngũ và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.
Một là, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được triển khai quy mô lớn và có trọng tâm. Theo Báo cáo số 05-BC/TU ngày 25/12/2025 của Tỉnh ủy Ninh Bình về tổng kết công tác năm 2025, phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, toàn tỉnh tổ chức 145 lớp đào tạo, bồi dưỡng với 13.774 lượt học viên, tổng kinh phí khoảng 25 tỷ đồng. Riêng trong 9 tháng năm 2025, tỉnh tiếp tục mở trên 50 lớp cho gần 4.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức, tập trung vào quản lý hành chính, kỹ năng lãnh đạo và chuyển đổi số.
Hai là, công tác bố trí, sử dụng và kiện toàn đội ngũ cán bộ được thực hiện đồng bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 129 đơn vị hành chính cấp xã. Trên cơ sở đó, tỉnh đã rà soát, bố trí lại đội ngũ, bảo đảm 100% đơn vị cơ sở được kiện toàn đầy đủ các chức danh lãnh đạo chủ chốt, tạo điều kiện cho hệ thống chính trị cơ sở hoạt động ổn định và thông suốt.
Ba là, cơ cấu và chất lượng đội ngũ từng bước được nâng lên. Qua công tác đào tạo, chuẩn hóa chức danh và bồi dưỡng chuyên môn, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu về trình độ chuyên môn, lý luận chính trị và năng lực thực thi công vụ. Đây là kết quả trực tiếp của quá trình thực hiện đồng bộ các giải pháp về công tác cán bộ tại địa phương.
Bốn là, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương được cải thiện rõ rệt, phản ánh qua các chỉ số quốc gia. Năm 2024, Ninh Bình đạt 91,38% chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX); chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) đạt 85,34%; chỉ số PAPI đạt khoảng 44,25 điểm, thuộc nhóm trung bình cao toàn quốc. Những kết quả này cho thấy, năng lực điều hành và chất lượng phục vụ của bộ máy chính quyền cơ sở đã có bước chuyển biến tích cực (Báo cáo số 05-BC/TU).
Năm là, năng lực thích ứng với chuyển đổi số của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở cũng từng bước được nâng cao. Ninh Bình xác định chuyển đổi số là một trong ba khâu đột phá chiến lược trong phát triển địa phương. Năm 2025, 100% công chức cấp tỉnh và khoảng 90% công chức cấp xã đã được trang bị máy tính phục vụ công vụ; 15 nền tảng số và hệ thống thông tin dùng chung đã được kết nối từ cấp tỉnh đến cơ sở, tạo điều kiện cho cán bộ thực hiện nhiệm vụ trên môi trường điện tử.
Bên cạnh đó, tỉnh đã thành lập 1.679 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 8.500 thành viên, trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số, đồng thời góp phần nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ cơ sở thông qua quá trình hướng dẫn, tương tác thực tiễn. Theo kế hoạch chuyển đổi số năm 2025, Ninh Bình đặt mục tiêu 80% hồ sơ thủ tục hành chính được thực hiện trực tuyến, 100% văn bản, hồ sơ phát sinh được xử lý trên môi trường điện tử, qua đó thúc đẩy mạnh mẽ phương thức quản trị hiện đại ở cấp cơ sở10. Những kết quả này cho thấy, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở đã có sự thay đổi rõ nét về tư duy và phương thức làm việc, từng bước chuyển từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị trên nền tảng số. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả xử lý công việc, tăng cường tính minh bạch và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tuy nhiên, thời gian qua, chất lượng đội ngũ cán bộ tỉnh Ninh Bình chưa thực sự đồng đều; một bộ phận cán bộ còn hạn chế về năng lực thực tiễn, kỹ năng quản trị hiện đại và khả năng thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số. Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính đã làm phát sinh tình trạng dôi dư nhân sự với 429 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, trong đó có 369 người ở cấp xã, tạo áp lực lớn cho công tác bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ chính sách11. Điều này cho thấy, việc cơ cấu lại đội ngũ sau sáp nhập chưa thật sự đồng bộ, một số trường hợp chưa được sắp xếp đúng chuyên môn hoặc chưa phù hợp với vị trí việc làm mới.
Ở một số địa phương, cơ cấu chức danh chưa thực sự phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Khối lượng công việc gia tăng sau sáp nhập trong khi số lượng vị trí việc làm có giới hạn đã tạo áp lực lớn cho đội ngũ cán bộ cơ sở, ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi công vụ (Báo cáo số 05-BC/TU). Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Khách quan là do yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương diễn ra nhanh, trong khi hệ thống tiêu chuẩn, vị trí việc làm và cơ chế hỗ trợ chưa hoàn toàn đồng bộ. Chủ quan là ở một số nơi, công tác quy hoạch, đào tạo, luân chuyển và đánh giá cán bộ chưa thật sự gắn với nhu cầu thực tiễn; việc tự học, tự đổi mới của một bộ phận cán bộ còn hạn chế.
