Ho Chi Minh’s thought on Party building and state government – application in the current period
PGS. TS. Trần Thị Hương
Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Email: tranhuongxdd@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Tác phẩm “Đạo đức cách mạng” chứa đựng những tư tưởng sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa đạo đức của cán bộ, đảng viên với sự trong sạch, vững mạnh của Đảng và bản chất phục vụ Nhân dân của chính quyền cách mạng. Bài viết làm rõ các nội dung chủ yếu trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước được thể hiện trong tác phẩm, từ đó, phân tích sự vận dụng của Đảng vào tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, tự phê bình và phê bình; đồng thời, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động, phục vụ Nhân dân.
Từ khóa: Tư tưởng Hồ Chí Minh; đạo đức cách mạng; xây dựng Đảng; chính quyền nhà nước; Nhà nước liêm chính.
Abstract: The work Revolutionary Ethics contains profound ideas of President Ho Chi Minh concerning the relationship between the ethics of cadres and Party members, the integrity and strength of the Party, and the people-serving nature of the revolutionary government. This article clarifies the key aspects of Ho Chi Minh’s thought on Party building and state government as reflected in the work, and analyzes their application by the Party in strengthening Party building in terms of ethics, combating individualism, developing the contingent of cadres and Party members, improving the quality of political theory education, and promoting self-criticism and criticism. At the same time, the article examines efforts to build a socialist rule-of-law state that is developmental, incorruptible, action-oriented, and serves the people.
Keywords: Ho Chi Minh’s thought; revolutionary ethics; Party building; state government; incorruptible state.
1. Đặt vấn đề
Tháng 12/1958, dưới bút danh Trần Lực, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm “Đạo đức cách mạng” đăng trên Tạp chí Học tập. Tác phẩm ra đời trong bối cảnh cách mạng Việt Nam đứng trước những nhiệm vụ mới, nặng nề và phức tạp: miền Bắc bước vào thực hiện Kế hoạch 3 năm cải tạo xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế, văn hóa, từng bước xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội; đồng thời, cùng cả nước tiếp tục đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà. Thực tiễn đó đòi hỏi Đảng phải có đội ngũ cán bộ, đảng viên vững vàng về chính trị, trong sáng về đạo đức, nghiêm về tổ chức, kỷ luật, có năng lực tổ chức thực hiện và hết lòng phục vụ Nhân dân.
Sau khi trở thành đảng cầm quyền, bên cạnh những cán bộ, đảng viên kiên trung, tận tụy, trong Đảng đã xuất hiện những biểu hiện ham danh lợi, địa vị, ngại khó khăn, sợ trách nhiệm, quan liêu, tham ô, lãng phí và xa rời quần chúng. Nếu không được nhận diện, ngăn chặn và khắc phục kịp thời, chủ nghĩa cá nhân sẽ làm suy thoái đội ngũ cán bộ, phá hoại sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, làm suy giảm uy tín của Đảng và chính quyền cách mạng. Từ yêu cầu cấp thiết đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng là nền tảng của người cách mạng; đồng thời, chỉ rõ những chuẩn mực, nội dung và phương pháp tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân. Những chỉ dẫn của Người không chỉ có ý nghĩa giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên đáp ứng nhiệm vụ cách mạng lúc bấy giờ mà còn giữ nguyên giá trị đối với công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động, phục vụ Nhân dân hiện nay.
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước trong tác phẩm “Đạo đức cách mạng”
Một là, đề cao vai trò của đạo đức cách mạng đối với sự trong sạch, vững mạnh của Đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới đủ sức hoàn thành nhiệm vụ. Người chỉ rõ: “Làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ. Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 601). Vì vậy, đạo đức cách mạng không chỉ là phẩm chất của từng cá nhân mà còn là điều kiện bảo đảm sự thống nhất, sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát đạo đức cách mạng là: “Quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng. Đó là điều chủ chốt nhất” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 603); đồng thời, phải “Ra sức học tập chủ nghĩa Mác – Lênin, luôn luôn dùng tự phê bình và phê bình để nâng cao tư tưởng và cải tiến công tác của mình và cùng đồng chí mình tiến bộ” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 603). Những chuẩn mực đó thể hiện sự thống nhất giữa lòng trung thành với Đảng, ý thức tổ chức, kỷ luật, tinh thần phục vụ Nhân dân và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên.
