Giải pháp hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ đối với khu công nghiệp xanh – thông minh ở Hàn Quốc

Technical and technological support measures for Smart Green Industrial Complexes in South Korea

TS. Tống Thùy Linh
Viện Nghiên cứu châu Á – Thái Bình Dương
Email: tongthuylinh@gmail.com

(Quanlynhanuoc.vn) – Để mở rộng khu công nghiệp xanh – thông minh (스마트그린산업단지 – Smart Green Industrial Complex – SGIC) trên phạm vi cả nước, Chính phủ Hàn Quốc đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ. Bài viết sau phân tích cách thức Hàn Quốc phát triển khu công nghiệp xanh – thông minh thông qua hỗ trợ kỹ thuật và công nghệ. Hàn Quốc đã xây dựng hạ tầng số và năng lượng dùng chung như nhà máy thông minh, trung tâm dữ liệu đổi mới, nền tảng logistics và nền tảng năng lượng thông minh, kết nối hệ thống quản lý năng lượng nhà máy (FEMS), hệ thống quản lý và phân tích năng lượng cấp khu công nghiệp (CEMS) và trung tâm vận hành tổng hợp (TOC) để quản lý năng lượng từ cấp doanh nghiệp đến cấp khu công nghiệp. Trên cơ sở kinh nghiệm của Hàn Quốc, bài viết đề xuất Việt Nam không sao chép mô hình SGIC mà kế thừa nền tảng khu công nghiệp sinh thái hiện có, từng bước tích hợp hạ tầng số, quản lý năng lượng, năng lượng tái tạo và quản lý carbon.

Từ khóa: Giải pháp; hỗ trợ; khu công nghiệp; xanh – thông minh; Hàn Quốc; Việt Nam.

Abstract: To expand smartgreen industrial complexes nationwide, the South Korean government has implemented various support measures. This article analyzes how South Korea develops smartgreen industrial complexes (SGICs) through technical and technological support. South Korea has established shared digital and energy infrastructure-such as smart factories, innovation data centers, and logistics and smart energy platforms-while interconnecting Factory Energy Management Systems (FEMS), Industrial Complex Energy Management Systems (CEMS), and Total Operating Centers (TOCs) to manage energy across different levels, ranging from individual enterprises to the entire industrial complex. Drawing on South Korea’s experience, the article proposes that Vietnam should not simply replicate the SGIC model but instead build on its existing eco-industrial park foundations by gradually integrating digital infrastructure, energy management, renewable energy, and carbon management.

Keywords: Measures, support; industrial complex; smart-green; South Korea; Vietnam.

1. Mở đầu

Sau hơn 7 năm bắt đầu thúc đẩy phát triển khu công nghiệp xanh – thông minh, từ giai đoạn tiền đề 2018 – 2019 khi khái niệm về khu công nghiệp xanh – thông minh còn sơ khai, Hàn Quốc đã từng bước thí điểm và mở rộng mạng lưới khu công nghiệp xanh – thông minh trên toàn quốc. Tính tới năm 2025, Hàn Quốc đã chỉ định 24 khu công nghiệp xanh – thông minh, vượt 9 khu so với kế hoạch trong chính sách mới của Hàn Quốc (Korean New Deal) được công bố năm 2020. Một trong những giải pháp quan trọng giúp Hàn Quốc đạt được thành quả trên là tập trung hỗ trợ kỹ thuật và công nghệ hiệu quả cho các khu công nghiệp xanh – thông minh.

Trên thực tế, Bộ trưởng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc đã chỉ định Tập đoàn Khu công nghiệp Hàn Quốc (Korea Industrial Complex Corporation – KICOX) là cơ quan chủ trì, thúc đẩy Dự án Phát triển khu công nghiệp xanh – thông minh. Đối với khu công nghiệp, KICOX lập các nhóm dự án chịu trách nhiệm xác định và triển khai, cũng như lựa chọn các đơn vị thực hiện cho từng dự án thông qua quá trình đánh giá và thiết lập hệ thống, trong đó các đơn vị này thực hiện các dự án riêng lẻ. Theo từng giai đoạn, KICOX chú trọng các dự án khác nhau nhằm xây dựng và phát triển khu công nghiệp xanh – thông minh, từ đó mở rộng mô hình trên toàn quốc.

2. Hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ

Về mặt pháp lý, khu công nghiệp xanh – thông minh được xây dựng dựa trên 3 định hướng cốt lõi: số hóa, năng lượng và chuyển đổi thân thiện với môi trường. Mỗi yếu tố trên tương tự như một bước tiến của một khu công nghiệp trong quá trình đạt được chỉ định là khu công nghiệp xanh – thông minh. Ba định hướng này được cụ thể hóa thành các dự án và hạ tầng trong chiến lược triển khai khu công nghiệp xanh-thông minh của chính phủ Hàn Quốc.

Dựa trên quá trình triển khai, bài viết phân tích quá trình hỗ trợ kỹ thuật và công nghệ của Chính phủ Hàn Quốc đối với khu công nghiệp thành 2 giai đoạn.

2.1. Giai đoạn 1 (2019 – 2024): thiết kế hạ tầng cơ bản dùng chung cấp khu công nghiệp.

Trong quá trình xây dựng, phát triển khu công nghiệp, ngoài việc tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục, cần bảo đảm cơ sở hạ tầng tốt gắn liền với các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Một hạ tầng dùng chung cấp khu công nghiệp chất lượng là nền tảng vững chắc ban đầu để thu hút mọi loại hình doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn còn hạn chế về nguồn lực và năng lực ứng dụng công nghệ. Hạ tầng cơ bản dùng chung bao gồm: hạ tầng số và nền tảng năng lượng thông minh.

+ Xây dựng hạ tầng số.

Với mục tiêu chính là “xây dựng hạ tầng công cộng số hóa trước, doanh nghiệp hấp thụ công nghệ sau”, Chính phủ Hàn Quốc chủ động thiết lập hạ tầng số dùng chung, bảo đảm số hóa – yếu tố đầu tiên trong 3 yếu tố của khu công nghiệp xanh – thông minh. Mức đầu tư cho hạ tầng số từ 5 tỷ won năm 2019, đạt tổng cộng 538 tỷ won trong vòng 6 năm, tính đến năm 2024 (Ju, Mun-jeong, 28/02/2025). Theo đó, Chính phủ Hàn Quốc xây dựng 6 hạ tầng số dùng chung chính, dựa trên việc số hóa 4 khâu của chuỗi giá trị sản xuất: lập kế hoạch, thiết kế, sản xuất và phân phối.

Bảng 1: Sáu bước chuyển đổi số chuỗi giá trị sản xuất và dùng số tương ứng

Theo KICOX, đơn vị quản lý và hỗ trợ các khu công nghiệp ở Hàn Quốc, đây là những cấu phần chính của chuyển đổi số toàn bộ chuỗi sản xuất trong các khu công nghiệp xanh-thông minh (Tập đoàn Khu công nghiệp Hàn Quốc, 2024). Cơ sở hạ tầng số khép kín từ lập kế hoạch, thiết kế đến phân tích, sản xuất, bán hàng và các trung tâm đổi mới. Giai đoạn 2019 – 2024, Chính phủ Hàn Quốc triển khai 3.953 biện pháp hỗ trợ dùng chung liên quan đến hạ tầng số dùng chung (Trung tâm mô phỏng đổi mới quy trình, Trung tâm Dữ liệu Đổi mới…) cho các doanh nghiệp cư trú tại các khu công nghiệp xanh – thông minh (Ju, Mun-jeong, 28/2/2025). Tổng cộng, đã xây dựng được 80 hạ tầng số dùng chung trên 18 khu công nghiệp xanh – thông minh (Kim, Cheol-hyeon, 16/6/2024) tính đến tháng 6/2024.

Nhìn chung, những hỗ trợ trên được triển khai theo đúng “Chiến lược triển khai khu công nghiệp xanh – thông minh” do Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng công bố vào tháng 9/2020 nhằm chuyển đổi các khu công nghiệp hiện có thành các khu công nghiệp công nghệ cao, thân thiện với môi trường.

