Applying digital marketing in promoting OCOP products in Tuyen Quang province
Hoàng Thị Hạnh
Đại học Tân Trào, Tuyên Quang
(Quanlynhanuoc.vn) – Nghiên cứu được thực hiện nhằm phân tích vai trò và hiệu quả của Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại tỉnh Tuyên Quang thông qua việc sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng như tổng hợp tài liệu, khảo sát các chủ thể OCOP và người tiêu dùng, đồng thời phân tích hoạt động truyền thông trên các nền tảng số như Facebook, TikTok, Zalo và các sàn thương mại điện tử. Kết quả nghiên cứu cho thấy Digital Marketing góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận diện thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, gia tăng mức độ tương tác với khách hàng và thúc đẩy doanh thu cho các sản phẩm OCOP. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn tồn tại một số hạn chế như thiếu kỹ năng số, nguồn lực tài chính còn hạn chế và chưa xây dựng được chiến lược truyền thông đồng bộ. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại tỉnh Tuyên Quang như tăng cường năng lực số cho các chủ thể OCOP, phát triển truyền thông đa nền tảng, xây dựng thương hiệu số gắn với bản sắc địa phương và thúc đẩy sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hợp tác xã trong phát triển thị trường số bền vững.
Từ khóa: Digital Marketing; sản phẩm OCOP; quảng bá sản phẩm; chuyển đổi số; thương mại điện tử; Tuyên Quang.
Abstract: This study was conducted to analyze the role and effectiveness of Digital Marketing in promoting OCOP products in Tuyen Quang province through the combined use of qualitative and quantitative research methods, including document synthesis, surveys of OCOP producers and consumers, and analysis of communication activities on digital platforms such as Facebook, TikTok, Zalo, and e-commerce marketplaces. The research findings indicate that Digital Marketing plays a significant role in enhancing brand awareness, expanding consumption markets, increasing customer engagement, and boosting revenue for OCOP products. However, several limitations remain in the implementation process, including inadequate digital skills, limited financial resources, and a lack of a comprehensive communication strategy. Based on these findings, the study proposes several implications to improve the effectiveness of Digital Marketing applications in promoting OCOP products in Tuyen Quang province, such as strengthening digital capabilities for OCOP stakeholders, developing multi-platform communication strategies, building digital brands associated with local identity, and enhancing collaboration among government agencies, enterprises, and cooperatives in developing a sustainable digital market.
Keywords: Digital Marketing; OCOP products; product promotion; digital transformation; e-commerce; Tuyen Quang.
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, Digital Marketing đã trở thành công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng hiệu quả. Sự phát triển nhanh chóng của Internet, mạng xã hội, các nền tảng thương mại điện tử và các công nghệ số đã làm thay đổi đáng kể hành vi tiêu dùng của khách hàng, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội mới cho hoạt động quảng bá sản phẩm địa phương. Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí truyền thông, Digital Marketing còn hỗ trợ xây dựng thương hiệu, tăng khả năng tương tác với khách hàng và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm trên diện rộng. Trong xu thế đó, việc ứng dụng Digital Marketing vào quảng bá các sản phẩm đặc trưng địa phương đang trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.
Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) là một chủ trương lớn của Chính phủ nhằm phát triển kinh tế nông thôn dựa trên lợi thế đặc sản vùng miền, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển sản xuất hàng hóa và bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa. Tại Tuyên Quang, nhiều sản phẩm OCOP như chè Shan tuyết, cam sành Hàm Yên, mật ong, miến dong hay các sản phẩm thủ công truyền thống đã từng bước khẳng định chất lượng và thương hiệu trên thị trường. Tuy nhiên, hoạt động quảng bá sản phẩm OCOP tại địa phương vẫn còn nhiều hạn chế như phương thức truyền thông truyền thống chưa tạo được sức lan tỏa lớn, khả năng khai thác nền tảng số còn yếu, nội dung truyền thông thiếu tính chuyên nghiệp và chưa tận dụng hiệu quả các công cụ Digital Marketing hiện đại. Bên cạnh đó, nhiều chủ thể OCOP còn gặp khó khăn về kỹ năng số, nguồn lực tài chính và chiến lược xây dựng thương hiệu trên môi trường trực tuyến, dẫn đến khả năng tiếp cận thị trường số và mở rộng tệp khách hàng còn hạn chế.
Trong bối cảnh nền kinh tế số ngày càng phát triển, việc nghiên cứu ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại tỉnh Tuyên Quang có ý nghĩa cấp thiết cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn. Nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ vai trò của Digital Marketing trong phát triển thương hiệu sản phẩm địa phương mà còn giúp đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ và gia tăng giá trị kinh tế cho sản phẩm OCOP. Trên cơ sở đó, nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại tỉnh Tuyên Quang, đánh giá hiệu quả của các công cụ truyền thông số đang được sử dụng, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quảng bá trong thời gian tới.
