Promoting the exemplary role of cadres and lecturers at Army Officer School No. 2 in studying and practicing Ho Chi Minh’s thought, morality, methods and style
ThS. Trung tá Đàm Văn Đình
ThS. Thượng tá Trần Hữu Quang
Trường Sĩ quan Lục quân 2, Bộ Quốc phòng
Email: manhdinh86@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Nêu gương là một phương thức giáo dục có sức thuyết phục vì nó tác động trực tiếp đến tư duy và hành vi của người học thông qua hành động thực tế. Đối với Trường Sĩ quan Lục quân 2, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh có ý nghĩa trực tiếp đối với xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh toàn diện, xây dựng Nhà trường vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” và nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ cho Quân đội. Trên cơ sở kết quả 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW và yêu cầu mới của Chỉ thị số 07-CT/TW, bài viết làm rõ vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên; đánh giá kết quả, hạn chế và đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy tốt hơn vai trò nêu gương trong giai đoạn hiện nay.
Từ khóa: Nêu gương; cán bộ; giảng viên; tư tưởng; đạo đức; phong cách Hồ Chí Minh; Trường Sĩ quan Lục quân 2.
Abstract: Setting an example is a persuasive educational method as it directly influences learners’ thinking and behavior through practical actions. For Army Officer School No. 2, promoting the exemplary role of cadres and lecturers in studying and practicing Ho Chi Minh’s thought, morality, methods, and style has direct significance for building a clean and comprehensively strong Party organization, constructing a comprehensively strong school that is “exemplary and outstanding,” and enhancing the quality of cadre training for the Army. Based on the results of 10 years of implementing Directive No. 05-CT/TW and the new requirements of Directive No. 07-CT/TW, this article clarifies the exemplary role of cadres and lecturers; evaluates the results and limitations; and proposes several solutions to better promote the exemplary role in the current period.
Keywords: Role modeling; cadres; lecturers; thought; ethics; Ho Chi Minh’sstyle; Army Officer School No. 2.
1. Đặt vấn đề
Trong môi trường nhà trường quân đội, giáo dục không chỉ diễn ra qua giáo trình, bài giảng hay điều lệnh mà còn qua tác phong, thái độ và nhân cách của người cán bộ, người thầy. Học viên không chỉ tiếp nhận tri thức mà còn hình thành bản lĩnh, ý thức kỷ luật và phong cách quân nhân từ những tấm gương cụ thể trong học tập, rèn luyện hằng ngày.
Đối với Trường Sĩ quan Lục quân 2, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên có ý nghĩa trực tiếp đối với việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh. Trong yêu cầu mới hiện nay, nêu gương không chỉ là giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống mà còn phải thể hiện bằng phương pháp công tác, chất lượng bài giảng, kết quả nghiên cứu, năng lực quản lý học viên và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Vì vậy, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên là một yêu cầu quan trọng để việc học tập, thực hành theo phong cách Hồ Chí Minh đi vào chiều sâu, thực chất và có sức lan tỏa trong toàn Trường.
2. Vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh
Nêu gương là một trong những phương thức giáo dục sâu sắc, bền vững và hiệu quả nhất. Lời nói có thể tác động đến nhận thức, nhưng hành động gương mẫu mới có khả năng cảm hóa, dẫn dắt và tạo niềm tin. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ, đảng viên phải nói đi đôi với làm, phải làm gương trước quần chúng. Người cán bộ muốn lãnh đạo, giáo dục, thuyết phục người khác thì trước hết phải tự mình mẫu mực.
Đối với Trường Sĩ quan Lục quân 2, nêu gương của cán bộ, giảng viên trước hết là điều kiện quan trọng để đưa việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh đi vào thực chất. Nếu cán bộ, giảng viên chỉ nói đúng nhưng làm chưa đúng, yêu cầu cấp dưới thực hiện nhưng bản thân thiếu mẫu mực thì việc học tập, thực hành theo phòng cách Hồ Chí Minh dễ rơi vào hình thức. Ngược lại, khi cán bộ chủ trì sâu sát, trách nhiệm, nói đi đôi với làm; khi giảng viên tận tụy với bài giảng, nghiêm túc trong nghiên cứu, công tâm trong đánh giá, chuẩn mực trong ứng xử thì việc học tập theo Bác trở nên sinh động, gần gũi và có sức thuyết phục.