Với ba cấu phần quan trọng là công nghiệp, không gian và con người, Chính phủ Hàn Quốc tập trung chuyển đổi công nghiệp truyền thống sang công nghiệp hiện đại, mới thông qua số hóa toàn diện. Đây có thể được coi là một bước đi vững chắc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi các cấu phần tiếp theo là không gian và con người.

Đối với mỗi cấu phần, Chính phủ Hàn Quốc hướng tới những mục tiêu riêng. Để thúc đẩy chuyển đổi triệt để các khu công nghiệp xanh – thông minh, Hàn Quốc cụ thể hóa thành 10 dự án tiêu biểu thuộc 3 lĩnh vực chính chuyển đổi (số, xanh, thân thiện với con người) trong chiến lược triển khai, như sau:

Bảng 2. Mười dự án tiêu biểu ở ba lĩnh vực

Sau hai năm xác định 10 dự án tiêu biểu, Chính phủ Hàn Quốc liên tục mở rộng ngân sách hỗ trợ, từ 5 tỷ won (năm 2019) lên 78,5 won (năm 2020) và 123,6 tỷ won (năm 2021) (Cổng thông tin Briefing Chính sách Chính phủ Hàn Quốc, 06/01/2022). Trước đây, các dự án trên được thực hiện thí điểm tại một số khu công nghiệp nhất định, sau đó được mở rộng dần. Cụ thể, dự án Trung tâm điều khiển tích hợp được triển khai ở khu công nghiệp Gumi và Namdong vào năm 2020, rồi tới năm 2025 được mở rộng ra 10 địa điểm (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc, 17/9/2020). Tùy tình hình ngân sách, các dự án được tái cấu trúc và tùy chỉnh theo từng khu công nghiệp theo thời gian. Trong 10 dự án trên, có 6 dự án chủ đạo mà KICOX giới thiệu hiệu quả trong quá trình chuyển đổi số tại các khu công nghiệp xanh – thông minh: 1. Trung tâm mô phỏng đổi mới quy trình; 2. Xây dựng nền tảng cho sự đổi mới trong sản xuất; 3. Trung tâm dữ liệu đổi mới; 4. Nền tảng logistics thông minh; 5. Trung tâm điều khiển tích hợp; 6. Nuôi dưỡng nhân lực cấp cao cho sản xuất thông minh.

+ Áp dụng nền tảng năng lượng thông minh dựa trên quản lý dữ liệu (Smart Energy Platform).

Yếu tố quan trọng thứ hai đối với một khu công nghiệp xanh-thông minh là năng lượng. Cụ thể, khu công nghiệp cần tự sản xuất, sử dụng năng lượng tái tạo, đạt hiệu quả năng lượng… Do vậy, hạ tầng cơ bản tiếp theo mà chính phủ Hàn Quốc thúc đẩy xây dựng là nền tảng năng lượng thông minh. Nền tảng nhằm hỗ trợ cải thiện hiệu quả năng lượng ở cấp doanh nghiệp và cấp khu công nghiệp thông qua đo lường, chia sẻ dữ liệu năng lượng từ các doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống quản lý năng lượng tại nhà máy theo thời gian thực.

Nền tảng năng lượng thông minh bao gồm 4 hệ thống chính sau:

+ Hệ thống quản lý năng lượng tại nhà máy (Factory Energy Management System – FEMS): xây dựng cơ sở hạ tầng để đo lường và kiểm soát dữ liệu năng lượng được tạo ra từ các cơ sở sản xuất và tiện ích cho 70 doanh nghiệp cư trú trên mỗi khu công nghiệp (Tập đoàn Công nghiệp Hàn Quốc, n.d);

+ Hệ thống quản lý và phân tích năng lượng cấp khu công nghiệp (Industrial Complex Energy Management System – CEMS): cung cấp dự báo năng lượng và các giải pháp tiết kiệm theo ngành, quy trình thông qua việc giám sát và phân tích dữ liệu năng lượng được thu thập ở khu công nghiệp;