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, bài báo tập trung trả lời các câu hỏi nghiên cứu chủ yếu như: Những công cụ Digital Marketing nào đang được các chủ thể OCOP tại tỉnh Tuyên Quang sử dụng? Hiệu quả của các hoạt động quảng bá số đối với khả năng tiếp cận khách hàng và mức độ tiêu thụ sản phẩm ra sao? Những giải pháp nào cần được triển khai để nâng cao hiệu quả ứng dụng Digital Marketing trong việc quảng bá sản phẩm OCOP tại địa phương? Việc giải quyết các câu hỏi nghiên cứu này sẽ góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng chiến lược quảng bá sản phẩm OCOP phù hợp với xu hướng chuyển đổi số hiện nay.
2. Cơ sở lý luận
(1) Khái niệm Digital Marketing
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, Digital Marketing đã trở thành một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế. Digital Marketing được hiểu là hoạt động tiếp thị sản phẩm, dịch vụ hoặc thương hiệu thông qua các nền tảng và công nghệ kỹ thuật số, như Internet, mạng xã hội, công cụ tìm kiếm, email, thiết bị di động và các sàn thương mại điện tử nhằm tiếp cận khách hàng mục tiêu, gia tăng mức độ nhận diện thương hiệu và thúc đẩy hành vi tiêu dùng. Khác với phương thức marketing truyền thống, Digital Marketing cho phép doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh chóng với phạm vi rộng, đồng thời có khả năng đo lường hiệu quả truyền thông một cách cụ thể và chính xác.
Digital Marketing có một số đặc điểm nổi bật như tính tương tác cao, khả năng cá nhân hóa nội dung truyền thông, tốc độ lan truyền nhanh và tối ưu hóa chi phí quảng bá. Thông qua các nền tảng số, doanh nghiệp có thể tương tác trực tiếp với khách hàng, nắm bắt nhu cầu thị trường và điều chỉnh chiến lược marketing cho phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh đó, Digital Marketing còn cho phép theo dõi dữ liệu người dùng theo thời gian thực, từ đó hỗ trợ quá trình phân tích hành vi khách hàng và nâng cao hiệu quả quảng bá sản phẩm. Đây là lợi thế vượt trội mà các hình thức marketing truyền thống khó có thể đáp ứng đầy đủ.
Trong nền kinh tế số hiện nay, Digital Marketing đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động quảng bá sản phẩm địa phương và phát triển thương hiệu vùng miền. Việc ứng dụng hiệu quả các công cụ Digital Marketing không chỉ giúp doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần nâng cao giá trị thương hiệu, gia tăng khả năng cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Đối với các sản phẩm OCOP, Digital Marketing là cầu nối quan trọng giúp đưa sản phẩm địa phương tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước, đồng thời quảng bá hình ảnh văn hóa đặc trưng của từng vùng miền thông qua môi trường số.
(2) Các công cụ Digital Marketing
Một trong những công cụ được sử dụng phổ biến hiện nay là Social Media Marketing. Đây là hình thức quảng bá thông qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo, YouTube và Instagram nhằm tăng cường khả năng tiếp cận khách hàng và xây dựng mối quan hệ với người tiêu dùng. Đối với các sản phẩm OCOP, mạng xã hội giúp quảng bá hình ảnh sản phẩm một cách trực quan, sinh động và có khả năng lan tỏa nhanh chóng đến cộng đồng. Các nội dung như video trải nghiệm, hình ảnh quy trình sản xuất, câu chuyện về nguồn gốc sản phẩm hay livestream bán hàng đều có tác động mạnh đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng.
SEO (Search Engine Optimization) là quá trình tối ưu hóa nội dung trên website nhằm nâng cao thứ hạng hiển thị trên các công cụ tìm kiếm như Google. Việc áp dụng SEO giúp sản phẩm OCOP gia tăng khả năng tiếp cận khách hàng tiềm năng khi người dùng tìm kiếm các từ khóa liên quan đến đặc sản địa phương hoặc sản phẩm nông nghiệp. Đây là công cụ quan trọng giúp nâng cao mức độ nhận diện thương hiệu và hỗ trợ phát triển thị trường trực tuyến một cách bền vững.
Content Marketing là hoạt động xây dựng và chia sẻ nội dung có giá trị nhằm thu hút và giữ chân khách hàng. Nội dung có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức như bài viết, hình ảnh, video, infographic hoặc câu chuyện thương hiệu. Đối với sản phẩm OCOP, việc xây dựng nội dung gắn với giá trị văn hóa địa phương, quy trình sản xuất truyền thống và chất lượng sản phẩm sẽ tạo được sự tin tưởng và gia tăng sức hấp dẫn đối với người tiêu dùng.
