TS. Phạm Duy Hiếu
TS. Hồ Ngọc Minh
ThS. Nguyễn Duy Long
Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, thương mại điện tử ở Việt Nam đang phát triển nhanh cả về quy mô, tốc độ và mức độ cạnh tranh. Sự tham gia ngày càng nhiều của các doanh nghiệp trong và ngoài nước đặt ra yêu cầu cấp thiết phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển bền vững. Trí tuệ nhân tạo (AI) với khả năng phân tích dữ liệu lớn, tự động hóa quy trình và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng đang trở thành công cụ then chốt giúp doanh nghiệp thương mại điện tử tối ưu hoạt động, giảm chi phí và gia tăng giá trị. Bài viết làm rõ thực trạng và đề xuất một số giải pháp thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay1.
Từ khóa: Ứng dụng; trí tuệ nhân tạo; năng lực cạnh tranh; doanh nghiệp; thương mại điện tử; Việt Nam.
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, sự phát triển mạnh của internet về tốc độ và quy mô bao phủ toàn thế giới. Với việc ứng dụng rộng rãi các phương tiện thanh toán điện tử, như: ebanking, các ví điện tử, các nền tảng thương mại điện tử, như: Amazon, Shopee, Lazada, và TikTok Shop, thương mại điện tử đã và đang trở thành một trong những hoạt động phát triển năng động nhất của nền kinh tế Việt Nam.
Theo báo cáo của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM): “… ước tính quy mô thương mại điện tử nước ta năm 2024 đạt 32 tỷ USD và đạt tốc độ tăng trưởng 27%. Trong đó, bán lẻ hàng hóa trực tuyến đạt 22,5 tỷ USD, tăng 30% so với năm trước. Như vậy, thương mại điện tử chiếm khoảng 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, cao hơn mức 10% của năm 2023. Trong đó, tỷ lệ bán lẻ hàng hóa trực tuyến so với tổng mức bán lẻ hàng hóa khoảng 11%, cao hơn tỷ lệ tương ứng 8,8% của năm 2023”2. Sự gia tăng nhanh chóng về số lượng doanh nghiệp, quy mô thị trường và mức độ cạnh tranh buộc các doanh nghiệp thương mại điện tử không ngừng đổi mới mô hình kinh doanh, phương thức quản trị và chiến lược phát triển.
Hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) nổi lên như một công nghệ đa dạng, linh hoạt có khả năng tạo ra đột phá trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc ứng dụng AI cho phép doanh nghiệp thương mại điện tử tối ưu hóa quy trình vận hành, nâng cao hiệu quả marketing, quản lý chuỗi cung ứng và dự báo xu hướng thị trường. AI hỗ trợ các doanh nghiệp thương mại điện tử nắm được các hành vi tiêu dùng, phán đoán sở thích của người dùng và cung cấp các sản phẩm cụ thể trong thời gian thực, cải thiện sự tương tác với khách hàng, tăng tỷ lệ chuyển đổi và khả năng giữ khách hàng, đề xuất các công cụ thông minh, chatbot tự động và hậu cần, gia tăng chỉ số hiệu suất kinh doanh..
Theo thống kê, đến tháng 11/2025, nước ta có khoảng “66% doanh nghiệp đã ứng dụng AI trong giao tiếp khách hàng và 63% dùng AI để tìm kiếm khách hàng mới”3. Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai ứng dụng AI tại nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam vẫn còn gặp không ít khó khăn về nguồn nhân lực, trình độ công nghệ, dữ liệu và tư duy quản trị. Vì vậy, nghiên cứu ứng dụng AI trong nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
2. Vai trò của AI trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thương mại điện tử
Theo các định nghĩa của Từ điển Cambridge, AIlà “một hệ thống máy tính hoặc máy móc cụ thể có một số đặc điểm giống với bộ não con người, chẳng hạn như khả năng diễn giải và tạo ra ngôn ngữ theo cách giống con người, nhận biết hoặc tạo ra hình ảnh, giải quyết vấn đề và học hỏi từ dữ liệu được cung cấp cho nó” 4và thương mại điện tử là: “Hoạt động kinh doanh mua bán hàng hóa và dịch vụ trên internet”5.
Trong xu hướng chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và cạnh tranh trên thế giới ngày càng gay gắt, AI đang trở thành một trong những nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thương mại điện tử. Với khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, tự học hỏi, AI không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động kinh doanh mà còn tạo ra những giá trị khác biệt, bền vững trên thị trường số.
Trước hết, AI nâng cao hiệu quả quản trị và vận hành của doanh nghiệp thương mại điện tử. Với việc sử dụng các thuật toán AI phân tích dữ liệu và dự báo, doanh nghiệp đạt quy mô tối ưu hóa trong quản lý chuỗi cung ứng, kiểm soát tồn kho, dự đoán nhu cầu thị trường và giảm chi phí vận hành. Các hệ thống AI hỗ trợ việc tự động hóa nhiều hoạt động kinh doanh, như: xử lý đơn hàng, mua hàng, quản lý sản xuất, quản lý kho bãi, giao hàng và chăm sóc khách hàng… qua đó, nâng cao năng suất lao động, giảm sai sót và tăng khả năng đáp ứng các biến động nhanh của thị trường.
Ngoài ra, trong thương mại điện tử, AI nâng cao cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng là yếu tố cốt lõi tạo ưu thế cạnh tranh. Dựa trên hành vi tìm kiếm, lịch sử mua sắm và sở thích người tiêu dùng, AI xây dựng các nội dung quảng cáo, mô hình gợi ý sản phẩm và chương trình khuyến mãi phù hợp với từng khách hàng. Việc này không chỉ gia tăng mức độ hài lòng và trung thành của khách hàng mà còn góp phần nâng cao tỷ lệ chuyển đổi và doanh thu.