+ Cụm năng lượng thông minh (Smart Energy Cluster – SEC): thành lập hội đồng năng lượng bao gồm các công ty chuyên về năng lượng, các tổ chức liên quan và các trường đại học để thúc đẩy việc chia sẻ hiệu quả hoạt động, phổ biến và thương mại hóa;

+ Trung tâm vận hành tổng hợp (TOC – Total Operating Center): mở rộng dữ liệu năng lượng được thu thập từ mỗi khu công nghiệp để giám sát toàn bộ tình trạng năng lượng của các khu công nghiệp xanh – thông minh, trên cơ sở đó thiết lập các chính sách năng lượng và tạo ra ngành dữ liệu thông qua phân tích dữ liệu liên quan.

Kết hợp hạ tầng số công cộng với dữ liệu năng lượng thông minh, quản trị dữ liệu không chỉ giới hạn ở từng nhà máy mà còn được mở rộng ở cấp khu công nghiệp. Cách thức này cho phép kết nối dữ liệu trong nhà máy (FEMS). Truyền tải tới hệ thống quản lý và phân tích năng lượng cấp khu công nghiệp (CEMS). Chuyển đến Trung tâm Vận hành tích hợp (TOC). Quá trình tuần tự như sau:

Nhà máy (FEMS) → CEMS (cấp khu công nghiệp) → cũng (Trung tâm Vận hành tích hợp)

Kết quả cuối cùng cũng là cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng ở cấp doanh nghiệp và khu công nghiệp. Vì vậy, Hàn Quốc không đơn thuần “số hóa nhà máy” mà đang chuyển từ quản lý từng doanh nghiệp sang quản trị hệ sinh thái khu công nghiệp dựa trên dữ liệu.

Tính tới năm 2026, tại Hàn Quốc đã có 7 hệ thống quản lý và phân tích năng lượng (CEMS) hoạt động ổn định tại các khu công nghiệp xanh – thông minh: Banwol – Sihwa (tỉnh Gyeonggi), Namdong (thành phố Incheon), Gumi (tỉnh Gyeongbuk), Seongseo (thành phố Daegu), Changwon (tỉnh Gyeongsangnam-do), Gwangju (thành phố Gwangju), Yeosu (tỉnh Jeonnam).

2.2. Giai đoạn 2 (từ 2025 trở đi): nâng cấp lên Trung tâm vận hành tích hợp năng lượng, chuyển kỹ thuật số sang AI và liên kết dữ liệu chuỗi cũng ứng, đáp ứng quy định carbon toàn cầu

+ Xây dựng Trung tâm vận hành tích hợp năng lượng.

Tháng 6/2025, Phòng thí nghiệm kiểm nghiệm Hàn Quốc (KTL) – đơn vị được Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc chọn làm tổ chức chủ trì “Dự án xây dựng nền tảng năng lượng thông minh” (스마트에너지플랫폼 통합운영센터 – TOC+), đã khởi công xây dựng Trung tâm vận hành toàn diện nền tảng năng lượng thông minh (The Joong Ang, 25/6/2025). Mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp trong khu công nghiệp xanh – thông minh đáp ứng các quy định quốc tế về khí thải carbon. Theo đó, dựa trên Hệ thống quản lý năng lượng tại nhà máy (FEMS), KTL lựa chọn một số địa điểm thuộc doanh nghiệp sản xuất tại 3 khu công nghiệp (Sacheon, Gyeongnam; Hupyeong, Gangwon; và Jeonju, Jeonbuk) để vận hành TOC+ nhằm đo lường, báo cáo và xác minh thông tin phát thải carbon. Dự kiến trong tương lai, TOC+ sẽ được mở rộng để tối ưu hóa quy trình dựa trên AI và tự động tạo báo cáo nhằm đáp ứng các quy định toàn cầu, đồng thời áp dụng hệ thống quản lý carbon theo nhu cầu để tuân thủ các quy định carbon toàn cầu như cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Như vậy, sau năm 2025, Hàn Quốc đã tiến thêm một bước, mở rộng từ quản lý năng lượng sang quản lý khí thải carbon.