Livestream bán hàng là xu hướng Digital Marketing phát triển mạnh trong những năm gần đây nhờ khả năng tương tác trực tiếp với khách hàng. Thông qua livestream, các chủ thể OCOP có thể giới thiệu sản phẩm, giải đáp thắc mắc và thúc đẩy hành vi mua hàng ngay trong quá trình phát sóng. Hình thức này không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn tạo sự kết nối gần gũi giữa người bán và khách hàng.
Bên cạnh đó, thương mại điện tử cũng là công cụ quan trọng trong việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm OCOP. Các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, TikTok Shop hay Postmart đã mở ra cơ hội lớn để sản phẩm địa phương tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, không bị giới hạn bởi không gian địa lý. Việc tham gia các sàn thương mại điện tử giúp các chủ thể OCOP giảm chi phí trung gian, nâng cao hiệu quả kinh doanh và thích ứng tốt hơn với xu hướng tiêu dùng hiện đại.
(3) Tổng quan về sản phẩm OCOP
OCOP (One Commune One Product – Mỗi xã một sản phẩm) là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn dựa trên việc khai thác lợi thế đặc sản địa phương, phát huy nội lực cộng đồng và gia tăng giá trị của các sản phẩm truyền thống. Chương trình OCOP được triển khai tại Việt Nam nhằm thúc đẩy sản xuất hàng hóa, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới bền vững. Các sản phẩm OCOP rất đa dạng, bao gồm thực phẩm, đồ uống, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, thảo dược và dịch vụ du lịch cộng đồng.
Đối với Tuyên Quang, chương trình OCOP có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt là khu vực nông thôn và miền núi. Nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh đã từng bước khẳng định chất lượng và thương hiệu trên thị trường như cam sành Hàm Yên, chè Shan tuyết Na Hang, mật ong, miến dong hay các sản phẩm chế biến từ nông sản địa phương. Chương trình không chỉ góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống và phát triển du lịch địa phương. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ, việc ứng dụng Digital Marketing vào quảng bá sản phẩm OCOP là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Để bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy của nghiên cứu, bài viết sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau nhằm thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu liên quan đến việc ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại tỉnh Tuyên Quang.
Về phương pháp thu thập dữ liệu, nghiên cứu sử dụng cả dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, tài liệu thống kê và văn bản liên quan của UBND tỉnh Tuyên Quang, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các cơ quan chuyên môn có liên quan đến chương trình OCOP và hoạt động chuyển đổi số tại địa phương. Ngoài ra, nghiên cứu còn tham khảo các công trình khoa học, bài viết và tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến Digital Marketing và phát triển sản phẩm OCOP nhằm xây dựng cơ sở lý luận và làm rõ bối cảnh nghiên cứu.
Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát các chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, như doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất – kinh doanh và các cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP. Nội dung khảo sát tập trung vào mức độ ứng dụng các công cụ Digital Marketing, hiệu quả hoạt động quảng bá, khả năng tiếp cận khách hàng trên nền tảng số và những khó khăn trong quá trình triển khai. Việc khảo sát thực tiễn giúp phản ánh khách quan tình hình ứng dụng Digital Marketing trong việc quảng bá sản phẩm OCOP tại địa phương hiện nay.
Trong quá trình xử lý và phân tích dữ liệu, nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả nhằm tổng hợp và phản ánh các đặc điểm cơ bản của đối tượng nghiên cứu. Phương pháp so sánh được sử dụng để đối chiếu mức độ hiệu quả giữa các công cụ Digital Marketing khác nhau cũng như đánh giá sự thay đổi trong hoạt động quảng bá sản phẩm OCOP trước và sau khi ứng dụng nền tảng số. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp và phân tích định tính nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới.
3. Thực trạng ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang
3.1. Khái quát sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang
Chương trình OCOP tại Tuyên Quang đã có bước phát triển đáng kể, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị nông sản và tạo việc làm cho người dân địa phương. Nhờ khai thác hiệu quả tiềm năng về điều kiện tự nhiên, văn hóa và nguồn nguyên liệu bản địa, nhiều sản phẩm đặc trưng của tỉnh đã được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 đến 5 sao. Số lượng sản phẩm OCOP của tỉnh ngày càng gia tăng cả về quy mô lẫn chất lượng, trong đó tập trung chủ yếu vào các nhóm sản phẩm như nông sản chế biến, thực phẩm, đồ uống, dược liệu và sản phẩm thủ công truyền thống.