Hai là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh gắn với kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ nghĩa cá nhân là dấu vết xấu xa, nguy hiểm của xã hội cũ, luôn tìm cách che lấp đạo đức cách mạng và cản trở cán bộ, đảng viên toàn tâm, toàn ý phụng sự sự nghiệp chung. Biểu hiện ở việc ham hưởng thụ, ngại khó khăn, sợ trách nhiệm, muốn địa vị cao nhưng không muốn gánh vác nhiệm vụ; kể công, đòi hỏi danh dự, quyền lợi; kiêu ngạo, công thần, không thật thà tự phê bình, không muốn tiếp thu phê bình và xa rời quần chúng. Những biểu hiện đó làm suy giảm tinh thần đấu tranh, tính tích cực, ý thức kỷ luật và phẩm chất tiên phong của người đảng viên.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chủ nghĩa cá nhân đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm: quan liêu, mệnh lệnh, bè phái, chủ quan, tham ô, lãng phí… Nó trói buộc, nó bịt mắt những nạn nhân của nó, những người này bất kỳ việc gì cũng xuất phát từ lòng tham muốn danh lợi, địa vị cho cá nhân mình, chứ không nghĩ đến lợi ích của giai cấp, của nhân dân” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 611). Tuy nhiên, Người cũng nhấn mạnh, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân không phải là “giày xéo lên lợi ích cá nhân”; những lợi ích chính đáng không trái với lợi ích tập thể cần được tôn trọng. Khi lợi ích cá nhân mâu thuẫn với lợi ích tập thể, “đạo đức cách mạng đòi hỏi lợi ích riêng của cá nhân phải phục tùng lợi ích chung của tập thể”(Hồ Chí Minh, 2011, tr. 610).
Ba là, xây dựng sự thống nhất, đoàn kết, kỷ luật và phát huy tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, Đảng có thể lãnh đạo Nhân dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng khi toàn thể cán bộ, đảng viên thống nhất về tư tưởng và hành động. Nếu mỗi người làm theo ý riêng, thiếu ý thức tổ chức, kỷ luật thì Đảng không thể tập hợp và lãnh đạo quần chúng. Vì vậy, đạo đức cách mạng đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải tự giác chấp hành đường lối, chính sách, nghị quyết và kỷ luật của Đảng; không hành động tùy tiện, không đặt lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích của tổ chức và Nhân dân.
Người nhấn mạnh: “Những chính sách và nghị quyết của Đảng đều vì lợi ích của nhân dân. Vì vậy, đạo đức cách mạng của người đảng viên là bất kỳ khó khăn đến mức nào cũng kiên quyết làm đúng chính sách và nghị quyết của Đảng, làm gương mẫu cho quần chúng. Mọi đảng viên phải nâng cao tinh thần trách nhiệm trước nhân dân, trước Đảng; phải ngăn ngừa và kiên quyết chống lại chủ nghĩa cá nhân” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 607). Đảng đại diện cho lợi ích chung của giai cấp công nhân và toàn thể Nhân dân lao động, “chứ không phải mưu cầu lợi ích riêng của một nhóm người nào, của cá nhân nào”(Hồ Chí Minh, 2011, tr. 607). Do đó, tính tiên phong, gương mẫu phải được thể hiện bằng sự thống nhất giữa lời nói và việc làm, giữa nhận thức và hành động thực tiễn.
Bốn là, thường xuyên học tập lý luận, tự phê bình và phê bình, tu dưỡng đạo đức cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng không tự nhiên mà có, mà được hình thành thông qua quá trình học tập, tu dưỡng, tự cải tạo và rèn luyện trong mọi hoạt động cách mạng. Người chỉ rõ: “Muốn gột rửa sạch những vết tích xấu xa của xã hội cũ, muốn rèn luyện đạo đức cách mạng, thì chúng ta phải ra sức học tập, tu dưỡng, tự cải tạo để tiến bộ mãi” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 602). Mọi thời kỳ hoạt động cách mạng đều là môi trường để cán bộ, đảng viên rèn luyện bản lĩnh và đạo đức. Vì vậy, việc tu dưỡng đạo đức không thể chỉ thực hiện trong một thời gian nhất định mà phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, gắn với từng nhiệm vụ và từng quan hệ công tác.