+ Nâng cấp từ chuyển đổi kỹ thuật số sang chuyển đổi trí tuệ nhân tạo (Manufacturing AI Transformation – M.AX).

Nhờ bổ sung ngân sách năm 2025, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc triển khai “Dự án xây dựng khu công nghiệp thí điểm chuyển đổi trí tuệ nhân tạo” vào tháng 6 cùng năm. Mục tiêu hướng tới là tích hợp hoàn toàn AI và đồng thời, thời nghiệp nhằm nâng cao năng suất, vực dậy nền kinh tế địa phương và tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp. Đây là quá trình tiếp nối sau chuyển đổi số tập trung số hóa quy trình, dữ liệu, hệ thống (Digital Transformation – DX), sang chuyển đổi trí tuệ nhân tạo, trong đó AI ở vị trí trung tâm, tái thiết kế toàn bộ cách thức làm việc, quy trình, mô hình kinh doanh, tổ chức. Chính phủ Hàn Quốc hỗ trợ tổng cộng 140 tỷ won vốn đầu tư nhà nước cho 10 khu công nghiệp, mỗi khu nhận 14 tỷ won đến năm 2028 (Cổng thông tin Briefing Chính sách Chính phủ Hàn Quốc, 17/6/2025).

Thông qua việc xây dựng hạ tầng chuyển đổi AI, hỗ trợ cao trình diễn chuyển đổi AI của doanh nghiệp, vận hành các liên minh chuyển đổi AI… các khu công nghiệp cũng sẽ được áp dụng các mô hình khác nhau trong chuyển đổi AI. Sau cũng, thành quả là cơ sở hạ tầng chuyển đổi AI dùng chung trong khu công nghiệp: GPU (bộ xử lý đồ họa); cơ sở thu thập, lưu trữ và truyền dữ liệu; hạ tầng mạng và truyền thông… Hàn Quốc triển khai 7 loại hình hỗ trợ: 1. Phòng thí nghiệm mở về AI trong sản xuất; 2. Nền tảng trình diễn nhà máy ảo chuyển đổi AI… 7. Trung tâm hỗ trợ toàn diện AI. Có thể thấy, chính phủ Hàn Quốc rất khẩn trương về việc hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ, dữ liệu đối với khu công nghiệp xanh – thông minh. Chỉ trong vòng 7 năm, Hàn Quốc đẩy mạnh chuyển đổi số sang chuyển đổi AI tại các khu công nghiệp nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường và xây dựng mô hình hệ sinh thái công nghiệp bền vững trong kỷ nguyên AI. Bước sang năm 2026, Chính phủ Hàn Quốc tiếp tục mở rộng hỗ trợ chuyển đổi AI và chuyển đổi xanh (GX) tại các khu công nghiệp, qua đó nâng cấp năng lực số, năng lượng và môi trường của các khu công nghiệp xanh – thông minh.

Trong lĩnh vực chuyển đổi AI, tháng 02/2026, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài Nguyên Hàn Quốc tiếp tục thành lập Tiểu ban chuyển đổi AI khu công nghiệp, quy tụ 500 tổ chức (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc, 26/02/2026) từ các trường đại học, viện nghiên cứu, các doanh nghiệp sản xuất, công ty AI, liên kết với 10 tiểu ban của Liên minh chuyển đổi AI được thành lập tại 10 khu công nghiệp xanh – thông minh trước đó. Chuyển đổi AI vì vậy được mở rộng từ cấp doanh nghiệp lên cấp khu công nghiệp thông qua sự hợp tác giữa doanh nghiệp, đại học, viện nghiên cứu và chính quyền địa phương. Bên cạnh đó, Chính phủ Hàn Quốc xây dựng hạ tầng 5G chuyên dụng cho khu công nghiệp, trung tâm, bao gồm cả dữ liệu AI đặt gần nơi phát sinh dữ liệu và sử dụng AI trong khu công nghiệp  (엣지 AI 데이터센터- Edge AI Data Center) (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc, 28/4/2026)…

Trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, Hàn Quốc tiếp tục triển khai nền tảng năng lượng thông minh FEMS và FEMS+ (Hệ thống năng lượng thông minh + Hệ thống đo lường phát thải carbon) hỗ trợ 14 doanh nghiệp. Ngoài ra, thí điểm xây dựng khu công nghiệp tái chế tài nguyên dựa trên công nghệ số đang được đẩy mạnh tại khu công nghiệp quốc gia Yeosu và Pohang. Đặc biệt, mới đây, tháng 4/2026, Chính phủ Hàn Quốc công bố 9 dự án, 5 dự án thuộc chuyển đổi AI và 4 dự án chuyển đổi xanh. Theo đó, 90 tỷ won được cấp trong năm 2026 và khoảng 300 tỷ won sẽ đầu tư vào các dự án được lựa chọn với thời gian thực hiện từ 3-4 năm (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc, 26/02/2026). Các dự án này cho thấy, hỗ trợ kỹ thuật và công nghệ cho khu công nghiệp đang tiếp tục được mở rộng từ số hóa và quản lý năng lượng sang AI, quản lý carbon và chuyển đổi xanh chuyên sâu.

Tóm lại, để tạo điều kiện thuận lợi cho các khu công nghiệp phát triển, Chính phủ Hàn Quốc tập trung hỗ trợ chuyên môn theo từng giai đoạn, với những đặc điểm riêng của từng giai đoạn.

3. Một số thành quả

Hỗ trợ kỹ thuật thuộc giai đoạn 1 thiết lập hạ tầng dùng chung đã mang lại những kết quả rõ ràng, không chỉ cho doanh nghiệp thuê mặt bằng trong khu công nghiệp nói riêng mà còn cho hệ sinh thái khu công nghiệp nói chung.

Một là, gia tăng doanh thu, giá trị sản xuất và giá trị xuất khẩu.

Theo khảo sát toàn diện do KICOX thực hiện với sự tham gia của 341 doanh nghiệp năm 2023, doanh thu của các doanh nghiệp đã tăng 5% so với năm 2022, từ 10,4 tỷ won lên 10,93 tỷ won (Ju, Mun-jeong, 28/02/2025). Tổng giá trị sản xuất của các khu công nghiệp xanh – thông minh có tốc độ tăng trưởng trung bình giai đoạn 2020-2023 là 10,9%/năm, cao hơn 1,4 lần so với mức 7,6% của các khu công nghiệp thông thường. Tương tự, tổng giá trị xuất khẩu của các khu công nghiệp xanh – thông minh có tốc độ tăng trưởng 11,7% giai đoạn 2019-2023, cao gần 2,5 lần so với mức 4,7% của các khu công nghiệp.

Nhờ các dịch vụ hỗ trợ cơ sở sản xuất chuyên biệt theo khu vực, doanh số bán hàng tăng ở Gumi (25,8%), Gunsan (23,1%) và Cheongju (4,7%), trong khi chi phí giảm ở Gumi (7%), Yeosu (33%) và Banwol-Sihwa (7%).

Việc thiết lập hạ tầng số dùng chung đã thể hiện những kết quả rõ rệt trong chuỗi giá trị sản xuất sản phẩm ở một số khu công nghiệp. Điển hình, Trunm mô phỏng đổi mới quy trình (một dự án trong chuyển đổi số) đã rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm tại Gumi (42%), Yeosu (56%) và Banwol-Sihwa. Đồng thời, giúp giảm chi phí lần lượt là: Gumi (3%), Yeosu (37%) và Banwol-Sihwa (2%).

Hai là, sử dụng hiệu quả và tiết kiệm năng lượng, tăng cường đào tạo nhân lực.