4. Một số giải pháp
Xuất phát từ những hạn chế về năng lực quản trị, kỹ năng số, cơ chế đánh giá và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở cần được triển khai một cách đồng bộ, có trọng tâm và phù hợp với yêu cầu thực tiễn của mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cách tiếp cận này cũng phù hợp với xu hướng quản trị công hiện đại, nhấn mạnh quản trị dựa trên năng lực, kết quả đầu ra và ứng dụng dữ liệu trong khu vực công (OECD, 2023)12, (World Bank, 2017)13.
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế tuyển chọn, quy hoạch và bố trí cán bộ theo hướng dựa trên năng lực thực tiễn.
Đối với tỉnh Ninh Bình, cơ chế tuyển chọn và quy hoạch cán bộ cần gắn với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đặc điểm địa bàn có sự chênh lệch giữa khu vực đô thị, vùng du lịch và khu vực nông thôn chuyển đổi mạnh sang kinh tế dịch vụ. Việc quy hoạch cán bộ chủ chốt cấp cơ sở cần ưu tiên đội ngũ có năng lực điều hành thực tiễn, kỹ năng số, khả năng tiếp cận quản trị hiện đại và kinh nghiệm xử lý các vấn đề phát sinh sau sắp xếp đơn vị hành chính. Tỉnh cần tiếp tục thực hiện chủ trương luân chuyển, bố trí cán bộ không phải người địa phương ở một số vị trí lãnh đạo chủ chốt nhằm nâng cao tính khách quan, hạn chế cục bộ địa phương và tạo môi trường rèn luyện cán bộ trẻ. Đồng thời, việc đánh giá, lựa chọn cán bộ cần gắn với kết quả giải quyết thủ tục hành chính, mức độ hài lòng của người dân và hiệu quả triển khai chuyển đổi số ở cấp cơ sở.
Thứ hai, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng phát triển năng lực và sát với thực tiễn.
Trong bối cảnh xây dựng chính quyền số, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp cơ sở cần chuyển từ “chuẩn hóa bằng cấp” sang phát triển năng lực thực thi công vụ trong môi trường số. Chương trình đào tạo cần bổ sung các nội dung, như: kỹ năng sử dụng hệ thống điều hành điện tử, quản trị dữ liệu, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kỹ năng lãnh đạo, điều hành trên môi trường số và xử lý tình huống phát sinh ở cơ sở. Đối với tỉnh Ninh Bình, nội dung bồi dưỡng cần gắn với yêu cầu quản lý địa bàn có tốc độ đô thị hóa, phát triển du lịch và chuyển đổi số nhanh, qua đó nâng cao năng lực giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ người dân trên nền tảng số. Đồng thời, đa dạng hóa phương thức đào tạo như bồi dưỡng trực tuyến, đào tạo tại chỗ và học tập qua thực tiễn. Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng quản trị nguồn nhân lực công dựa trên năng lực (competency-based HRM).
Thứ tư, hoàn thiện chính sách thu hút, giữ chân và tạo động lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở.
Ninh Bình là tỉnh có quy mô kinh tế chưa lớn, trong khi đang chuyển mạnh sang phát triển du lịch, dịch vụ và chuyển đổi số, dẫn tới yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ cấp cơ sở. Tuy nhiên, khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh còn gặp khó khăn so với các địa phương có điều kiện phát triển mạnh, như: Hà Nội, Hải Phòng hay Quảng Ninh. Thực tế, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2023 – 2025 đã làm dôi dư 429 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, trong đó có 369 người ở cấp xã, tạo áp lực lớn cho công tác bố trí, sử dụng nhân lực ở cơ sở. Đồng thời, tỉnh hiện vẫn duy trì cơ chế hỗ trợ, luân chuyển và thu hút cán bộ có trình độ từ cao đẳng, đại học trở lên về công tác tại xã, phường, thị trấn; ưu tiên các ngành như luật, địa chính, xây dựng, quản lý văn hóa và công nghệ thông tin. Vì vậy, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, hỗ trợ đào tạo, tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp và môi trường làm việc ổn định cho cán bộ trẻ, cán bộ có chuyên môn cao nhằm nâng cao khả năng giữ chân nguồn nhân lực chất lượng ở cấp cơ sở. Đồng thời, việc tạo động lực cần gắn với cơ chế đánh giá minh bạch dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ hài lòng của người dân và hiệu quả triển khai chuyển đổi số.
Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý đội ngũ và điều hành công vụ.