Học tập lý luận Mác – Lênin phải hướng vào giải quyết những vấn đề do thực tiễn đặt ra. Người chỉ rõ: “Học tập chủ nghĩa Mác – Lênin là học tập cái tinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình; là học tập những chân lý phổ biến của chủ nghĩa Mác – Lênin để áp dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh thực tế của nước ta. Học để mà làm. Lý luận đi đôi với thực tiễn” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 611). Cùng với học tập lý luận, cán bộ, đảng viên phải thật thà tự phê bình, thành khẩn phê bình đồng chí để cùng nhau tiến bộ. Việc rèn luyện ấy phải bền bỉ hằng ngày, bởi “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 612).
Năm là, xây dựng Đảng và chính quyền cách mạng gắn bó mật thiết, hết lòng phục vụ Nhân dân.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, sức mạnh của Đảng và sự thành công của cách mạng bắt nguồn từ Nhân dân. Vì vậy, cán bộ, đảng viên phải hòa mình với quần chúng, tin tưởng, tôn trọng, học hỏi và lắng nghe ý kiến của quần chúng. Người khẳng định: “Đạo đức cách mạng là hòa mình với quần chúng thành một khối, tin quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng. Do lời nói và việc làm, đảng viên, đoàn viên và cán bộ làm cho dân tin, dân phục, dân yêu, đoàn kết quần chúng chặt chẽ chung quanh Đảng, tổ chức, tuyên truyền và động viên quần chúng hăng hái thực hiện chính sách và nghị quyết của Đảng” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 609). Xa rời quần chúng sẽ dẫn đến quan liêu, mệnh lệnh, làm cho Nhân dân không tin, không phục và cán bộ không thể hoàn thành nhiệm vụ.
Chính quyền cách mạng muốn thực hiện đúng mục tiêu phục vụ Nhân dân phải có đội ngũ cán bộ tuyệt đối trung thành với Đảng, với Nhân dân; đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng; gần dân, hiểu dân, lắng nghe Nhân dân; kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân cùng các biểu hiện quan liêu, mệnh lệnh, tham ô, lãng phí. Nội dung xây dựng chính quyền trong tác phẩm được thể hiện chủ yếu thông qua việc xây dựng đạo đức, trách nhiệm và phương pháp công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong bộ máy nhà nước.
3. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động, phục vụ Nhân dân
Thứ nhất, tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức, nâng cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên.
Vận dụng quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng là gốc, là phẩm chất nền tảng của người cách mạng, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh trước hết phải làm cho các chuẩn mực đạo đức trở thành nhận thức, trách nhiệm và hành động tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên. Đó là sự kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng; tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; “suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng cách mạng của Đảng”; “hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân”; “đặt lợi ích quốc gia – dân tộc, lợi ích chung của Đảng, Nhà nước và của Nhân dân lên trên hết, trước hết”(Bộ Chính trị, 2024). Những yêu cầu đó kế thừa chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng và tuyệt đối trung thành với Nhân dân.
Đạo đức cách mạng phải được thể hiện bằng hành động cụ thể, không dừng lại ở nhận thức, lời nói hoặc cam kết. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; “chấp hành nghiêm Quy định về những điều đảng viên không được làm, thường xuyên tự soi, tự sửa; gương mẫu tuyên truyền, vận động Nhân dân; nói đi đôi với làm, nhận nhiệm vụ phải làm đến cùng, chịu trách nhiệm trước tổ chức đảng và Nhân dân về kết quả công việc”(Báo điện tử Chính phủ, 24/7/2026). Đồng thời, cán bộ, đảng viên “càng giữ cương vị cao càng phải khiêm tốn, trong sạch, trách nhiệm; càng có quyền lực càng phải tự ràng buộc mình bằng kỷ luật, đạo đức, danh dự và lợi ích của nhân dân” (Vũ Tuân, 19/5/2026). Trách nhiệm nêu gương phải được đo bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ, tinh thần phục vụ Nhân dân và uy tín trong tập thể.
Thứ hai, kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực và lợi ích nhóm.
