TS. Lê Thị Hải Đường
Trường Đại học quốc tế Hồng Bàng
(Quanlynhanuoc.vn) – Việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động ngân hàng mang lại nhiều lợi ích nhưng hiện nay, việc ứng dụng công nghệ này gặp rất nhiều khó khăn vì nhiều lý do khác nhau. Bài viết nghiên cứu, đánh giá, làm rõ những lợi ích của ứng dụng Blockchain mang lại trong hoạt động ngân hàng, chỉ ra những vấn đề còn hạn chế, khó khăn trong việc ứng dụng công nghệ này, trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả.
Từ khóa: Blockchain; hoạt động ngân hàng; thực trạng; giải pháp.
1. Đặt vấn đề
Blockchain là một hệ thống cơ sở dữ liệu phân tán cho phép lưu trữ và truyền tải các khối thông tin được liên kết chặt chẽ thông qua các thuật toán mã hóa tiên tiến. Khái niệm này lần đầu tiên được giới thiệu bởi Satoshi Nakamoto trong whitepaper về Bitcoin năm 2008 nhưng ngày nay đã vượt xa phạm vi tiền mã hóa để trở thành nền tảng cho nhiều ứng dụng đa ngành1. Cụ thể, Blockchain hoạt động dựa trên bốn yếu tố cốt lõi: (1) Có giao dịch xảy ra; (2) Giao dịch phải được xác minh bởi mạng lưới; (3) Giao dịch được lưu trữ trong các khối thông tin; (4) Các khối được mã hóa bằng hàm băm (hash function) để bảo đảm tính toàn vẹn.
Hàm băm là một thuật toán giúp chuyển đổi bất kỳ dữ liệu đầu vào nào thành một chuỗi ký tự cố định, duy nhất, thường có độ dài 256 bit trong trường hợp SHA-256 – thuật toán phổ biến trong Blockchain. Ví dụ, nếu chỉ thay đổi một ký tự nhỏ trong dữ liệu, giá trị hash sẽ thay đổi hoàn toàn, giúp phát hiện ngay lập tức bất kỳ sự can thiệp nào. Điều này làm cho Blockchain trở nên “bất biến” (immutable), nghĩa là dữ liệu một khi được ghi nhận sẽ không thể chỉnh sửa mà không có sự đồng thuận từ đa số mạng lưới.
Trong bối cảnh ngành ngân hàng, Blockchain nổi bật với khả năng loại bỏ trung gian, giảm chi phí và tăng tốc độ giao dịch. Theo báo cáo của McKinsey & Company năm 2024, ứng dụng Blockchain có thể tiết kiệm cho ngành ngân hàng toàn cầu lên đến 12 tỷ USD hàng năm chỉ riêng trong lĩnh vực thanh toán xuyên biên giới2. Tại Việt Nam, với nền kinh tế số đang bùng nổ – GDP số dự kiến đạt 30% tổng GDP vào năm 2030 theo Chiến lược Quốc gia về cách mạng công nghiệp 4.0 – Blockchain trở thành công cụ chiến lược để nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng. Tuy nhiên, dù có tiềm năng lớn, việc áp dụng vẫn còn nhiều trở ngại, đòi hỏi phải nghiên cứu sâu để đưa ra giải pháp phù hợp.
Việc mở rộng bằng cách phân tích cấu trúc kỹ thuật của Blockchain, bao gồm các loại chính, như: Public Blockchain (mở, như Bitcoin), Private Blockchain (riêng tư, phù hợp cho ngân hàng) và Hybrid Blockchain (kết hợp). Chẳng hạn, Ethereum – một nền tảng Public Blockchain – đã giới thiệu khái niệm “hợp đồng thông minh” (smart contracts), tự động thực thi các điều khoản mà không cần bên thứ ba. Điều này đặc biệt hữu ích cho ngân hàng trong việc phát hành khoản vay hoặc xác minh danh tính khách hàng.