Một số sản phẩm OCOP tiêu biểu của tỉnh có thể kể đến như cam sành Hàm Yên, chè Shan tuyết Na Hang, mật ong, miến dong, thịt trâu khô, rượu ngô men lá và các sản phẩm chế biến từ nông sản địa phương. Đây đều là những sản phẩm mang bản sắc văn hóa vùng miền, có chất lượng tốt và được người tiêu dùng đánh giá cao. Trong thời gian qua, hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm OCOP đã được tỉnh quan tâm triển khai thông qua các hội chợ, triển lãm, tuần lễ giới thiệu sản phẩm và các chương trình kết nối cung cầu. Nhờ đó, nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh đã từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ không chỉ trong phạm vi địa phương mà còn ở nhiều tỉnh, thành phố khác trên cả nước.
Tuy nhiên, mặc dù có tiềm năng phát triển lớn, hoạt động tiêu thụ sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang vẫn còn gặp nhiều khó khăn do chủ yếu phụ thuộc vào phương thức bán hàng truyền thống. Khả năng xây dựng thương hiệu, tiếp cận khách hàng trực tuyến và mở rộng thị trường số của nhiều chủ thể OCOP vẫn còn hạn chế. Trong bối cảnh hành vi tiêu dùng đang chuyển mạnh sang môi trường trực tuyến, yêu cầu đặt ra là cần đẩy mạnh ứng dụng Digital Marketing nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá và gia tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP địa phương.
3.2. Thực trạng ứng dụng Digital Marketing
(1) Marketing qua mạng xã hội
Hiện nay, mạng xã hội đang trở thành công cụ Digital Marketing được nhiều chủ thể OCOP tại Tuyên Quang sử dụng trong hoạt động quảng bá sản phẩm. Trong đó, Facebook là nền tảng phổ biến nhất nhờ khả năng tiếp cận người dùng rộng, chi phí thấp và dễ triển khai. Nhiều cơ sở sản xuất, hợp tác xã và hộ kinh doanh đã xây dựng fanpage để giới thiệu sản phẩm, đăng tải hình ảnh, video và thực hiện hoạt động bán hàng trực tuyến. Việc sử dụng Facebook giúp các chủ thể OCOP tăng cường tương tác với khách hàng, quảng bá thương hiệu và cập nhật thông tin sản phẩm nhanh chóng.
Bên cạnh Facebook, TikTok đang dần trở thành nền tảng quảng bá tiềm năng cho sản phẩm OCOP nhờ khả năng lan truyền nội dung mạnh mẽ thông qua các video ngắn. Một số chủ thể OCOP đã bắt đầu ứng dụng TikTok để giới thiệu quy trình sản xuất, trải nghiệm sản phẩm và quảng bá đặc sản địa phương thông qua các video sáng tạo, trực quan. Hình thức này góp phần thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng trẻ và gia tăng khả năng tiếp cận thị trường ngoài tỉnh. Tuy nhiên, số lượng chủ thể OCOP khai thác hiệu quả TikTok vẫn còn hạn chế do thiếu kỹ năng xây dựng nội dung số chuyên nghiệp.
Ngoài ra, Zalo cũng được sử dụng như một công cụ hỗ trợ quảng bá và chăm sóc khách hàng nhờ khả năng kết nối trực tiếp, thuận tiện cho việc trao đổi thông tin và chốt đơn hàng. Các nhóm Zalo cộng đồng và tài khoản Zalo OA đã hỗ trợ nhiều cơ sở OCOP trong việc duy trì mối quan hệ với khách hàng hiện có. Tuy nhiên, hoạt động marketing qua Zalo hiện chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, chưa khai thác được các tính năng quảng bá chuyên sâu.
(2) Thương mại điện tử
Sự phát triển của thương mại điện tử đã tạo ra nhiều cơ hội mới cho việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang. Một số chủ thể OCOP đã đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử như Shopee, Postmart và Voso nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng và đa dạng hóa kênh bán hàng. Trong đó, Shopee là nền tảng được nhiều cơ sở kinh doanh lựa chọn nhờ số lượng người dùng lớn và hệ thống hỗ trợ bán hàng đa dạng. Việc tham gia Shopee giúp các sản phẩm OCOP tiếp cận khách hàng trên phạm vi toàn quốc, đồng thời tận dụng các chương trình khuyến mại và quảng cáo của sàn để gia tăng doanh số.
Đối với Postmart và Voso, đây là các sàn thương mại điện tử được định hướng để hỗ trợ tiêu thụ nông sản và các sản phẩm địa phương. Nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh đã được giới thiệu trên các nền tảng này nhằm thúc đẩy chuyển đổi số ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác thương mại điện tử vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng do số lượng đơn hàng còn thấp, kỹ năng vận hành gian hàng trực tuyến của các chủ thể OCOP còn hạn chế và thiếu chiến lược marketing đồng bộ trên nền tảng số.