Nêu gương của cán bộ, giảng viên còn góp phần trực tiếp xây dựng bản lĩnh chính trị, đạo đức, phương pháp công tác và phong cách quân nhân cho học viên. Trường Sĩ quan Lục quân 2 là cơ sở đào tạo cán bộ chỉ huy, tham mưu lục quân. Sản phẩm đào tạo của Nhà trường không chỉ là tri thức quân sự, trình độ chuyên môn mà còn là bản lĩnh chính trị, ý thức kỷ luật, năng lực chỉ huy, phương pháp công tác và phẩm chất nhân cách của người cán bộ quân đội. Những phẩm chất ấy được hình thành không chỉ qua chương trình đào tạo mà còn qua môi trường giáo dục và tấm gương của cán bộ, giảng viên trong từng giờ giảng, buổi huấn luyện, hoạt động quản lý, rèn luyện và sinh hoạt hằng ngày.
Bên cạnh đó, nêu gương là nhân tố quan trọng xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh. Một môi trường giáo dục tốt phải được tạo nên từ kỷ luật nghiêm, tình thương yêu đồng chí, đồng đội, sự công bằng, tinh thần trách nhiệm, phương pháp dân chủ, khoa học và thái độ tôn trọng người học. Cán bộ, giảng viên nêu gương tốt sẽ tạo ra chuẩn mực ứng xử tích cực, góp phần hạn chế biểu hiện hình thức, đối phó, thiếu trung thực trong học tập, rèn luyện; đồng thời, khơi dậy tinh thần tự học, tự rèn, tự soi, tự sửa trong học viên.
Đối với công tác xây dựng Đảng, nêu gương của cán bộ, giảng viên còn là biểu hiện cụ thể của năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Khi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì nêu cao trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, chống chủ nghĩa cá nhân, giữ vững phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” thì tổ chức đảng có thêm sức mạnh để lãnh đạo đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Vì vậy, nêu gương không chỉ là yêu cầu đạo đức cá nhân mà còn là phương thức xây dựng tổ chức, xây dựng đội ngũ và nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị của Nhà trường.
3. Thực trạng phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên Trường Sĩ quan Lục quân 2 trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh
Trong 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (Bộ Chính trị, 2016), vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên Trường Sĩ quan Lục quân 2 được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện gắn với xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”; phòng, chống chủ nghĩa cá nhân và thực hiện nhiệm vụ chính trị của Nhà trường. Điểm nổi bật là nội dung nêu gương từng bước được cụ thể hóa theo chức trách, nhiệm vụ của từng tổ chức, cá nhân. Nhà trường đã tổ chức cho 100% cán bộ, đảng viên, quần chúng xây dựng kế hoạch, cam kết tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu; gắn học tập và làm theo Bác với phòng, chống suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Qua đó, việc nêu gương không dừng ở nhận thức chung mà được đưa vào công việc hằng ngày, góp phần tạo chuyển biến về ý thức trách nhiệm, thái độ công tác và chất lượng xây dựng cơ quan, khoa, đơn vị.
Vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên thể hiện rõ trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học và xây dựng đội ngũ. Cán bộ, giảng viên tích cực đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy; nghiên cứu, biên soạn giáo trình, tài liệu; vận dụng, bổ sung và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn giảng dạy, quản lý và rèn luyện học viên. Kết quả tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, Nhà trường có 1 nhà giáo Nhân dân, 1 giáo sư, 21 phó giáo sư, 19 giảng viên cao cấp, 192 giảng viên chính; 26 đồng chí đạt giảng viên giỏi cấp bộ, 599 đồng chí đạt giảng viên giỏi cấp trường; hằng năm, tỷ lệ đảng viên hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ đạt trên 96,19% (Đảng ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2, 2025a). Những kết quả đó phản ánh tinh thần trách nhiệm, ý thức tự học, tự rèn và sự phấn đấu bền bỉ của đội ngũ cán bộ, giảng viên trong thực hiện nhiệm vụ.
Từ sự nêu gương của đội ngũ cán bộ, giảng viên, chất lượng giáo dục, đào tạo, xây dựng chính quy và rèn luyện kỷ luật của Nhà trường có nhiều chuyển biến tích cực. Khi người cán bộ, người thầy mẫu mực trong tư duy, tác phong, phương pháp và trách nhiệm công vụ, các yêu cầu giáo dục, huấn luyện không chỉ được truyền đạt qua bài giảng, quy chế, mệnh lệnh mà còn được lan tỏa bằng hành động hằng ngày. Thực tiễn nhiệm kỳ 2020 – 2025 cho thấy, “chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học ngày càng cao, thực chất; trình độ sẵn sàng chiến đấu được giữ vững, nền nếp chính quy, quản lý kỷ luật có nhiều tiến bộ”; đồng thời, “năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng được nâng lên, Đảng bộ trong sạch, vững mạnh toàn diện, Nhà trường vững mạnh toàn diện, “mẫu mực, tiêu biểu’” (Đảng ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2, 2025b). Điều này cho thấy, nêu gương không chỉ là yêu cầu đạo đức mà còn là nhân tố trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị trung tâm của Nhà trường.