Từ chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa cá nhân là nguồn gốc sinh ra quan liêu, mệnh lệnh, bè phái, chủ quan, tham ô, lãng phí, công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh hiện nay phải đồng thời coi trọng giáo dục đạo đức cách mạng và đấu tranh loại bỏ những biểu hiện vụ lợi, cơ hội, cục bộ, bè phái và tha hóa quyền lực. Cần nhận diện, ngăn chặn từ sớm tư tưởng ham danh lợi, địa vị, chạy chức, chạy quyền, lựa chọn việc dễ, né tránh việc khó, đùn đẩy trách nhiệm, lợi dụng chức vụ để phục vụ lợi ích cá nhân, gia đình hoặc một nhóm người. Mọi hành vi đặt lợi ích riêng lên trên lợi ích của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đều làm suy thoái phẩm chất cán bộ, phá hoại kỷ luật của Đảng và làm giảm uy tín của bộ máy công quyền.
Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải được tiến hành kiên quyết, kiên trì, thường xuyên, liên tục; kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, kiểm soát với phát hiện và xử lý nghiêm minh, “với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ” (Báo điện tử Chính phủ, 12/6/2026). Trọng tâm là kiểm soát quyền lực, hoàn thiện thể chế, bảo đảm công khai, minh bạch, tăng cường trách nhiệm giải trình và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng quyền lực để trục lợi. Đồng thời, cần quán triệt sâu sắc quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh rằng, chống chủ nghĩa cá nhân không đồng nghĩa với phủ nhận lợi ích cá nhân chính đáng; phải giải quyết hài hòa quan hệ lợi ích, tạo điều kiện để cán bộ yên tâm công tác, phát huy năng lực và khát vọng cống hiến.
Thứ ba, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh, phẩm chất, năng lực, kỷ luật và dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa lòng trung thành, ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và hành động gương mẫu, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên phải bảo đảm sự thống nhất giữa đức và tài, giữa bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức với năng lực thực hiện nhiệm vụ. Cán bộ phải giữ vững nguyên tắc, chấp hành nghiêm sự phân công, có ý thức tổ chức, kỷ luật và trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đồng thời “có tư duy chiến lược, quản trị hiện đại, năng lực tổ chức thực hiện, khả năng xử lý, giải quyết những vấn đề mới, khó, phức tạp, phát sinh từ thực tiễn; có tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” (Báo điện tử Chính phủ, 12/6/2026).
Công tác cán bộ phải được tiến hành công tâm, khách quan, dân chủ, đúng nguyên tắc, lấy phẩm chất, uy tín, sản phẩm và hiệu quả công việc làm căn cứ quan trọng. Phải trọng dụng người có đức, có tài, có khát vọng cống hiến; khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đồng thời, kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy hoặc có tư tưởng trung bình chủ nghĩa, làm việc cầm chừng, sợ trách nhiệm, không dám làm; kịp thời sàng lọc, thay thế những cán bộ năng lực hạn chế, uy tín thấp, thiếu trách nhiệm, cơ hội, vụ lợi. Cán bộ không hành động, không hoàn thành nhiệm vụ hoặc không giữ được niềm tin của Nhân dân thì không thể đáp ứng yêu cầu của bộ máy kiến tạo phát triển.
Thứ tư, tăng cường giáo dục lý luận chính trị, thực hành tự phê bình và phê bình, thường xuyên kiểm tra việc tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên.
Học tập chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phải hướng tới nâng cao bản lĩnh chính trị, phương pháp tư duy khoa học và năng lực vận dụng lý luận để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra. Vì vậy, cần “đổi mới mạnh mẽ phương pháp và hình thức tổ chức giảng dạy theo hướng phát triển năng lực, lấy người học làm trung tâm; kết hợp linh hoạt giữa học trực tiếp và trực tuyến, chính khóa và ngoại khóa; tăng cường ứng dụng công nghệ số, học liệu số và phương pháp giáo dục hiện đại” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026a). Nội dung học tập phải gắn với chức trách, nhiệm vụ, với những vấn đề mới, khó của đất nước, địa phương, cơ quan, đơn vị. Kết quả học tập phải được thể hiện bằng sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức, tác phong, phương pháp công tác, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả phục vụ Nhân dân.