(3) Website và nội dung số
Trong hoạt động quảng bá sản phẩm OCOP, website và nội dung số đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh thương hiệu và nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng trực tuyến. Một số doanh nghiệp và hợp tác xã tại Tuyên Quang đã xây dựng website riêng để giới thiệu sản phẩm, cung cấp thông tin về nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất và chứng nhận chất lượng. Tuy nhiên, phần lớn website vẫn còn đơn giản, thiếu tính chuyên nghiệp và chưa được tối ưu hóa cho công cụ tìm kiếm (SEO), dẫn đến hiệu quả tiếp cận khách hàng chưa cao.
Bên cạnh đó, việc sản xuất video quảng bá sản phẩm cũng đã được chú trọng hơn trong thời gian gần đây. Nhiều video giới thiệu đặc sản địa phương, quy trình chế biến và giá trị văn hóa gắn với sản phẩm OCOP đã được đăng tải trên Facebook, TikTok và YouTube nhằm tăng tính hấp dẫn đối với người tiêu dùng. Một số cơ sở sản xuất đã bước đầu ứng dụng livestream bán hàng để giới thiệu sản phẩm trực tiếp, tương tác với khách hàng và thúc đẩy hoạt động mua sắm trực tuyến. Hình thức livestream giúp tạo sự tin tưởng, tăng trải nghiệm thực tế và nâng cao khả năng chốt đơn. Tuy nhiên, chất lượng nội dung số nhìn chung vẫn chưa đồng đều, thiếu tính sáng tạo và chưa xây dựng được chiến lược truyền thông dài hạn.
3.3. Đánh giá thực trạng
Việc ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Hoạt động quảng bá trên nền tảng số đã góp phần nâng cao nhận diện thương hiệu cho nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương. Thông qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nội dung số, hình ảnh sản phẩm OCOP được lan tỏa rộng rãi hơn đến người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Digital Marketing đã giúp mở rộng tệp khách hàng và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Nhiều sản phẩm OCOP trước đây chỉ tiêu thụ trong phạm vi địa phương, nay đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố thông qua các nền tảng bán hàng trực tuyến. Một số cơ sở sản xuất bước đầu ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu tích cực nhờ kết hợp giữa bán hàng truyền thống và marketing số. Ngoài ra, việc ứng dụng các công cụ Digital Marketing còn góp phần thay đổi tư duy kinh doanh của các chủ thể OCOP theo hướng hiện đại hơn, từng bước thích ứng với xu thế chuyển đổi số và thương mại điện tử trong nền kinh tế hiện đại.
Mặc dù đã đạt được một số kết quả nhất định, việc ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang vẫn còn nhiều hạn chế. Phần lớn các chủ thể OCOP chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng số, kỹ năng xây dựng thương hiệu và quản trị truyền thông trực tuyến. Nội dung quảng bá trên mạng xã hội còn đơn điệu, thiếu tính chuyên nghiệp và chưa tạo được dấu ấn riêng cho sản phẩm địa phương. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở sản xuất vẫn chưa tận dụng hiệu quả các nền tảng số như TikTok, SEO hoặc quảng cáo trực tuyến. Hoạt động livestream bán hàng vẫn mang tính tự phát, thiếu chiến lược nội dung và chưa khai thác tốt hành vi tiêu dùng trên môi trường số. Một số chủ thể OCOP chưa chú trọng đầu tư vào hình ảnh, video và hệ thống nhận diện thương hiệu, khiến sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường trực tuyến suy giảm.
Những hạn chế trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, đa số các chủ thể OCOP tại Tuyên Quang có quy mô sản xuất nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế nên khó đầu tư mạnh vào hoạt động digital marketing. Việc thuê đội ngũ chuyên nghiệp về truyền thông số hoặc triển khai quảng cáo trực tuyến vẫn còn gặp nhiều khó khăn về chi phí. Ngoài ra, nhiều cơ sở sản xuất chưa xây dựng được chiến lược marketing dài hạn và chưa nhận thức đầy đủ vai trò của Digital Marketing trong việc phát triển thương hiệu sản phẩm. Khả năng chuyển đổi số của các chủ thể OCOP còn thấp, đặc biệt tại khu vực nông thôn và miền núi, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ và kỹ năng sử dụng nền tảng số còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể OCOP trong hoạt động quảng bá số chưa thực sự đồng bộ, dẫn đến hiệu quả triển khai chưa đạt như kỳ vọng.
4. Một số giải pháp
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu của nền kinh tế hiện đại, việc nâng cao hiệu quả ứng dụng Digital Marketing đối với sản phẩm OCOP không chỉ góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững. Đối với Tuyên Quang, để phát huy tối đa tiềm năng của các sản phẩm OCOP trên môi trường số, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ nâng cao năng lực số, đầu tư nền tảng truyền thông đến tăng cường vai trò hỗ trợ của cơ quan quản lý và đẩy mạnh liên kết giữa các bên liên quan.