Theo số liệu tính đến tháng 8, thông qua Dự án triển khai khu công nghiệp xanh – thông minh, cơ sở hạ tầng thông minh dùng chung đã được thiết lập tại 30 địa điểm, bao gồm: 10 địa điểm chuyển đổi số, 8 địa điểm chuyển đổi xanh và 12 địa điểm chuyển đổi thân thiện với con người. Tổng số, đã có 630 hỗ trợ doanh nghiệp được triển khai: 226 hỗ trợ đổi mới sản xuất, 210 hỗ trợ tiết kiệm năng lượng, 194 hỗ trợ đào tạo nhân lực. Kết quả, 3.280 nhân sự chuyên ngành đổi mới sản xuất được đào tạo (Cổng thông tin Briefing Chính sách Chính phủ Hàn Quốc, 06/01/2022). Bên cạnh đó, nhờ Dự án phát triển nhân lực cấp cao trong sản xuất thông minh, đã đào tạo được 32.332 chuyên gia lành nghề, xanh – thông minh (Ju, Mun-jeong, 28/02/2025).

Từ năm 2020 bắt đầu áp dụng nền tảng năng lượng thông minh, đến năm 2025, số lượng công ty áp dụng FEMS đã tăng lên 1.19 và số lượng công ty triển khai CEMS đã tăng lên 18. Tất cả các công ty tham gia đều đạt được hiệu quả tiết kiệm năng lượng trung bình là 4,99% so với trước khi dự án bắt đầu (Park, Ju-seong, 26/02/2026). Con số này thể hiện mức tăng hơn 20% so với năm 2024.

4. Hàm ý chính sách cho Việt Nam

Kinh nghiệm Hàn Quốc cho thấy, chuyển đổi khu công nghiệp theo hướng xanh và thông minh không chỉ là đầu tư vào công nghệ số, dùng năng lượng tái tạo hay yêu cầu riêng lẻ đối với từng doanh nghiệp mà cần hình thành hạ tầng dùng chung và hệ thống dữ liệu ở cấp khu công nghiệp, qua đó kết nối số hóa sản xuất, quản lý năng lượng, giảm phát thải, quản lý carbon và AI. Quá trình phát triển từ FEMS, CEMS đến TOC+ cho thấy, Hàn Quốc đang chuyển từ quản lý riêng lẻ từng doanh nghiệp sang quản trị hệ sinh thái khu công nghiệp dựa trên dữ liệu.

Đối với Việt Nam, hiện vẫn chưa có loại hình pháp lý mang tên khu công nghiệp xanh – thông minh như ở Hàn Quốc mà khái niệm gần giống nhất là khu công nghiệp sinh thái. Mô hình khu công nghiệp sinh thái đã được Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với UNIDO triển khai thí điểm từ năm 2015 tại một số khu công nghiệp tiêu biểu, như: Hòa Khánh (Đà Nẵng), Trà Nóc (Cần Thơ)… Kết quả, các khu đã giảm tiêu thụ năng lượng, tiết kiệm nước và nâng cao hiệu quả sản xuất cho doanh nghiệp (ROX i Park, 12/2025). Định hướng tới năm 2030, Việt Nam sẽ nhân rộng mô hình này trên phạm vi toàn quốc, làm nền tảng cho chiến lược tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Theo nội dung Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 27/8/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIV) về đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam, Nghị quyết nhấn mạnh mục tiêu đến năm 2035 cần hình thành mô hình kinh tế hiệu quả cao, sáng tạo, xanh và tự chủ. Trong bối cảnh Việt Nam chưa thể học hỏi kinh nghiệm của Hàn Quốc trong việc xây dựng thể chế liên quan đến khu công nghiệp xanh – thông minh, Việt Nam có thể kế thừa và phát huy các mô hình khu công nghiệp sinh thái hiện có, đồng thời từng bước bổ sung hạ tầng số và dữ liệu dùng chung, quản lý năng lượng thông minh, năng lượng tái tạo và quản lý carbon. Trước mắt, nên lựa chọn một số khu công nghiệp có điều kiện phù hợp để thí điểm, bắt đầu từ đo lường – kết nối dữ liệu, cũng như phân tích – tối ưu hóa, sau đó mới mở rộng sang AI và quản trị carbon. Đây cũng là hướng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển công nghiệp hiện đại mà các chính sách công nghiệp của Việt Nam đã đặt ra. Tiếp theo đó, Việt Nam có thể nghiên cứu xây dựng khái niệm, bộ tiêu chí và cơ chế chứng nhận khu công nghiệp xanh-thông minh ở cấp quốc gia, đồng thời hình thành cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, chủ đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và chính quyền địa phương.

Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (06/8/2026). Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIV) về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-19-nq-tw-ve-doi-moi-mo-hinh-phat-trien-viet-nam-119260729153206017.htm.
Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc (17/9/2020). Thông báo về “Chiến lược triển khai khu công nghiệp xanh thông minh” nhằm chuyển đổi các khu công nghiệp thành các khu công nghiệp công nghệ cao, thân thiện với môi trường”. https://www.bioin.or.krxanh – thông tin/300558.
Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc (28/4/2026). Dự án hỗ trợ khu phức hợp công nghiệp M.AX·GX chính thức được triển khai mạnh mẽ.https://www.motir.go.kr/kor/article/ATCL3f49a5a8c/171775/view?.
Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc (26/02/2026). Triển khai toàn diện khu phức hợp công nghiệp AX nhằm mở rộng khu vực MAX. https://www.motir.go.kr/kor/article/ATCL3f49a5a8c/171546/view?
Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc (28/4/2026). Dự án hỗ trợ khu phức hợp công nghiệp M.AX·GX chính thức khai mạc vào ngày 28/4/2026. https://www.motir.go.kr/kor/article/ATCL3f49a5a8c/171775/view?.
Cổng thông tin Briefing Chính sách Chính phủ Hàn Quốc (23/11/2021). Nhà máy thông minh. https://www.korea.kr,/special/policyCurationView.do?newsId=148866604.
Cổng thông tin Briefing Chính sách Chính phủ Hàn Quốc (06/01/2022). Khu công nghiệp thông minh. https://www.korea.kr/news/policyNewsView.do?.
Cổng thông tin Briefing Chính sách Chính phủ Hàn Quốc (17/6/2025). Tuyển chọn các tổ chức thực hiện dự án “Dự án xây dựng khu phức hợp công nghiệp thí điểm chuyển đổi AI (AX)”. https://www.korea.kr/news/policyNewsView.do?.
Ju, Mun-jeong (28/02/2025). Các khu công nghiệp xanh thông minh đóng vai trò tiên phong quan trọng trong quá trình chuyển đổi số (DX) của các khu công nghiệp. ZDNET Korea. https://zdnet.co.kr/view/.
Kim, Cheol-hyeon (16/6/2024). Xây dựng các khu công nghiệp thu hút giới trẻ thông qua chuyển đổi số. Tạp chí Asia. https://www.asiae.co.kr/article.
Park, Ju-seong (26/02/2026). Làn gió “Chuyển đổi xanh” thổi qua các khu phức hợp công nghiệp (Phần 1). Trung hòa carbon được mở ra bởi “Nền tảng năng lượng thông minh”. https://www.ekn.kr/web/view.php?.     
ROX i Park (12/2025). Khu công nghiệp sinh thái là gì? Mô hình xanh cho doanh nghiệp hiện đại. https://roxipark.vn/tin-tuc/khu-cong-nghiep-sinh-thai-la-gi-mo-hinh-xanh-cho-doanh-nghiep-hien-dai-id3644.html.
Tập đoàn Công nghiệp Hàn Quốc (2024). Khu công nghiệp thông minh chuyển đổi số. https://www.kicox.or.kr/cyclb/webzine/data/vol64/sub0103.jsp.
Tập đoàn Công nghiệp Hàn Quốc (n.d). Nền tảng năng lượng thông minh. https://www.kicox.or.kr/kfactory/business/smart-energy.do.
The Joong Ang (25/6/2025). KTL khởi công xây dựng“Trung tâm vận hành tích hợp nền tảng năng lượng thông minh” để đáp ứng các quy định toàn cầu về khí thải carbon. JoongAngIlbo. https://www.joongang.co.kr/article/25346608.