Innovating political communication for key officials in Hanoi under the two-tier local government model
NCS.ThS. Nguyễn Thị Hương
Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Email: goldensun052006@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết phân tích tác động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến truyền thông chính trị đối với cán bộ chủ chốt Hà Nội. Dữ liệu gồm 500 phiếu khảo sát, 36 phỏng vấn sâu và 6 thảo luận nhóm năm 2026. Kết quả cho thấy, rút ngắn tầng nấc làm tăng tốc độ truyền đạt nhưng làm thiếu hụt chức năng sàng lọc, giải thích của cấp trung gian; hạ tầng số đi trước nghiên cứu đối tượng, phản hồi, đánh giá tác động. Bài viết nhận diện bảy mâu thuẫn và khoảng trống giữa đồng thuận với hành động; đề xuất tám ưu tiên: điều phối, phân đoạn, thông tin có khả năng hành động, tích hợp kênh, phản hồi khép kín, phát triển năng lực, quản trị dữ liệu – trí tuệ nhân tạo và đo lường kết quả – tác động.
Từ khóa: Hà Nội; chính quyền địa phương hai cấp; cán bộ chủ chốt; truyền thông chính trị; đồng thuận và hành động.
Abstract: This article examines how two-tier local government affects political communication for key officials in Hanoi. Evidence from 500 valid questionnaires, 36 in-depth interviews, and six focus groups conducted in 2026 shows that shorter administrative chains accelerate information delivery but partly remove the former intermediary level’s filtering, editorial, and explanatory functions. Technology and infrastructure have advanced faster than audience research, closed-loop feedback, and impact evaluation. The article identifies seven tensions and a consensus-to-action gap. It proposes eight priorities: unified coordination, audience segmentation, action-oriented information packages, channel integration, closed-loop feedback, capacity development, responsible data and artificial intelligence governance, and outcome-impact measurement. The framework supports evidence-based institutional learning.
Keywords: Hanoi; two-tier local government; key officials; political communication; consensus and action.
1. Mở đầu
Từ ngày 01/7/2025, Hà Nội vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp với 126 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 51 phường và 75 xã (Quốc hội, 2025f; Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 2025). Việc không tổ chức cấp huyện làm thay đổi căn bản kiến trúc quản trị và đường đi của thông tin lãnh đạo, chỉ đạo: xã, phường tiếp nhận trực tiếp từ cấp Thành phố, đồng thời đảm nhận thẩm quyền, khối lượng nhiệm vụ và trách nhiệm giải trình lớn hơn. Trong điều kiện Hà Nội là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia, đô thị đặc biệt có quy mô lớn, mật độ thông tin cao và địa bàn rất đa dạng, thay đổi về tổ chức chỉ phát huy đầy đủ hiệu quả khi đi kèm một cơ chế truyền thông chính trị tương thích với cấu trúc quyền lực và thẩm quyền mới.
Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, có hiệu lực từ ngày 16/6/2025, tạo khuôn khổ cho mô hình hai cấp; Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 xác lập 126 xã, phường của Hà Nội. Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới và Luật Thủ đô năm 2026, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, mở rộng không gian thể chế và trách nhiệm quản trị của Thành phố. Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW cùng ngày 28/7/2026, Nghị quyết số 221/NQ-CP ngày 09/8/2026 tiếp tục yêu cầu vận hành trực tiếp, liên thông, phân định rõ vai trò điều phối của cấp tỉnh và năng lực thực thi của cấp xã. Mô hình mới vì vậy không chỉ rút bớt một tầng tổ chức mà thiết kế lại quan hệ chỉ đạo, phối hợp, phản hồi và trách nhiệm.
Khung thể chế truyền thông cũng được đổi mới nhanh. Chỉ thị số 01-CT/TW ngày 23/01/2026 yêu cầu nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn với ứng dụng công nghệ số; Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 đặt yêu cầu đổi mới công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Luật Báo chí năm 2025và Nghị định số 244/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 cùng có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền và phương thức cung cấp thông tin chính thức của cơ quan hành chính nhà nước.
Tính đến ngày 20/8/2026, Luật Dữ liệu năm 2024, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025, Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025, Luật Chuyển đổi số số năm 2025, Luật An ninh mạng năm 2025 và Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025đều đã có hiệu lực, tạo hành lang cho thu thập, phân tích, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu. Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 có hiệu lực từ ngày 01/9/2026; do đó, Thành phố cần vừa tuân thủ pháp luật hiện hành, vừa chuẩn bị quy trình công khai, cập nhật và quản lý phiên bản thông tin theo luật mới.