Thứ nhất, nâng cao năng lực số cho các chủ thể OCOP.
Một trong những rào cản lớn nhất đối với hoạt động Digital Marketing của các chủ thể OCOP hiện nay là hạn chế về kỹ năng công nghệ và tư duy marketing số. Phần lớn các hợp tác xã, hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất tại địa phương vẫn chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm trực tuyến hoặc khai thác hiệu quả các nền tảng số. Vì vậy, việc nâng cao năng lực số cho các chủ thể OCOP cần được xem là giải pháp mang tính nền tảng và lâu dài.
Tỉnh cần tăng cường tổ chức các chương trình tập huấn về Digital Marketing cho các chủ thể OCOP với nội dung thiết thực, phù hợp với đặc điểm sản xuất và khả năng tiếp cận công nghệ của người dân địa phương. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào kỹ năng sử dụng mạng xã hội, xây dựng nội dung số, livestream bán hàng, quản trị fanpage, vận hành gian hàng thương mại điện tử và phân tích hành vi khách hàng trực tuyến. Thông qua hoạt động tập huấn, các chủ thể OCOP sẽ nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ và chủ động hơn trong hoạt động quảng bá sản phẩm.
Bên cạnh đó, cần chú trọng đào tạo kỹ năng xây dựng thương hiệu số cho các chủ thể OCOP. Trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, thương hiệu không chỉ là yếu tố tạo dựng niềm tin mà còn quyết định khả năng nhận diện và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Các chủ thể OCOP cần được hướng dẫn xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu chuyên nghiệp, thiết kế bao bì phù hợp, kể câu chuyện thương hiệu gắn với văn hóa địa phương và xây dựng hình ảnh sản phẩm nhất quán trên các nền tảng số. Đây là yếu tố quan trọng giúp sản phẩm OCOP của Tuyên Quang tạo dấu ấn riêng trong lòng người tiêu dùng.
Thứ hai, đầu tư vào nền tảng quảng bá số.
Để nâng cao hiệu quả Digital Marketing, việc đầu tư và xây dựng các nền tảng quảng bá số đồng bộ là yêu cầu thiết yếu. Hiện nay, nhiều sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang vẫn thiếu hệ thống quảng bá trực tuyến chuyên nghiệp, dẫn đến khả năng tiếp cận khách hàng còn hạn chế và thiếu tính liên kết trong hoạt động truyền thông.
Một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng website OCOP chính thức của tỉnh nhằm tập trung giới thiệu các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Website cần được thiết kế hiện đại, tối ưu trải nghiệm người dùng và tích hợp đầy đủ thông tin về sản phẩm, chủ thể OCOP, quy trình sản xuất, chứng nhận chất lượng và các kênh mua hàng trực tuyến. Đồng thời, hệ thống website cần được tối ưu hóa cho công cụ tìm kiếm (SEO) để nâng cao khả năng xuất hiện trên các nền tảng tìm kiếm như Google, từ đó gia tăng lượng khách hàng tiếp cận sản phẩm.
Bên cạnh website, tỉnh cần phát triển các kênh truyền thông chính thức trên Facebook, TikTok và YouTube nhằm xây dựng hình ảnh thương hiệu OCOP địa phương một cách chuyên nghiệp và đồng bộ. Việc vận hành các kênh truyền thông tập trung không chỉ giúp quảng bá sản phẩm hiệu quả hơn mà còn tạo sự thống nhất trong thông điệp truyền thông, đồng thời nâng cao uy tín thương hiệu OCOP Tuyên Quang trên môi trường số. Đây cũng là giải pháp quan trọng để tăng khả năng lan tỏa thông tin và kết nối với người tiêu dùng trong thời đại công nghệ số.
Thứ ba, phát triển nội dung truyền thông.
Trong Digital Marketing, nội dung truyền thông đóng vai trò quyết định trong việc thu hút và giữ chân khách hàng. Đối với sản phẩm OCOP, nội dung truyền thông không chỉ giúp quảng bá sản phẩm mà còn truyền tải giá trị văn hóa, câu chuyện vùng miền và bản sắc địa phương đến người tiêu dùng. Hiện nay, xu hướng tiêu dùng nội dung ngắn trên các nền tảng số đang phát triển mạnh, đặc biệt trên TikTok, Facebook Reels và YouTube Shorts. Vì vậy, các chủ thể OCOP cần đẩy mạnh sản xuất video ngắn với nội dung sáng tạo, trực quan và dễ tiếp cận nhằm giới thiệu sản phẩm, quy trình sản xuất, vùng nguyên liệu và trải nghiệm thực tế của khách hàng. Những video chân thực và giàu cảm xúc sẽ góp phần tăng khả năng lan truyền thông tin và xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, livestream bán hàng cần được khai thác hiệu quả hơn như một công cụ Digital Marketing hiện đại. Livestream không chỉ giúp giới thiệu sản phẩm trực tiếp mà còn tạo môi trường tương tác hai chiều giữa người bán và khách hàng. Thông qua livestream, các chủ thể OCOP có thể giải đáp thắc mắc, hướng dẫn sử dụng sản phẩm và tạo ra trải nghiệm mua sắm gần gũi, từ đó nâng cao tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng.