2. Lợi ích của việc ứng dụng Blockchain trong hoạt động ngân hàng
Thứ nhất, giảm chi phí điều hành và quản lý dữ liệu. Blockchain tạo ra cơ sở dữ liệu phân tán, nơi mọi nút mạng đều lưu trữ bản sao dữ liệu, loại bỏ nhu cầu về trung gian như ngân hàng trung ương hoặc công ty thanh toán. Theo Deloitte năm 2025, các ngân hàng sử dụng Blockchain có thể giảm chi phí thanh toán lên đến 50%. Ví dụ, RippleNet – một hệ thống dựa trên Blockchain đã giúp các ngân hàng như Santander (Tây Ban Nha) giảm chi phí chuyển tiền quốc tế từ 20 USD xuống còn dưới 1 USD mỗi giao dịch. Tại Việt Nam, TPBank đã áp dụng RippleNet từ năm 2019, giúp tiết kiệm hàng triệu USD chi phí hằng năm3.
Thứ hai, bảo mật dữ liệu và hạn chế gian lận. Với công nghệ sổ cái phân tán (distributed ledger), Blockchain loại bỏ điểm yếu của hệ thống tập trung, nơi một máy chủ bị hack có thể làm lộ toàn bộ dữ liệu. Mỗi giao dịch được mã hóa và yêu cầu đồng thuận từ đa số mạng lưới (consensus mechanism, như Proof-of-Work hoặc Proof-of-Stake). Báo cáo của Chainalysis năm 2025 cho thấy, Việt Nam đã nhận hơn 220 tỷ USD tài sản mã hóa từ 2024 – 2025, nhưng các vụ hack giảm 30% nhờ ứng dụng Blockchain. Ví dụ quốc tế: JPMorgan Chase (Mỹ) sử dụng Quorum – một Private Blockchain để bảo vệ dữ liệu khách hàng, giảm rủi ro gian lận lên đến 70%4.
Thứ ba, cải thiện tốc độ giao dịch. Giao dịch truyền thống có thể mất từ vài giờ đến vài ngày do các bước xác minh phức tạp. Blockchain cho phép xử lý gần như tức thì, với tốc độ lên đến 300.000 TPS (transactions per second) như trong nền tảng VBSN tại Việt Nam (theo báo cáo tháng 10/2025). Ví dụ, HSBC Việt Nam đã thử nghiệm L/C (thư tín dụng) trên Blockchain năm 2019, giảm thời gian từ 5 – 10 ngày xuống còn vài giờ. Toàn cầu, Stellar Network xử lý hàng triệu giao dịch hằng ngày với tốc độ dưới 5 giây5.
Thứ tư, bảo đảm tính bất biến về thông tin lưu giữ. Dữ liệu trên Blockchain không thể chỉnh sửa mà không thay đổi toàn bộ chuỗi, nhờ cơ chế hash liên kết. Điều này đặc biệt quan trọng cho ngân hàng trong việc lưu trữ lịch sử giao dịch. Theo World Economic Forum năm 2024, tính bất biến giúp giảm tranh chấp hợp đồng lên đến 40%. Tại Việt Nam, Vietcombank sử dụng Blockchain cho chương trình Rewards từ năm 2021, bảo đảm lịch sử tích điểm không thể bị thay đổi6.
Thứ năm, truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch. Tất cả giao dịch đều được ghi nhận công khai nhưng ẩn danh, cho phép theo dõi nguồn gốc mà không lộ thông tin cá nhân. Trong chuỗi cung ứng tài chính, điều này giúp ngân hàng xác minh nguồn vốn. Ví dụ, IBM Food Trust sử dụng Blockchain để truy xuất thực phẩm, và tương tự, MB Bank tại Việt Nam áp dụng cho quản lý chuỗi cung ứng tài chính từ năm 2025, theo Hiệp hội Phần mềm Việt Nam.
Thứ sáu, thiết lập được “hợp đồng thông minh”. Hợp đồng thông minh là mã code tự động thực thi khi điều kiện được đáp ứng, dựa trên Điều 385 Bộ luật Dân sự năm 2015. Ví dụ, Ethereum cho phép tạo hợp đồng vay tự động giải ngân khi xác minh tài sản. Tại Việt Nam, một số ngân hàng phát triển thanh toán số và thí điểm hợp đồng thông minh cho vay thương mại, từ đó giảm thời gian xử lý từ tuần xuống ngày.