Ở bình diện quốc tế, OECD xem truyền thông công là chức năng quản trị chiến lược, hỗ trợ thiết kế và thực thi chính sách, đối thoại và củng cố niềm tin (OECD, 2021). Khảo sát năm 2024 cho thấy, chỉ 39% người được hỏi tại các nước tham gia đánh giá việc truyền thông về cải cách chính sách là đầy đủ (OECD, 2024). Rà soát truyền thông công của Pháp năm 2025 cho thấy, các chỉ số độ phủ và tương tác xuất hiện trong ít nhất ba phần tư số chiến dịch được khảo sát, trong khi chỉ 21% trong số 57 cán bộ truyền thông cấp cao cho biết có đánh giá mức độ người dân sử dụng chính sách hoặc dịch vụ sau truyền thông (OECD, 2025). Kết quả này là tham chiếu phù hợp khi khảo sát tại Hà Nội cũng cho thấy đánh giá còn nặng về đầu ra.
Bài viết sử dụng 500 phiếu khảo sát hợp lệ đối với cán bộ chủ chốt thuộc khối Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và cơ quan, đơn vị liên quan ở cấp Thành phố, cấp xã, phường; kết hợp 36 phỏng vấn sâu và 6 thảo luận nhóm tập trung năm 2026. Thang đo gồm 5 mức; dữ liệu định lượng được đối chiếu với bằng chứng định tính theo nguyên tắc tam giác hóa. Kết quả phản ánh giai đoạn đầu vận hành mô hình mới, có giá trị nhận diện xu hướng, cơ chế tác động và điểm nghẽn ưu tiên, không thay thế đánh giá theo chuỗi thời gian dài hạn.
2. Tác động hai mặt của mô hình chính quyền địa phương hai cấp
Kết quả khảo sát cho thấy, năm tác động của mô hình mới đều được đánh giá ở mức cao hoặc rất cao. Yêu cầu phân đoạn thông tin và hướng dẫn hành động sát với thẩm quyền mới của cấp xã, phường có điểm trung bình cao nhất, đạt 4,46/5, với 95,0% ý kiến đồng ý. Gia tăng khối lượng, phạm vi và độ phức tạp của thông tin đạt 4,42, với 94,2% đồng ý. Chênh lệch về nhân lực, hạ tầng và năng lực giữa các xã, phường được đánh giá 4,33; yêu cầu thiết lập phản hồi hai chiều giữa Thành phố với cơ sở đạt 4,29. Trong khi đó, lợi ích rút ngắn tầng nấc và tăng tốc độ truyền đạt chỉ đạt 4,18 – thấp nhất trong năm tác động, dù vẫn ở mức cao.
Cấu trúc kết quả trên chỉ ra một nghịch lý quản trị: thông tin đi nhanh hơn nhưng không tự động trở nên phù hợp, dễ hiểu và dễ thực hiện hơn. Có 27/36 người được phỏng vấn cho rằng lợi ích về tốc độ bị triệt tiêu một phần bởi khối lượng và độ phức tạp mà cấp xã, phường phải tự xử lý. Trước đây, cấp huyện vừa là tầng truyền đạt, vừa thực hiện một phần chức năng sàng lọc, giải thích và chuyển ngữ yêu cầu của Thành phố thành chỉ dẫn gắn với điều kiện cơ sở. Khi tầng này không còn, chức năng tổ chức thông tin chưa được tái tạo đầy đủ bằng đầu mối, quy trình và sản phẩm mới.
Về bản chất, đây là sự thay đổi từ chuỗi truyền đạt nhiều tầng sang mạng lưới điều phối trực tiếp. Trong chuỗi cũ, nguy cơ là chậm trễ, sai lệch qua nhiều lần chuyển tiếp; trong mạng lưới mới, nguy cơ là quá tải tại đầu mối Thành phố và tại 126 đơn vị tiếp nhận, cùng một thông điệp được phát hành đồng loạt nhưng chưa phân biệt thẩm quyền, lĩnh vực và năng lực thực thi. Vì vậy, giảm tầng nấc hành chính phải đồng thời giảm tầng nấc không cần thiết của thông tin, nhưng không được loại bỏ các chức năng biên tập, kiểm chứng, diễn giải và hỗ trợ hành động.