Thực hành tự phê bình và phê bình phải bám sát mục đích mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra là kịp thời sửa chữa khuyết điểm, giúp nhau tiến bộ, củng cố đoàn kết và nâng cao sức chiến đấu của Đảng. Vì vậy, tự phê bình và phê bình phải được tiến hành thường xuyên, nghiêm túc, thật thà, thẳng thắn, trên tinh thần đồng chí; gắn “thực hành và phát huy dân chủ trong sinh hoạt đảng, đi đôi với siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phát ngôn và hành động trong Đảng” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026b). Cùng với sự tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên, phải tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành chuẩn mực đạo đức, trách nhiệm nêu gương và cam kết tu dưỡng; không để tự phê bình và phê bình trở thành hình thức, né tránh, nể nang hoặc bị lợi dụng để gây mất đoàn kết.
Thứ năm, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động, phục vụ Nhân dân.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chính quyền cách mạng gắn bó với Nhân dân và đội ngũ cán bộ hết lòng phục vụ Nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phải bảo đảm tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân; quyền lực được tổ chức, thực hiện trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật và được kiểm soát chặt chẽ. Bộ máy nhà nước phải tinh gọn, trong sạch, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đội ngũ cán bộ, công chức phải có đủ phẩm chất, năng lực, tính chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm. Nhà nước không chỉ thực hiện chức năng quản lý mà phải chủ động kiến tạo thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, dẫn dắt phát triển và tạo môi trường thuận lợi để người dân, doanh nghiệp phát huy năng lực, đóng góp vào sự phát triển đất nước.
Kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động và phục vụ Nhân dân là những yêu cầu thống nhất trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước. Vì vậy, cán bộ, công chức phải gần dân, trọng dân, hiểu dân, lắng nghe dân, chịu sự giám sát của Nhân dân; kiên quyết khắc phục bệnh quan liêu, mệnh lệnh, vô cảm, gây phiền hà, sách nhiễu Nhân dân. Hiệu quả hoạt động của Nhà nước phải được đo bằng chất lượng giải quyết công việc, khả năng đáp ứng yêu cầu phát triển, mức độ bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời “lấy việc tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr. 382).
4. Kết luận
Tác phẩm “Đạo đức cách mạng” là tài liệu học tập thiết thực, bổ ích trong giáo dục, tu dưỡng và rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên trở thành những người cách mạng trung thành với sự nghiệp của Đảng, có đủ phẩm chất và bản lĩnh để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng lúc bấy giờ. Trong điều kiện hiện nay, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi phải gắn xây dựng Đảng về đạo đức với đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực; gắn xây dựng đội ngũ cán bộ có đức, có tài, có kỷ luật với khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đồng thời, phải xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa có bộ máy tinh gọn, trong sạch, quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính, chuyên nghiệp, gần dân, trọng dân và có trách nhiệm với Nhân dân. Thực hiện đồng bộ những yêu cầu đó sẽ góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước, củng cố niềm tin của Nhân dân và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động, phục vụ Nhân dân.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026a). Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026b). Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng.
Báo điện tử Chính phủ (12/6/2026). Thông báo số 90-TB/VPTW: Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về trọng tâm công tác xây dựng Đảng, công tác tổ chức, cán bộ, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/thong-bao-so-90-tb-vptw-ket-luan-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-ve-trong-tam-cong-tac-xay-dung-dang-cong-tac-to-chuc-can-bo-119260612071552824.htm
Báo điện tử Chính phủ (24/7/2026). Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. https://baochinhphu.vn/phat-bieu-be-mac-hoi-nghi-trung-uong-3-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-102260724154237217.htm
Bộ Chính trị (2024). Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập II). Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 382.
Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập (Tập 11). Nxb Chính trị quốc gia.
Trần Thị Hương (02/10/2025). Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước trong tác phẩm “Dân vận” và sự vận dụng của Đảng hiện nay. Tạp chí Quản lý nhà nước. https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/10/02/tu-tuong-ho-chi-minh-ve-xay-dung-dang-va-chinh-quyen-nha-nuoc-trong-tac-pham-dan-van-va-su-van-dung-cua-dang-hien-nay/
Vũ Tuân (19/5/2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Càng có quyền lực càng phải tự ràng buộc mình, https://vnexpress.net/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-cang-co-quyen-luc-cang-phai-tu-rang-buoc-minh-5075601.html