3. Thực tế ứng dụng Blockchain trong hoạt động ngân hàng tại Việt Nam
Hiện nay, tại Việt Nam, Blockchain được ứng dụng trong hoạt động của nhiều ngân hàng. Cụ thể, năm 2018, Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank), Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc tế (VIB), Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong (TP. Bank) đã thực hiện thử nghiệm chuyển tiền liên ngân hàng bằng Blockchain. TP. Bank chính là ngân hàng đầu tiên ứng dụng thành công chuyển tiền quốc tế qua Blockchain thông qua RippleNet từ đầu tháng 11/2019. Cũng trong năm 2019, HSBC Việt Nam đã áp dụng thực hiện thử nghiệm ứng dụng công nghệ Blockchain trong thanh toán quốc tế tại thị trường Việt Nam bằng giao dịch thư tín dụng (L/C).
Tháng 12/2020, Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã tiên phong ứng dụng Blockchain trong phát hành thư tín dụng tới một ngân hàng thông báo ngoài hệ thống. Tháng 9/2021, Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) lần đầu tiên đã ứng dụng thành công công nghệ Blockchain trên nền tảng Ngân hàng số VCB Digibank và phát triển chương trình tri ân khách hàng cá nhân – Rewards tự động lưu trữ toàn bộ quá trình tích điểm và đổi quà trên VCB Digibank, khách hàng có thể chủ động tra cứu lịch sử tích điểm và thực hiện đổi quà. Đến nay, các ngân hàng đã công bố ứng dụng công nghệ Blockchain trong giao dịch tài chính có thể kể đến, như: VietinBank, Vietcombank, VP. Bank, Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội (MB), Ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank)…
Về cơ hội và thách thức ứng dụng Blockchain trong tài chính – ngân hàng, TP. Bank đã đưa ra năm định hướng ứng dụng công nghệ Blockchain để xác minh danh tính kỹ thuật số, giao dịch liên ngân hàng, mua bán tài sản, tín dụng, cho vay về tài chính thương mại. Những định hướng này cho thấy, tiềm năng phát triển to lớn của công nghệ Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí với ưu điểm vượt trội đã thu hút nhiều ngân hàng tham gia thí điểm để đạt được mục tiêu. Do đó, các ngân hàng thương mại đã sớm nghiên cứu Blockchain như một giải pháp công nghệ trong hoạt động ngân hàng.
Giao dịch được tiến hành là một đơn hàng cung cấp nhựa nguyên liệu, trong đó bên xuất khẩu (bên bán) là một tập đoàn lớn tại Thái Lan, bên nhập khẩu (bên mua) tại Việt Nam là Công ty Cổ phần nhựa Opec (Opec Plastics), ngân hàng thông báo và xác nhận LC là Standard Chartered Thái Lan với sự phối hợp của Standard Chartered Việt Nam, ngân hàng bảo lãnh xác nhận là Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), ngân hàng phát hành LC là BIDV. Khác với giao dịch tài trợ thương mại truyền thống cần phải thực hiện trên nhiều hệ thống khác nhau, toàn bộ quá trình của giao dịch này được thực hiện trên cùng một mạng lưới Contour với sự tham gia của nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu và các ngân hàng liên quan.
Đây là giao dịch tài trợ thương mại sử dụng công nghệ Blockchain đầu tiên tại Việt Nam được thực hiện qua các ngân hàng ngoài hệ thống. Ngoài ra, một điểm đặc biệt của giao dịch này so với các giao dịch tài trợ thương mại ứng dụng Blockchain khác trên thế giới, đó là sự tham gia của ADB với vai trò ngân hàng bảo lãnh xác nhận. Đây là giao dịch đầu tiên trên thế giới mà ADB tham gia vào khâu phát hành bảo lãnh trên Contour sử dụng công nghệ sổ cái phân tán.
Contour là mạng lưới tài chính thương mại gồm nhiều ngân hàng, tập đoàn lớn. Contour tập trung phát triển các giao dịch sử dụng công nghệ sổ cái phân tán Corda của R3 (ứng dụng nền tảng blockchain), với mục tiêu cung cấp một kênh đơn giản hóa, hỗ trợ quá trình số hóa hoạt động tài trợ thương mại… Giao dịch phát hành thư tín dụng của BIDV nói trên cũng đã cho thấy những lợi ích nổi bật của công nghệ blockchain, như tốc độ xử lý giao dịch được cải thiện rõ rệt giúp nâng cao tính thanh khoản cho cả hai doanh nghiệp; tính nhất quán, minh bạch giúp tất cả các bên tham gia giao dịch đều được làm chủ, giám sát giao dịch trong suốt quá trình thực hiện.