Trong quản lý, rèn luyện học viên, nêu gương được thể hiện qua phương pháp, tác phong công tác khoa học, dân chủ, cụ thể, sâu sát, gần gũi bộ đội, nói đi đôi với làm. Nhà trường chú trọng phương châm “trên làm gương mẫu mực, dưới tích cực làm theo”; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì các cấp, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đề cao trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, tự phê bình và phê bình, tự soi, tự sửa. Đây là cơ sở để học viên không chỉ tiếp nhận tri thức mà còn tiếp nhận phong cách chỉ huy, phương pháp công tác và nhân cách của người cán bộ quân đội.
Công tác tuyên truyền, lan tỏa điển hình nêu gương được đổi mới theo hướng đa dạng, phù hợp hơn với môi trường truyền thông hiện nay. Nhà trường sử dụng nhiều kênh, như: Đài Truyền thanh, Tạp chí Khoa học và Chiến thuật, fanpage, Cổng thông tin điện tử, các trang, nhóm, TikTok, YouTube, báo cáo viên, tuyên truyền viên, diễn đàn thanh niên, hội thi, hội thao, văn hóa văn nghệ. Trong 10 năm, Đài Truyền thanh nhà trường phát 369 tin trong chuyên mục “Học tập và làm theo Bác”; Tạp chí Khoa học và Chiến thuật có 46 bài viết; Cổng thông tin điện tử đăng 306 tin, bài; Lực lượng 47 Nhà trường quản lý, điều hành 33 trang, nhóm, 2 kênh TikTok, 1 kênh YouTube, đăng tải gần 80.000 tin, bài, video, hình ảnh với gần 20 triệu lượt tương tác, theo dõi, thích, bình luận, chia sẻ (Đảng ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2, 2025a). Qua đó, những tấm gương tốt, cách làm hay được lan tỏa rộng hơn, nhất là trên không gian mạng.
Công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết cũng được đặt trong yêu cầu phát huy nêu gương nhằm làm cho trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên không dừng ở cam kết mà được kiểm chứng bằng hành động và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Từ năm 2016 đến tháng 5/2025, các cấp đã kiểm tra 220 tổ chức đảng và 4.467 đảng viên; giám sát 252 tổ chức đảng và 5.290 đảng viên; khen thưởng, tôn vinh 24 tập thể, 88 cá nhân điển hình tiên tiến trong thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW (Đảng ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2, 2025a). Qua đó, những tấm gương tốt, cách làm hay được phát hiện, biểu dương và nhân rộng; đồng thời, những biểu hiện thiếu gương mẫu, chưa thống nhất giữa lời nói và việc làm được kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương và nâng cao sức lan tỏa của nêu gương trong toàn Trường.
Tuy nhiên, vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên chưa phải lúc nào cũng được phát huy đồng đều và thực chất ở mọi cơ quan, khoa, đơn vị. Ở một số nơi, việc tu dưỡng, rèn luyện và thực hiện trách nhiệm nêu gương chưa thật sự trở thành yêu cầu tự giác, thường xuyên trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ. Thực tế này được phản ánh qua nhận định: “một số cán bộ, đảng viên chưa thực sự gương mẫu trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ” (Đảng ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2, 2025b). Đây là vấn đề cần tiếp tục khắc phục nhằm nâng cao chất lượng nêu gương, tạo sức lan tỏa tích cực trong đội ngũ cán bộ, giảng viên và học viên toàn Trường.
4. Một số giải pháp
Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm về vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên. Cần thống nhất nhận thức rằng, nêu gương không chỉ là yêu cầu về đạo đức cá nhân mà còn là phương thức lãnh đạo, giáo dục và quản lý trong nhà trường quân đội. Cán bộ, giảng viên càng giữ cương vị cao, càng trực tiếp giảng dạy, quản lý học viên càng phải gương mẫu trước trong tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phương pháp công tác, ý thức kỷ luật và trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ. Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Quân ủy Trung ương về học tập, thực hành theo Chủ tịch Hồ Chí Minh (Bộ Chính trị, 2026), trong đó nhấn mạnh trách nhiệm nêu gương của cán bộ chủ trì, giảng viên và cán bộ quản lý học viên.