Kết luận số 76-KL/TW xác lập phương hướng tăng cường liên thông, phân định rõ vai trò của từng cấp và lấy kết quả thực thi ở cơ sở làm thước đo (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026a). Vận dụng vào truyền thông chính trị, cấp Thành phố không chỉ phát hành văn bản mà phải thực hiện vai trò điều phối: xác định thông điệp lõi, nguồn dữ liệu chuẩn, phiên bản có hiệu lực, nhóm đối tượng, thời điểm và kênh phát hành; cấp xã, phường tiếp nhận, cụ thể hóa, tổ chức thực hiện và phản hồi vướng mắc. Trách nhiệm hai chiều này giúp tránh hai cực đoan: Thành phố làm thay cơ sở hoặc cơ sở phải tự giải mã toàn bộ thông tin.
Đặc điểm đội ngũ làm tăng tính cấp thiết của yêu cầu trên. Cán bộ cấp xã, phường chiếm 64,0% mẫu khảo sát; chỉ 16,0% thuộc nhóm tham mưu trực tiếp về tuyên giáo – dân vận, truyền thông, cho thấy phần lớn nhiệm vụ được thực hiện kiêm nhiệm. Có 79,0% sử dụng nền tảng số thường xuyên trở lên, nhưng 21,0% chỉ sử dụng thỉnh thoảng hoặc hiếm khi. Đồng thời, 60,2% cán bộ chủ chốt chỉ có tối đa một giờ mỗi ngày dành cho nghiên cứu, tiếp nhận thông tin chính trị. Do đó, thời gian chú ý và năng lực xử lý, chứ không chỉ đường truyền, là nguồn lực khan hiếm.
Sự đa dạng của 126 xã, phường còn làm cho một thông điệp dùng chung khó đáp ứng đồng thời nhu cầu của địa bàn lõi đô thị, khu vực đô thị mở rộng, địa bàn công nghiệp – dịch vụ, nông thôn chuyển đổi và nơi có nhiều di sản, đặc thù. Cùng một chủ trương nhưng câu hỏi thực thi, rủi ro truyền thông và nhóm liên quan ở mỗi địa bàn khác nhau. Phân đoạn vì vậy không phải cá nhân hóa tùy tiện mà là giữ nguyên thông điệp chính trị cốt lõi, đồng thời thay đổi mức độ chi tiết, ví dụ, dữ liệu, chỉ dẫn và kênh hỗ trợ cho phù hợp với trách nhiệm từng nhóm.
Vấn đề đặt ra không phải khôi phục tầng nấc đã bỏ, mà tái tạo các chức năng cần thiết bằng phương thức mới: một đầu mối biên tập ở cấp Thành phố; kho thông tin có quản lý phiên bản; gói nội dung phân theo thẩm quyền; bản tóm tắt điều hành; hướng dẫn hành động; bộ câu hỏi – trả lời; và kênh phản hồi có thời hạn. Cách tiếp cận này giữ được lợi ích của bộ máy tinh gọn nhưng không đẩy toàn bộ chi phí tìm kiếm, kiểm chứng và xử lý thông tin xuống cơ sở.
3. Kết quả, hạn chế và ba điểm nghẽn trung tâm
Đánh giá theo tám nội dung đổi mới cho thấy điểm trung bình chung của kết quả đạt được là 3,65/5, nhưng dao động từ 3,36 đến 4,05. Đổi mới phương thức, kênh và tích hợp số đứng đầu với 4,05 và 78,6% đồng ý; tiếp theo là nhận thức, lãnh đạo, chỉ đạo và thể chế hóa với 3,92. Hà Nội đã hình thành hạ tầng quản lý văn bản, hội nghị trực tuyến và nền tảng tương tác tương đối đồng bộ, nhờ đó tốc độ truyền đạt và khả năng kết nối trực tiếp được cải thiện rõ.
Ngược lại, nghiên cứu và phân đoạn đối tượng chỉ đạt 3,41; đối thoại, phản hồi đạt 3,47; kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả thấp nhất với 3,36. Như vậy, đổi mới diễn ra nhanh ở phần dễ quan sát là thiết bị, nền tảng, số lượng kênh và tốc độ; chậm ở phần ít hữu hình nhưng quyết định chất lượng là hiểu đối tượng ở đầu chu trình, tổ chức phản hồi trong quá trình và đo tác động ở cuối chu trình. Đây là biểu hiện của số hóa hoạt động nhưng chưa đồng bộ với đổi mới quản trị.