Với những tác động tích cực, công nghệ Blockchain đã và đang được triển khai mạnh mẽ tại nhiều lĩnh vực để thúc đẩy phát triển thương mại toàn cầu, trong đó có lĩnh vực tài trợ thương mại tại các ngân hàng. Thành công thử nghiệm bước đầu của việc phát hành LC bằng công nghệ block chain là động lực quan trọng để BIDV nỗ lực đẩy mạnh số hóa các giao dịch tài trợ thương mại nhằm không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mang lại, việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động ngân hàng cũng tồn tại một số hạn chế:
Một là, chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh. Thách thức chủ yếu của việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động ngân hàng là về mặt pháp lý. Do không có khung pháp lý rõ ràng ở Việt Nam về Blockchain nên công nghệ này vẫn chưa đủ mạnh và an toàn để thu hút nhiều chuyên gia nghiên cứu, dẫn đến mức độ am hiểu về Blockchain vẫn còn hạn chế. Tính đến nay, chỉ có ba văn bản quy phạm pháp luật đề cập đến việc ứng dụng công nghệ Blockchain là Quyết định số 2117/QĐ-TTg ngày 16/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ ưu tiên nghiên cứu, phát triển và ứng dụng để chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Quyết định số 810/QĐ-NHNN ngày 11/5/2021 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phê duyệt Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Quyết định số 942/QĐ-TTg ngày 15/6/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021 – 2025, định hướng đến năm 2030. Trong đó, cả ba văn bản trên đều chỉ mới đề cập giới thiệu liệt kê, khuyến khích phát triển ứng dụng Blockchain trong hoạt động công nghệ số, chưa có một thông báo cụ thể hay khung pháp lý rõ ràng, dẫn đến việc bảo đảm khung pháp lý của hoạt động này vẫn còn rất mơ hồ.
Hai là, đi kèm với những lợi ích của công nghệ Blockchain là chi phí nghiên cứu, đầu tư hạ tầng cao. Những yêu cầu về tích hợp, chuyển đổi công nghệ Blockchain phải đồng bộ với hệ thống cơ sở hạ tầng khác, đòi hỏi sự đầu tư về thời gian, chi phí để bảo đảm hiệu quả hoạt động kinh doanh và tính bảo mật, an toàn thông tin trong nghiệp vụ. Chính sách hoạt động và phát triển Blockchain vẫn phụ thuộc vào Nhà nước nên khi chưa có sự bảo đảm về pháp luật thì đây vẫn là một lĩnh vực đầy rủi ro để thu hút các nhà đầu tư.
Ba là, tồn tại nhiều thách thức trong việc phát triển nguồn nhân lực, đội ngũ thử nghiệm, nghiên cứu và phát triển gắn với với tình huống cụ thể. Từ việc không bảo đảm an toàn và lợi ích của các chủ thể tham gia dẫn đến nhiều rủi ro có thể xảy ra. Việc phát triển nguồn nhân lực cũng gặp nhiều khó khăn, còn thiếu nhiều chuyên gia tham gia nghiên cứu, phát triển vì bản chất Blockchain trong hoạt động ngân hàng chỉ là công cụ hỗ trợ, con người vẫn là chủ thể tạo ra giá trị để phục vụ khách hàng. Nguyên lý hoạt động của Blockchain nổi tiếng với tính ổn định, nghĩa là không thể sửa đổi bất kỳ dữ liệu nào nếu đã được nhập. Tính năng này vừa là ưu điểm nhưng cũng là một nhược điểm rất khó để cải thiện nếu không có một đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp và đầy đủ chuyên môn để bảo đảm dữ liệu khi được nhập vào là đúng và chuẩn xác nhất.
4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng Blockchain trong hoạt động ngân hàng tại Việt Nam
Thứ nhất, tiếp tục bổ sung cơ sở và khung pháp lý quy định chi tiết về hoạt động của Blockchain trong các hoạt động nói chung và hoạt động ngân hàng nói riêng. Thực tế hiện nay, một số ngành, nghề đã ứng dụng Blockchain trong quy trình hoạt động nhưng không đòi hỏi cần thay đổi khung pháp lý. Cụ thể như lĩnh vực nông nghiệp với việc truy xuất nguồn gốc nông sản, lĩnh vực y tế với việc truy xuất nguồn gốc bệnh án, hóa đơn điện tử… Tuy nhiên, đối với hoạt động ngân hàng, do đây là một lĩnh vực mang nhiều tính rủi ro và kéo theo rất nhiều lĩnh vực khác nên cần một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của những chủ thể tham gia. Theo đó, cần phải bổ sung cơ sở pháp lý về Blockchain và tiền mã hóa, đây là hai hình thái có sự liên quan chặt chẽ với nhau.