Ngoài ra, storytelling (kể chuyện thương hiệu) cũng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị cảm xúc cho sản phẩm OCOP. Mỗi sản phẩm địa phương đều gắn với một câu chuyện về vùng đất, con người, nghề truyền thống và văn hóa bản địa. Việc xây dựng các câu chuyện thương hiệu giàu tính nhân văn sẽ giúp sản phẩm OCOP tạo được sự khác biệt trên thị trường và tăng khả năng kết nối với khách hàng trong môi trường cạnh tranh số.
4.4. Tăng cường hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước
Để thúc đẩy ứng dụng Digital Marketing trong quảng bá sản phẩm OCOP, vai trò hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong điều kiện nhiều chủ thể OCOP còn gặp khó khăn về nguồn lực tài chính và trình độ công nghệ, sự hỗ trợ từ phía chính quyền sẽ tạo động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi số tại địa phương.
Trước hết, tỉnh cần xây dựng các chính sách hỗ trợ quảng bá số cho sản phẩm OCOP, như hỗ trợ chi phí truyền thông trực tuyến, quảng cáo trên các nền tảng số và tham gia các sàn thương mại điện tử. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ các chủ thể OCOP đầu tư thiết bị công nghệ, xây dựng website, sản xuất video quảng bá và đào tạo kỹ năng Digital Marketing.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cần đẩy mạnh hoạt động kết nối thương mại điện tử nhằm hỗ trợ các chủ thể OCOP đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, TikTok Shop, Postmart và Voso. Việc tăng cường liên kết với các doanh nghiệp logistics, nền tảng thanh toán trực tuyến và đơn vị vận chuyển sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm trên môi trường số.
Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần xây dựng chiến lược quảng bá OCOP gắn với chuyển đổi số cấp tỉnh nhằm tạo sự đồng bộ trong hoạt động truyền thông, nâng cao hình ảnh thương hiệu OCOP Tuyên Quang và thúc đẩy phát triển kinh tế số tại địa phương.
4.5. Liên kết giữa nhà trường – doanh nghiệp – địa phương
Một giải pháp bền vững nhằm nâng cao hiệu quả Digital Marketing cho sản phẩm OCOP là tăng cường liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và địa phương. Đây là mô hình hợp tác có ý nghĩa quan trọng trong việc tận dụng nguồn nhân lực trẻ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển giao tri thức công nghệ cho các chủ thể OCOP.
Các trường đại học và cao đẳng trên địa bàn có thể phát huy vai trò trong đào tạo kỹ năng Digital Marketing và hỗ trợ hoạt động truyền thông số cho các sản phẩm OCOP. Sinh viên thuộc các ngành công nghệ thông tin, marketing, thương mại điện tử và truyền thông đa phương tiện có thể tham gia xây dựng nội dung số, thiết kế website, quản trị fanpage và hỗ trợ livestream bán hàng cho các hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương. Đây không chỉ là cơ hội giúp sinh viên nâng cao kỹ năng thực tiễn mà còn góp phần hỗ trợ cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Bên cạnh đó, cần tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo kỹ năng marketing số, tổ chức các chương trình thực hành, hội thảo chuyên đề và các hoạt động trải nghiệm thực tế. Sự liên kết chặt chẽ giữa các bên sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi số cho sản phẩm OCOP, từ đó nâng cao hiệu quả quảng bá và gia tăng sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương trên thị trường số hiện nay.
5. Kết luận
Trong bối cảnh nền kinh tế số và xu hướng chuyển đổi số đang phát triển mạnh mẽ, Digital Marketing ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong hoạt động quảng bá, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm địa phương. Đối với chương trình OCOP, việc ứng dụng hiệu quả các công cụ Digital Marketing không chỉ góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm mà còn tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững. Thông qua các nền tảng số như mạng xã hội, thương mại điện tử, website và nội dung truyền thông trực tuyến, sản phẩm OCOP có cơ hội tiếp cận rộng rãi hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước, đồng thời nâng cao giá trị thương hiệu gắn với bản sắc văn hóa địa phương.