Khi hỏi về hạn chế, mức đồng thuận chung đạt 4,05, cao hơn điểm đánh giá kết quả. Ba hạn chế nghiêm trọng nhất là đánh giá còn thiên về số hội nghị, văn bản, tin bài, lượt tiếp cận – 4,24 với 88,6% đồng ý; đối thoại, phản hồi chưa khép kín – 4,16 với 84,2%; nghiên cứu, phân đoạn đối tượng chưa thường xuyên – 4,12 với 82,4%. Phỏng vấn sâu cho kết quả nhất quán: 33/36 ý kiến nhắc hạn chế đo bằng số lượng, 31/36 phản ánh nội dung dài và thiếu hướng dẫn hành động, 30/36 cho rằng phản hồi chưa được tổng hợp, trả lời đầy đủ.
Điểm nghẽn thứ nhất là thiếu cơ chế nghiên cứu và phân đoạn đối tượng có tính thường xuyên. Hoạt động truyền thông thường bắt đầu từ nội dung cơ quan cần phổ biến, chưa bắt đầu từ quyết định hoặc hành vi mà cán bộ cần thực hiện, trở ngại mà họ gặp phải và bằng chứng họ cần để giải thích lại cho cấp dưới, Nhân dân. Khi không có dữ liệu về nhu cầu theo chức danh, lĩnh vực và địa bàn, mục tiêu dễ dừng ở các động từ chung như “nâng cao nhận thức”, “tạo đồng thuận”, trong khi thiếu tiêu chí để biết ai cần hiểu điều gì và phải làm được việc gì sau truyền thông.
Điểm nghẽn thứ hai là cơ chế phản hồi chưa khép kín. Nhiều kênh cho phép gửi câu hỏi nhưng chưa gắn đầy đủ ba yếu tố: nơi chịu trách nhiệm tiếp nhận, thời hạn xử lý và trạng thái kết quả. Phản hồi vì thế có thể dừng ở việc ghi nhận, chuyển tiếp hoặc trả lời riêng lẻ, chưa được tổng hợp thành dữ liệu để sửa tài liệu, điều chỉnh thông điệp và cảnh báo vướng mắc chính sách. Thiếu vòng phản hồi làm cho cấp trên khó phân biệt giữa “đã truyền đạt” với “đã hiểu và thực hiện được”.
Điểm nghẽn thứ ba là đánh giá nghiêng về đầu ra. Số hội nghị, tài liệu, lượt xem và độ phủ cần cho quản trị vận hành nhưng không cho biết cán bộ có hiểu đúng, tin cậy, giải thích được và chuyển hóa thành quyết định hay không. OECD năm 2025 cũng ghi nhận độ phủ, tương tác được đo trong ít nhất ba phần tư số chiến dịch khảo sát, nhưng chỉ 21% cán bộ truyền thông cấp cao đánh giá mức sử dụng chính sách hoặc dịch vụ (OECD, 2025). Đây là thách thức phương pháp luận phổ biến của truyền thông khu vực công, không chỉ là hạn chế cục bộ.
Một phát hiện khác là quá tải thông tin phần lớn bắt nguồn từ trùng lặp kênh. Có 86,6% người được hỏi phản ánh cùng một nội dung đến qua nhiều đường. Nhóm công vụ trên nền tảng nhắn tin được 82,6% cán bộ sử dụng hằng ngày nhưng mức tin cậy chỉ 3,52/5; cổng thông tin chính thức đạt mức tin cậy 4,28 nhưng tỷ lệ truy cập hằng ngày chỉ 31,2%. Văn bản chính thức là kênh duy nhất vừa được sử dụng nhiều – 76,4% hằng ngày – vừa có độ tin cậy rất cao, đạt 4,72. Khoảng cách giữa kênh tiện lợi và kênh đáng tin cho thấy cần tích hợp, phân vai kênh chứ không tiếp tục mở thêm kênh rời rạc.