Cần đưa ra những điều luật chi tiết quy định để thực hiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) cho Blockchain. Đồng thời, tăng cường tổ chức các tọa đàm, hội thảo để nâng cao nhận thức, kiến thức về việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong hoạt động ngân hàng. Đặc biệt, cần phải quy định chi tiết, đầy đủ các khái niệm về Blockchain như “bảo mật trong Blockchain”, quy định về “lưu trữ thông tin”, “tính bất biến”, “mã hóa thông tin”…
Ngoài việc xác định khung pháp lý thì việc quy định chi tiết các thuật ngữ và quy trình thực hiện công nghệ Blockchain trong hoạt động ngân hàng cũng là điều vô cùng cần thiết. Để hoạt động ứng dụng Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng có hiệu quả lâu dài thì việc xây dựng nền tảng khung pháp lý và xây dựng những quy định chi tiết là vô cùng quan trọng, từ đó thực hiện và chấp hành pháp luật trong việc ứng dụng công nghệ này.
Thứ hai, tăng cường, nâng cao nhận thức của các doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng về sự phát triển của công nghệ Blockchain cũng như những lợi ích của việc ứng dụng công nghệ này vào hoạt động ngân hàng. Để đạt được mục tiêu, cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm nhằm giúp các chủ thể có cái nhìn bao quát về xu thế phát triển của Blockchain, cách vận dụng công nghệ mới này nhằm tối ưu hóa hoạt động sản xuất – kinh doanh trong hoạt động ngân hàng cũng như vận hành, tổ chức một cách hiệu quả trên cơ sở hạn chế những rủi ro có thể phát sinh.
Thứ ba, cần xem xét, xây dựng những cơ chế, chính sách hỗ trợ cụ thể, thiết thực cho các ngân hàng trong việc đầu tư và ứng dụng công nghệ Blockchain; xem xét việc thành lập cơ sở đào tạo, cấp chứng chỉ về Blockchain để bước đầu tạo ra hệ sinh thái cho công nghệ này. Xây dựng chính sách đãi ngộ, góp phần hỗ trợ các ngân hàng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng được nhu cầu về Blockchain trong bối cảnh hiện nay. Việc bảo đảm nguồn nhân lực đầy đủ về số lượng, đáp ứng về chất lượng là rất cần thiết bởi đây là yếu tố cốt lõi nền tảng để giúp vận hành hiệu quả công nghệ Blockchain trên thực tế. Đồng thời, cần đưa ra các chế tài để răn đe và xử phạt đối những thành phần lợi dụng công nghệ Blockchain để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Thứ tư, các ngân hàng cần đầu tư và chuẩn bị đầy đủ nền tảng cần thiết để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ Blockchain vào các hoạt động nghiệp vụ của mình. Theo đó, các ngân hàng cần thiết lập nền tảng ứng dụng Blockchain nhằm mang lại các giá trị thiết thực trong quá trình sử dụng và giải quyết những nhu cầu thiết yếu trong công việc. Phải tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực cho việc ứng dụng Blockchain vào hoạt động sản xuất – kinh doanh. Việc chuẩn bị tốt cơ sở hạ tầng là căn cứ để các ngân hàng bước đầu áp dụng hợp đồng thông minh, góp phần minh bạch quá trình quản lý và bảo mật dữ liệu khi sử dụng hệ sinh thái Blockchain. Cùng với đó, việc bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng tương xứng với việc ứng dụng Blockchain sẽ là chìa khóa căn bản để có thể vận hành tốt công nghệ này vào các hoạt động nghiệp vụ của ngân hàng.