Dù đạt kết quả cao về hạ tầng với 15 nền tảng số dùng chung, Ninh Bình vẫn đối mặt với thách thức lớn về sự thiếu đồng bộ dữ liệu sau sáp nhập địa giới, tính liên thông giữa các lĩnh vực còn rời rạc và rào cản kỹ năng số của một bộ phận cán bộ lớn tuổi. Để giải quyết các điểm nghẽn này, tỉnh cần tập trung triển khai hai đề xuất đột phá mang tính đặc thù. Để khắc phục các điểm nghẽn này, bên cạnh việc vận hành hiệu quả những hệ thống công nghệ hiện có, tỉnh Ninh Bình cần tập trung triển khai các giải pháp đột phá mang tính đặc thù sau: (1) Xây dựng “Kho dữ liệu số động” về cán bộ, công chức cấp cơ sở: hệ thống này không chỉ lưu trữ hồ sơ tĩnh mà cần tích hợp công nghệ phân tích dữ liệu để đánh giá hiệu suất công vụ dựa trên tiến độ, tỷ lệ giải quyết hồ sơ trực tuyến thực tế của từng cá nhân. Đây sẽ là căn cứ khoa học, liên thông trực tiếp với cơ quan quản lý để phục vụ công tác điều động, luân chuyển và bố trí hợp lý nguồn nhân lực dôi dư sau sáp nhập; (2) Triển khai ứng dụng di động điều hành tích hợp cho cán bộ cấp xã: đề xuất xây dựng một nền tảng quản trị thông minh chuyên biệt trên thiết bị di động dành riêng cho cán bộ chủ chốt cơ sở. Ứng dụng này tích hợp lịch làm việc, hệ thống cảnh báo hạn xử lý thủ tục hành chính và tính năng ký số từ xa, giúp tối ưu hóa quy trình điều hành và giảm tải áp lực công việc ngày càng gia tăng do địa bàn quản lý bị phình to sau sáp nhập.
Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền hai cấp, việc xây dựng cơ sở dữ liệu số về cán bộ và chuyển sang quản trị dựa trên dữ liệu là yêu cầu tất yếu. Song song đó, tỉnh cần bồi dưỡng kỹ năng số thực chiến qua các tình huống giả định để nâng cao năng lực điều hành, đáp ứng xu thế xây dựng chính phủ số và hiện đại hóa nền hành chính địa phương.
Thứ sáu, kiến nghị hoàn thiện thể chế và bảo đảm nguồn lực thực hiện.
(1) Đối với Trung ương: kiến nghị sớm ban hành khung năng lực chuẩn hóa cho cán bộ cơ sở và tăng chế độ đãi ngộ. Việc nâng đãi ngộ là cấp thiết nhằm giữ chân nhân lực chất lượng cao khi áp lực công việc tăng mạnh do sáp nhập hành chính, tránh dịch chuyển sang khu vực tư. Trước mắt, cần ưu tiên giải quyết cơ chế liên thông, định biên đặc cách cho công chức cấp xã xuất sắc được quy hoạch cấp tỉnh.
(2) Đối với tỉnh Ninh Bình: cần chủ động nguồn lực để cụ thể hóa các chương trình hành động. Thực tế, tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 16/2025/NQ-HĐND hỗ trợ 1,2 triệu đồng/tháng chi phí đi lại cho cán bộ điều động sau sắp xếp. Tuy nhiên, địa phương vẫn thiếu cơ chế thu hút nhân tài số công tác lâu dài tại cấp xã. Do đó, đề xuất tỉnh xây dựng “Quỹ phát triển nhân lực công cơ sở” từ ngân sách để chi hỗ trợ một lần giúp giải quyết dứt điểm chế độ cho số dôi dư (369 người cấp xã) và áp dụng khoán quỹ lương thu hút sinh viên xuất sắc chuyên ngành công nghệ, quản trị về làm trợ lý số tại cơ sở, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế di sản.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên sẽ xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở có tư duy quản trị hiện đại, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn mới.
Chú thích:
1, 9. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập I. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 11, 34.
2. OECD (2021). Public Employment and Management 2021: The Future of the Public Service. OECD Publishing.
3, 12. OECD (2023). Public Employment and Management 2023: Towards a More Flexible Public Service. OECD Publishing.
4. OECD (2019). OECD Employment Outlook 2019: The Future of Work. OECD Publishing.
5. OECD (2021). Public Employment and Management 2021: The Future of the Public Service. OECD Publishing.
6, 13. World Bank (2017). World Development Report 2017: Governance and the Law.
7. UNDP (2010). Capacity Development: A UNDP Primer. United Nations Development Programme.
8. Ingraham, P. W. & Lynn, L. E. (2004). The Art of Governance: Analyzing Management and Administration. Georgetown University Press.
10. UBND tỉnh Ninh Bình (2024). Kế hoạch số 210/KH-UBND ngày 22/11/2024 về chuyển đổi số tỉnh Ninh Bình năm 2025.
11. UBND tỉnh Ninh Bình (2024). Báo cáo về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 – 2025.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2018). Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 về xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, Hà Nội.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Tập I. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
3. Chính phủ Việt Nam (2021). Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030.
5. Quốc hội (2025). Luật Cán bộ, công chức năm 2025.
6. Tỉnh ủy Ninh Bình (2025). Báo cáo số 05-BC/TU ngày 25/12/2025 về tổng kết công tác năm 2025, phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
7. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2025). Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025.