Ba điểm nghẽn bắt nguồn trực tiếp từ trách nhiệm điều phối chưa tập trung; quy trình chưa khép kín từ nghiên cứu đối tượng đến đánh giá; năng lực biên tập, phân tích dữ liệu, xử lý phản hồi chưa đồng đều. Sâu xa hơn là tư duy truyền đạt một chiều vẫn hiện diện trong môi trường số: công nghệ được dùng để chuyển thông tin nhanh hơn nhưng phân quyền trách nhiệm, học hỏi từ phản hồi và động lực đo kết quả chưa thay đổi tương ứng.
4. Khoảng trống giữa đồng thuận với hành động
Thứ nhất, giữa khối lượng thông tin tăng nhanh với thời gian chú ý hữu hạn, đạt 4,35 và 92,0% đồng ý.
Thứ hai, giữa phân cấp mạnh cho xã, phường với năng lực và nguồn lực không đồng đều, đạt 4,31.
Thứ ba, giữa thông điệp dùng chung toàn Thành phố với nhu cầu phân đoạn theo chức danh, lĩnh vực và địa bàn, đạt 4,28.
Thứ tư, giữa đo sản phẩm truyền thông với đo tác động thực chất, đạt 4,26. Thứ năm, giữa yêu cầu nhanh, mở, tương tác với yêu cầu chính xác, đúng thẩm quyền và bảo mật, đạt 4,22.
Thứ sáu, giữa công nghệ, dữ liệu hiện đại với năng lực số, liên thông và an toàn thông tin, đạt 4,14.
Thứ bảy, giữa yêu cầu phản hồi thực chất với văn hóa tổ chức và tâm lý an toàn, đạt 4,09.
Bảy mâu thuẫn không tồn tại rời rạc mà liên kết thành chuỗi: thiếu nghiên cứu đối tượng dẫn tới mục tiêu chung; mục tiêu chung tạo nội dung dùng chung; nội dung dùng chung khó hành động; phản hồi không khép kín khiến sai lệch không được sửa; thiếu thước đo làm tổ chức tiếp tục lặp lại cách làm cũ.
Phân tích chuỗi kết quả – tác động làm rõ điểm hội tụ của các mâu thuẫn. Mức tiếp cận đúng đạt 3,86; hiểu đúng 3,78; tin cậy 4,08; đồng thuận 4,02. Tuy nhiên, năng lực giải thích cho cấp dưới và Nhân dân giảm còn 3,64; cải thiện phối hợp và kết quả nhiệm vụ 3,58; chuyển hóa thành hành động chỉ 3,52. Chênh lệch giữa tin cậy và hành động là 0,56 điểm – lớn nhất toàn chuỗi. Khoảng trống này cho thấy, nền tảng chính trị về niềm tin và đồng thuận tương đối vững, nhưng cán bộ chưa được cung cấp đầy đủ công cụ thực thi. Đồng thuận là điều kiện cần, không phải kết quả cuối cùng. Nếu cán bộ tin vào chủ trương nhưng không xác định được nhiệm vụ, thẩm quyền, trình tự, nguồn lực, thời hạn và địa chỉ xử lý vướng mắc thì truyền thông mới hoàn thành chức năng định hướng, chưa hoàn thành chức năng tổ chức hành động.
Đối với cán bộ chủ chốt, khoảng trống còn có hiệu ứng lan truyền. Đây là nhóm vừa tiếp nhận, vừa giải thích và tổ chức thực hiện. Một điểm mơ hồ ở cấp Thành phố có thể nhân lên khi truyền xuống đơn vị, cán bộ, đảng viên và Nhân dân; ngược lại, một gói thông tin rõ, có căn cứ và có khả năng hành động sẽ tạo hiệu ứng khuếch đại tích cực. Vì vậy, chất lượng truyền thông đối với cán bộ chủ chốt phải được đánh giá cả ở năng lực tái truyền thông: giải thích đúng, trả lời được câu hỏi, xử lý được tình huống và duy trì nhất quán thông điệp.
Mâu thuẫn giữa nhanh với chính xác trở nên phức tạp hơn khi sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Công nghệ có thể hỗ trợ tóm tắt, phân loại, phát hiện chủ đề phản hồi và tạo phiên bản nội dung cho từng nhóm, nhưng làm tăng rủi ro sai lệch, thiên lệch, lộ dữ liệu và giả mạo. Luật Trí tuệ nhân tạo cùng pháp luật về dữ liệu, an ninh mạng, bí mật nhà nước đòi hỏi kiểm soát rủi ro, minh bạch và trách nhiệm con người. OECD ngày 20/7/2026 khuyến nghị khu vực công thử nghiệm trí tuệ nhân tạo theo phạm vi kiểm soát, có quản trị dữ liệu, giám sát của con người và học hỏi từ bằng chứng trước khi mở rộng (OECD, 2026).