Hai là, cụ thể hóa nội dung nêu gương theo từng chức trách, nhiệm vụ. Nêu gương muốn đi vào thực chất phải được chuyển hóa thành chuẩn mực cụ thể, có thể kiểm tra, đánh giá. Đối với cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, nêu gương phải thể hiện ở sự sâu sát, dân chủ, quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, nói đi đôi với làm, công tâm trong đánh giá và xử lý công việc. Đối với giảng viên, nêu gương phải thể hiện ở trách nhiệm với bài giảng, tinh thần tự học, tự nghiên cứu, đổi mới phương pháp dạy học, trung thực trong đánh giá kết quả học tập. Đối với cán bộ quản lý học viên, nêu gương phải thể hiện ở tác phong gần gũi, sâu sát, nghiêm minh nhưng nhân văn, giúp học viên tiến bộ từ những việc cụ thể hằng ngày.
Ba là, gắn nêu gương với chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị trung tâm. Vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên phải được kiểm chứng bằng kết quả giảng dạy, nghiên cứu khoa học, quản lý học viên, xây dựng chính quy và rèn luyện kỷ luật. Trong giảng dạy, nêu gương là chuẩn bị bài nghiêm túc, cập nhật thực tiễn, đổi mới phương pháp, khơi dậy tinh thần chủ động của học viên. Trong nghiên cứu khoa học, nêu gương là tự học, tự nghiên cứu, bám sát thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng nhận việc khó và tạo ra sản phẩm có giá trị. Trong quản lý, rèn luyện, nêu gương là mẫu mực về điều lệnh, tác phong, giờ giấc, nền nếp và thái độ xử lý công việc.
Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá nêu gương bằng sản phẩm và kết quả thực chất. Kiểm tra, giám sát cần tập trung vào việc thực hiện cam kết tu dưỡng, rèn luyện; sự thống nhất giữa lời nói và việc làm; kết quả hoàn thành chức trách, nhiệm vụ; chất lượng bài giảng, công trình nghiên cứu, quản lý học viên, xây dựng chính quy và rèn luyện kỷ luật. Kết quả nêu gương cần được coi là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá, phân loại cán bộ, đảng viên, bình xét thi đua, khen thưởng, quy hoạch, bổ nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Những biểu hiện nói không đi đôi với làm, thiếu trách nhiệm, hình thức, thành tích chủ nghĩa, vi phạm kỷ luật phải được nhắc nhở, chấn chỉnh kịp thời.
Năm là, đổi mới tuyên truyền, lan tỏa điển hình nêu gương. Tuyên truyền về nêu gương cần đi vào những việc thật, người thật, sản phẩm thật, kết quả thật. Nhà trường cần tiếp tục phát huy các kênh truyền thông hiện có, nhất là môi trường số để giới thiệu những tấm gương cán bộ, giảng viên mẫu mực trong giảng dạy, nghiên cứu, quản lý học viên, dân vận, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật. Mỗi điển hình cần được làm rõ ở cách nghĩ, cách làm, kết quả và giá trị có thể lan tỏa. Khi những tấm gương tốt được phát hiện, biểu dương và nhân rộng kịp thời, nêu gương sẽ trở thành động lực tự giáo dục, tự rèn luyện trong toàn Trường.
5. Kết luận
Phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên Trường Sĩ quan Lục quân 2 trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh có ý nghĩa trực tiếp đối với xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh toàn diện, Nhà trường vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” và nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ cho Quân đội. Qua 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, Nhà trường đã đạt nhiều kết quả quan trọng, song thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục cụ thể hóa trách nhiệm nêu gương, gắn với chức trách, nhiệm vụ, sản phẩm công việc và uy tín thực tế của cán bộ, giảng viên.
Trong giai đoạn hiện nay, nêu gương phải được chuyển hóa thành phương pháp công tác, hành vi cụ thể và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Khi cán bộ, giảng viên mẫu mực trong tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách; nói đi đôi với làm; được đánh giá bằng chất lượng giảng dạy, nghiên cứu, quản lý, rèn luyện và phục vụ, việc học tập, thực hành theo Bác sẽ có sức lan tỏa bền vững, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên Nhà trường bản lĩnh, trí tuệ, mẫu mực, tận tụy, xứng đáng với truyền thống Trường Sĩ quan Lục quân 2 Anh hùng.
Tài liệu tham khảo:
Bộ Chính trị (2016). Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Bộ Chính trị (2026). Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới.
Đảng ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2 (2025a). Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Đảng ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2 (2025b). Tài liệu các văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Trường Sĩ quan Lục quân 2 lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025 – 2030. Lưu hành nội bộ.
Quân ủy Trung ương (2016). Chỉ thị số 87-CT/QUTW ngày 08/7/2016 về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong Đảng bộ Quân đội và toàn quân.
Quân ủy Trung ương (2021). Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 về phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới.