Nghiên cứu cho thấy, Tuyên Quang là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển sản phẩm OCOP với hệ thống sản phẩm đa dạng, mang đậm đặc trưng vùng miền và có giá trị kinh tế cao. Trong thời gian qua, nhiều chủ thể OCOP của tỉnh đã từng bước tiếp cận và ứng dụng Digital Marketing vào hoạt động quảng bá sản phẩm thông qua Facebook, TikTok, Zalo, livestream bán hàng và các sàn thương mại điện tử. Những hoạt động này đã góp phần nâng cao mức độ nhận diện thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và gia tăng doanh thu cho một số sản phẩm OCOP tiêu biểu. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều hạn chế như thiếu kỹ năng số, nội dung truyền thông chưa chuyên nghiệp, nguồn lực đầu tư còn hạn chế và chưa xây dựng được chiến lược marketing số đồng bộ, dài hạn.
Từ kết quả nghiên cứu, có thể khẳng định, chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu đối với hoạt động quảng bá và phát triển sản phẩm OCOP trong giai đoạn hiện nay. Việc đẩy mạnh ứng dụng Digital Marketing không chỉ giúp các chủ thể OCOP thích ứng với xu hướng tiêu dùng hiện đại mà còn mở ra cơ hội kết nối với thị trường rộng lớn hơn trong bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế số. Để nâng cao hiệu quả quảng bá sản phẩm OCOP tại Tuyên Quang, cần triển khai đồng bộ các giải pháp như nâng cao năng lực số cho các chủ thể OCOP, đầu tư nền tảng truyền thông số, phát triển nội dung quảng bá sáng tạo, tăng cường hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhà nước và thúc đẩy liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và địa phương.
Trong thời gian tới, tỉnh Tuyên Quang cần xây dựng chiến lược phát triển Digital Marketing gắn với định hướng chuyển đổi số toàn diện cho chương trình OCOP, đồng thời khai thác hiệu quả các nền tảng công nghệ mới nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm địa phương trên thị trường số. Bên cạnh việc quảng bá sản phẩm, cần chú trọng xây dựng thương hiệu OCOP gắn với giá trị văn hóa, du lịch và hình ảnh địa phương nhằm tạo sự khác biệt và nâng cao giá trị bền vững cho sản phẩm OCOP của tỉnh trong quá trình phát triển kinh tế số hiện nay.
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Công Thương (2023). Báo cáo thương mại điện tử Việt Nam năm 2023.
2. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2022). Tài liệu hướng dẫn triển khai Chương trình OCOP giai đoạn 2021–2025. H. NXB Nông nghiệp.
3. Bộ Thông tin và Truyền thông (2021). Cẩm nang chuyển đổi số. H. NXB Thông tin và Truyền thông.
4. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2023). Báo cáo chuyển đổi số doanh nghiệp Việt Nam năm 2023,.
5. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2023). Báo cáo tổng kết Chương trình OCOP toàn quốc năm 2023.
6. UBND tỉnh Tuyên Quang (2024). Báo cáo kết quả thực hiện Chương trình OCOP tỉnh Tuyên Quang năm 2024.
7. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tuyên Quang (2024). Báo cáo phát triển sản phẩm OCOP tỉnh Tuyên Quang.
8. Sở Công Thương tỉnh Tuyên Quang (2024). Báo cáo hoạt động xúc tiến thương mại và chuyển đổi số đối với sản phẩm OCOP.
9. Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 919/QĐ-TTg ngày 01/8/2022 phê duyệt Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2021–2025.
10. Thủ tướng Chính phủ (2018). Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 07/5/2018 về việc phê duyệt Chương trình Mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018–2020.
11. Trần Minh Đạo (2019). Giáo trình Marketing căn bản. H. NXB Đại học Kinh tế Quốc dân.
12. Nguyễn Bách Khoa (2018). Giáo trình Marketing thương mại điện tử. H. NXB Thống kê.
13. Nguyễn Văn Thoan (2020), Giáo trình Marketing điện tử. H. NXB Đại học Kinh tế Quốc dân.
14. Nguyễn Thượng Thái, Nguyễn Văn Minh (2021). Giáo trình Thương mại điện tử. H. NXB Bách Khoa.
15. Kotler, P. & Keller, K.L. (2022). Marketing Management (16th Edition), Pearson Education, London.
16. Kotler, P., Kartajaya, H. & Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0: Technology for Humanity, Wiley, New Jersey.
17. Chaffey, D. & Ellis-Chadwick, F. (2019). Digital Marketing: Strategy, Implementation and Practice (7th Edition), Pearson Education Limited, Harlow.
18. Philip Kotler (2017). Nguyên lý Marketing (bản dịch tiếng Việt). H. NXB Lao động – Xã hội.
19. Ryan, D. (2016). Understanding Digital Marketing: Marketing Strategies for Engaging the Digital Generation (4th Edition), Kogan Page, London.
20. Strauss, J. & Frost, R. (2014). E-Marketing (7th Edition), Pearson Education, New Jersey.