Trọng tâm đổi mới vì vậy không phải làm cho chủ trương được biết nhiều hơn, mà làm cho chủ trương được hiểu đúng, giải thích được và thực hiện tốt hơn. Khoảng trống đồng thuận – hành động là chỉ báo tổng hợp về chất lượng mục tiêu, mức độ phân đoạn, khả năng hành động của nội dung, hiệu quả phản hồi và sự gắn kết giữa truyền thông với thực thi chính sách.
5. Những ưu tiên đổi mới trong giai đoạn tiếp theo
Thứ nhất, xác lập đầu mối điều phối thống nhất ở cấp Thành phố. Đầu mối này chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn nghiệp vụ, thông điệp lõi, nguồn dữ liệu chuẩn, quản lý phiên bản, phân vai kênh, theo dõi phản hồi và hỗ trợ cơ sở; không thay thế thẩm quyền của cơ quan chuyên môn. Mỗi nhiệm vụ lớn cần xác định rõ một cơ quan chủ trì nội dung, một đầu mối phát hành chính thức và một địa chỉ tiếp nhận vướng mắc. Đây là điều kiện để thực hiện nguyên tắc một việc – một đầu mối chịu trách nhiệm chính, hạn chế thông điệp chồng chéo hoặc sửa đổi mà không cập nhật đồng bộ (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026a; Văn phòng Trung ương Đảng, 2026).
Thứ hai, thể chế hóa quy trình truyền thông chính trị theo chu trình khép kín gồm: xác định vấn đề và kết quả cần đạt; nghiên cứu, phân đoạn đối tượng; xây dựng và thử nghiệm thông điệp; lựa chọn sản phẩm, kênh và thời điểm; tổ chức đối thoại; theo dõi, phản hồi; đánh giá, rút kinh nghiệm. Kế hoạch truyền thông phải được xây dựng đồng thời với kế hoạch thực hiện chủ trương, không phải sau khi quyết định đã hoàn tất. Mỗi khâu cần quy định người chịu trách nhiệm, thời hạn, dữ liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra (OECD, 2021).
Thứ ba, chuẩn hóa gói thông tin có khả năng hành động theo ba tầng. Tầng thứ nhất là thông điệp chiến lược, nêu mục tiêu, căn cứ, giá trị và yêu cầu thống nhất. Tầng thứ hai là tóm tắt điều hành theo nhóm chức danh, trả lời rõ: việc gì, ai làm, thời hạn nào, phối hợp với ai, sử dụng nguồn lực nào, báo cáo ở đâu. Tầng thứ ba là tài liệu nghiệp vụ gồm văn bản đầy đủ, dữ liệu, biểu mẫu, tình huống, câu hỏi – trả lời và lịch sử cập nhật. Ba tầng cùng dẫn về một nguồn chính thức, bảo đảm rút gọn mà không giản lược sai và phân đoạn mà không làm phân mảnh thông điệp.
Thứ tư, tích hợp kênh theo hành trình tiếp nhận. Cần phân loại rõ kênh chính thức có giá trị pháp lý, kênh hỗ trợ tương tác và kênh tham khảo; mỗi loại thông tin chỉ có một bản phát hành chính thức, các kênh khác dẫn lại thay vì tạo bản sao độc lập. Văn bản và cổng thông tin chính thức bảo đảm thẩm quyền, tính toàn vẹn và khả năng truy xuất; hội nghị, nhóm công vụ và nền tảng tương tác hỗ trợ giải thích, nhắc việc và phản hồi. Mỗi thông tin phải có mã phiên bản, ngày cập nhật, trạng thái hiệu lực và đầu mối xác nhận.
Thứ năm, thiết lập phản hồi khép kín với ba yếu tố bắt buộc: địa chỉ tiếp nhận, thời hạn trả lời và khả năng theo dõi trạng thái xử lý. Phản hồi cần được phân loại thành câu hỏi nghiệp vụ, vướng mắc thể chế, khó khăn nguồn lực, rủi ro truyền thông và kiến nghị điều chỉnh; kết quả tổng hợp phải quay lại khâu biên tập nội dung và tham mưu chính sách. Đối thoại nên tổ chức theo lĩnh vực, dựa trên tình huống thực thi; người đứng đầu trực tiếp tham gia đối với chủ trương lớn. Môi trường an toàn tâm lý phải được bảo đảm để cán bộ nêu khó khăn thật, không chỉ báo cáo thành tích.