5. Kết luận
Nhìn chung, Blockchain đã và đang mang đến nhiều lợi ích trong hoạt động ngân hàng. Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện nay, hoạt động Blockchain còn kém sôi nổi vì chưa được pháp luật bảo hộ; đồng thời, nhận thức của người dân về thuật ngữ “Blockchain” vẫn còn khá xa lạ, chưa có nhiều chuyên gia nghiên cứu về lĩnh vực này. Mặc dù chưa có một khung pháp lý nào quy định nhưng việc ứng dụng Blockchain đã được thí điểm ở nhiều ngân hàng, cho thấy Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng phát triển trong lĩnh vực này. Trong tương lai, để các ứng dụng của Blockchain phát triển đúng định hướng trong hoạt động ngân hàng, các bên liên quan cần nâng cao nhận thức, có các chính sách thúc đẩy, hỗ trợ, nâng cao năng lực công nghệ; đồng thời phát triển cơ sở hạ tầng, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao để bảo đảm phát triển công nghệ Blockchain nhanh và bền vững.
Chú thích:
1. Blockchain và ứng dụng trong hoạt động tài chính – ngân hàng. https://tapchinganhang.gov.vn/blockchain-va-ung-dung-trong-hoat-dong-tai-chinh-ngan-hang.htm
2. Ứng dụng hợp đồng thông minh trên nền tảng Blockchain cho hoạt động kiểm toán nội bộ – Một số gợi ý cho Việt Nam. https://tapchinganhang.gov.vn/ung-dung-hop-dong-thong-minh-tren-nen-tang-blockchain-cho-hoat-dong-kiem-toan-noi-bo-mot-so-goi-y-cho-viet-nam-12317.html
3. TP.Bank là ngân hàng Việt Nam đầu tiên ứng dụng thành công chuyển tiền quốc tế qua Blockchain. https://tpb.vn/tin-tuc/tin-tpbank/tpbank-la-ngan-hang-viet-nam-dau-tien-ung-dung-thanh-cong-chuyen-tien-quoc-te-qua-blockchain
4. Xu hướng ứng dụng Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng – thực trạng và khuyến nghị. https://thitruongtaichinhtiente.vn/xu-huong-ung-dung-blockchain-trong-linh-vuc-ngan-hang-thuc-trang-va-khuyen-nghi-52135.html
5. Stellar là gì? Stellar hoạt động như thế nào? https://viblo.asia/p/stellar-la-gi-stellar-hoat-dong-nhu-the-nao-Az45bzG65xY trang thứ 7, truy cập ngày 19/12/2025
6. Ứng dụng Blockchain trên ngân hàng số. https://vnexpress.net/vietcombank-ung-dung-blockchain-tren-ngan-hang-so-4360238.html
Tài liệu tham khảo:
1.Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2021). Quyết định số 810/QĐ-NHNN ngày 11/5/2021 phê duyệt Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
2. Thủ tướng Chính phủ (2020). Quyết định số 2117/QĐ-TTg ngày 16/12/2020 ban hành Danh mục công nghệ ưu tiên nghiên cứu, phát triển và ứng dụng để chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
3. Thủ tướng Chính phủ (2021). Quyết định số 942/QĐ-TTg ngày 15/6/2021 phê duyệt Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021 – 2025, định hướng đến năm 2030.
4. Phan Đức Trung (2023). Xu hướng ứng dụng blockchain trong lĩnh vực ngân hàng: Thực trạng và khuyến nghị. Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, số 1 – 2.
5. Thúc đẩy ứng dụng Blockchain trong hoạt động ngân hàng. https://nhandan.vn/thuc-day-ung-dung-blockchain-trong-hoat-dong-ngan-hang-post723515.html
6. Blockchain đang tự giải “tiếng oan”. https://doanhnhantrevietnam.vn/blockchain-dang-tu-giai-tieng-oan-d18851.html
7. Blockchain đã và đang dần trở thành cột trụ cho công nghệ ở Việt Nam. https://dangcongsan.vn/kinh-te/blockchain-da-va-dang-dan-tro-thanh-cot-tru-cho-cong-nghe-o-viet-nam-622911.html
8. Cơ hội, thách thức ứng dụng Blockchain vào vận hành trong ngành tài chính – ngân hàng. https://thitruongtaichinhtiente.vn/co-hoi-thach-thuc-ung-dung-blockchain-vao-van-hanh-trong-nganh-tai-chinh-ngan-hang-42856.html
9. Không gian phát triển mới với Blockchain. https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/khong-gian-phat-trien-moi-voi-blockchain-post323459.html
10. VOV (2025). Việt Nam phát triển Blockchain chiến lược.