Thứ sáu, phát triển năng lực theo vị trí việc làm và thu hẹp chênh lệch địa bàn. Năng lực nghiên cứu đối tượng, thiết kế thông điệp và phân tích dữ liệu là nguyên nhân chủ quan được đánh giá nghiêm trọng nhất, đạt 4,21. Chương trình bồi dưỡng theo Quyết định số 700/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 cần tích hợp các mô-đun ngắn, dựa trên tình huống: viết tóm tắt điều hành, xây dựng bộ hỏi – đáp, kiểm chứng nguồn, phát ngôn, đối thoại, xử lý khủng hoảng, bảo vệ dữ liệu và dùng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm. Quyết định số 23-QĐ/BCĐ ngày 17/8/2026, có hiệu lực cùng ngày, cung cấp bộ chỉ số đánh giá năng lực số và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng; Hà Nội có thể vận dụng các chỉ báo về nhận thức, kiến thức, kỹ năng và khả năng khai thác công nghệ, dữ liệu để đo năng lực thực chất, thay vì chỉ thống kê thiết bị hoặc số lần tập huấn (Ban Chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, 2026; Bộ Chính trị, 2024).
Thứ bảy, xây dựng cơ chế quản trị dữ liệu và trí tuệ nhân tạo chuyên biệt cho truyền thông chính trị. Dữ liệu chỉ được thu thập đúng mục đích, theo phân quyền, có nhật ký sử dụng và thời hạn lưu trữ; dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước và thông tin nội bộ phải được tách lớp. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ tổng hợp phản hồi, phân loại chủ đề, tóm tắt và cảnh báo sớm, nhưng không tự quyết định nội dung chính trị, trạng thái pháp lý hay phát hành thông tin. Mọi sản phẩm do trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phải có người chịu trách nhiệm kiểm tra, xác nhận nguồn, đánh giá sai lệch và phê duyệt cuối cùng (OECD, 2026).
Thứ tám, chuyển sang đo lường theo chuỗi đầu vào – quá trình – đầu ra – kết quả – tác động. Nhóm đầu vào đo nhân lực, kinh phí, dữ liệu và hạ tầng; nhóm quá trình đo mức độ phân đoạn, thử nghiệm thông điệp, thời gian phản hồi và tuân thủ quy trình; nhóm đầu ra đo độ phủ đúng đối tượng và mức sử dụng sản phẩm; nhóm kết quả đo hiểu đúng, tin cậy, khả năng giải thích và mức sẵn sàng hành động; nhóm tác động đo chất lượng phối hợp, tiến độ, kết quả thực hiện nhiệm vụ và mức độ hài lòng của đối tượng phục vụ. Không dùng một chỉ số duy nhất để kết luận hiệu quả, mà kết hợp dữ liệu nền tảng, khảo sát định kỳ, phỏng vấn và đánh giá độc lập (OECD, 2021, 2025).
Trong giai đoạn 2026-2027, cần ưu tiên ban hành quy chế điều phối, chuẩn hóa gói thông tin, lựa chọn một số chủ trương có tác động lớn để thí điểm phản hồi khép kín và xác lập đường cơ sở. Hai chỉ số yếu nhất hiện nay – năng lực giải thích 3,64 và chuyển hóa thành hành động 3,52 – cần được theo dõi hằng năm. Giai đoạn 2028-2030 mở rộng mô hình toàn Thành phố, liên thông dữ liệu và gắn kết quả đánh giá với điều chỉnh kế hoạch, phân bổ nguồn lực, bồi dưỡng cán bộ và trách nhiệm người đứng đầu. Sau mỗi chu kỳ phải công bố bài học nội bộ và cập nhật kho tri thức, tránh tình trạng mỗi nhiệm vụ lại bắt đầu từ đầu.
Tám ưu tiên phải được triển khai như một hệ thống: đầu mối điều phối gắn với quy trình; gói thông tin gắn với phản hồi; công nghệ gắn với năng lực và quy tắc dữ liệu; đánh giá gắn với quyết định điều chỉnh. Giá trị cốt lõi là hình thành vòng học hỏi liên tục, trong đó dữ liệu về đối tượng định hướng nội dung, phản hồi sửa cách thực hiện và kết quả đo lường quay lại phân bổ nguồn lực, trách nhiệm.
6. Kết luận
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo cơ hội rút ngắn tầng nấc, tăng tính trực tiếp và trách nhiệm của cơ sở, nhưng đồng thời làm lộ rõ khoảng trống trong tổ chức thông tin. Với Hà Nội, thách thức trung tâm không phải thiếu kênh hay thiếu thông tin, mà là chưa tái tạo đầy đủ các chức năng biên tập, phân đoạn, quản lý phiên bản, phản hồi và đo tác động phù hợp với cấu trúc quản trị mới.
Dữ liệu khảo sát chỉ ra hướng ưu tiên nhất quán: chuyển từ tốc độ truyền đạt sang chất lượng sử dụng; từ cung cấp nguyên trạng sang gói thông tin có khả năng hành động; từ nhiều kênh rời rạc sang tích hợp kênh; từ phản hồi hình thức sang phản hồi khép kín; từ đầu tư chủ yếu cho công nghệ sang đầu tư đồng bộ cho con người, thể chế, dữ liệu; từ đo sản phẩm sang đo kết quả và tác động. Mục tiêu cuối cùng là thu hẹp khoảng trống giữa đồng thuận với hành động.
Khung chính trị, pháp lý mới đến ngày 20/8/2026 đã tạo cơ sở để Hà Nội đổi mới và đặt yêu cầu cao hơn về tiếp cận thông tin, phát ngôn, dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, bí mật nhà nước, trí tuệ nhân tạo. Yếu tố quyết định là thể chế hóa thành đầu mối, quy trình, tiêu chuẩn sản phẩm, cơ chế phản hồi và bộ chỉ số kiểm chứng được. Khi các cấu phần vận hành đồng bộ, truyền thông chính trị trở thành năng lực quản trị, góp phần đưa chủ trương vào cuộc sống và nâng cao hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp ở Thủ đô.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chỉ đạo chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng (2026). Quyết định số 23-QĐ/BCĐ ngày 17/8/2026 ban hành Bộ chỉ số đánh giá năng lực số và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, phiên bản 1.0.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026a). Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (2026b). Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng.
Bộ Chính trị (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bộ Chính trị (2026a). Chỉ thị số 01-CT/TW ngày 23/01/2026 về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Bộ Chính trị (2026b). Kế hoạch số 06-KH/TW ngày 28/7/2026 thực hiện Kết luận Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Bộ Chính trị (2026c). Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Chính phủ (2026a). Nghị định số 244/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước.
Chính phủ (2026b). Nghị quyết số 221/NQ-CP ngày 09/8/2026 ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 76-KL/TW.
OECD. (2021). OECD Report on Public Communication: The Global Context and the Way Forward. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/22f8031c-en
OECD. (2024). OECD Survey on Drivers of Trust in Public Institutions – 2024 Results: Building Trust in a Complex Policy Environment. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9a20554b-en
OECD. (2025). Public Communication Scan of France: Evaluating Public Communication Performance to Strengthen Public Trust. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/7450361a-en
OECD. (2026). Generative AI Experimentation in Government: Learning from Emerging Guidelines. OECD Working Papers on Public Governance, No. 93. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/42815683-en
Quốc hội (2024). Luật Dữ liệu năm 2024.
Quốc hội (2025a). Luật An ninh mạng năm 2025.
Quốc hội. (2025b). Luật Báo chí năm 2025.
Quốc hội (2025c). Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025.
Quốc hội (2025d). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025.
Quốc hội (2025e). Luật Chuyển đổi số năm 2025.
Quốc hội (2025f). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Quốc hội (2025g). Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025.
Quốc hội (2026a). Luật Tiếp cận thông tin năm 2026.
Quốc hội (2026b). Luật Thủ đô năm 2026.
Thủ tướng Chính phủ (2026). Quyết định số 700/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 phê duyệt Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp giai đoạn 2026-2031.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (2025). Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội năm 2025.
Văn phòng Trung ương Đảng. (2026). Thông báo số 134-TB/VPTW ngày 02/8/2026 về kết luận tại phiên họp của Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.