Bên cạnh đó, để giảm rủi ro và nâng cao khả năng cạnh tranh trong môi trường số, hiệu quả marketing và phát triển thị trường, doanh nghiệp thương mại điện tử sử dụng các công cụ AI trong phân tích xu hướng tiêu dùng, đánh giá hiệu quả chiến dịch quảng cáo, tối ưu hóa ngân sách marketing và xác định nhóm khách hàng mục tiêu. Hơn nữa, việc AI hỗ trợ tăng cường năng lực bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động thương mại điện tử bằng các hệ thống phát hiện gian lận, nhận diện hành vi bất thường và bảo vệ dữ liệu khách hàng đã gia tăng niềm tin của người tiêu dùng, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thương mại điện tử6.
Hiện nay, các công nghệ AI được thiết kế và triển khai với sự tập trung mạnh vào các giá trị con người, đạo đức và tính minh bạch. Cách tiếp cận hợp tác này bảo đảm sự hỗ trợ và hợp tác của AI với con người trong chuyên môn thay cho sự thay thế. Một ưu thế quan trọng khác là cải thiện được rủi ro qua việc xem xét không chỉ dữ liệu mà còn các yếu tố ngữ cảnh, đạo đức… ảnh hưởng các quyết định kinh doanh. Các quyết định này tác động đáng kể đối với cá nhân và xã hội đặc biệt quan trọng trong các ngành dịch vụ, như: tài chính, chăm sóc sức khỏe, thương mại và bảo hiểm.
Các doanh nghiệp sử dụng AI lấy con người làm trung tâm đạt được lợi thế cạnh tranh qua việc thúc đẩy tính toàn diện, tuân thủ quy định và tính bền vững lâu dài. Hơn nữa, AI nâng cao thương hiệu và gia tăng niềm tin người lao động dẫn đến sự hài lòng trong công việc cao hơn, giảm căng thẳng và tăng năng suất. Đối với khách hàng, cá nhân hóa và khả năng phản hồi dựa trên AI dẫn đến các trải nghiệm dịch vụ tốt hơn, thúc đẩy lòng trung thành và sự gắn kết6.
3. Thực trạng ứng dụng AI trong doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam
Nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử đã tích cực ứng dụng AI trong hoạt động kinh doanh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả kinh doanh và chất lượng phục vụ khách hàng. AI trở thành công cụ quan trọng trong chiến lược phát triển doanh nghiệp. Từ việc ứng dụng AI, nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử đã nâng cao kết quả cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, gia tăng sự gắn kết của khách hàng từ 40% – 60%. Bộ máy marketing sử dụng AI đã xác định xu hướng mua sắm, tự động hóa chương trình và tối ưu hóa chiến dịch marketing, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian chiến dịch marketing. Năng suất hoạt động tăng từ 5 – 10% và giảm tỷ lệ nhân viên nghỉ việc (còn từ 0,5 – 1%)8.
Hơn nữa, trong doanh nghiệp thương mại điện tử, AI góp phần nâng cao hiệu quả quản lý vận hành và logistics từ các thuật toán thông minh hỗ trợ dự báo nhu cầu, lập kế hoạch giao hàng và lựa chọn tuyến vận chuyển hợp lý. Nhiều doanh nghiệp đã giảm được tình trạng thiếu hoặc dư thừa hàng hóa, rút ngắn thời gian giao nhận, hạn chế chi phí phát sinh, từ đó, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và khả năng đáp ứng thị trường.
Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp ứng dụng AI để nâng cao năng lực nhận diện và phát hiện gian lận theo thời gian thực, giảm lỗi sai trong báo cáo, củng cố an ninh, an toàn cho khách hàng… đánh giá rủi ro thanh toán và kiểm soát chất lượng người bán. Điều này góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn, củng cố niềm tin của người tiêu dùng.
Mặc dù AI được đánh giá là công cụ quan trọng về đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, quá trình ứng dụng AI trong các doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế và chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số sâu rộng: “… bước ngoặt cuối năm 2023 … một số công ty lớn đã thử nghiệm GenAI cho các hoạt động như tra cứu thông tin, văn bản, tài liệu, quản lý nhân sự và tuyển dụng, đào tạo nhân viên, và hỗ trợ lập trình trong lĩnh vực công nghệ thông tin thông qua code co-pilots. Các ứng dụng phục vụ trực tiếp khách hàng vẫn tập trung chủ yếu vào GenAI chatbot và bot thoại…”9.
Nguyên nhân là do đa số doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, còn hạn chế vốn, nguồn nhân lực và trình độ công nghệ. Việc đầu tư các hệ thống AI hiện đại trong thương mại điện tử, như: phân tích dữ liệu lớn, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng hay tự động hóa chuỗi cung ứng gặp nhiều khó khăn. AI chủ yếu mới được ứng dụng ở mức độ đơn giản như chatbot trả lời tự động, gợi ý sản phẩm cơ bản, chưa khai thác hết khả năng phân tích và dự báo hiệu quả.
Ngoài ra, hạn chế về năng lực quản trị dữ liệu đang cản trở ứng dụng AI vì nhiều doanh nghiệp chưa xây dựng được hệ thống thu thập, lưu trữ và chuẩn hóa dữ liệu đầy đủ và hiệu quả. Do dữ liệu phân tán, thiếu tính liên kết và cập nhật chưa cao khiến các mô hình AI chưa phát huy hiệu quả. Bên cạnh đó, ý thức bảo mật dữ liệu và tuân thủ các quy định về an toàn thông tin của một số doanh nghiệp còn chưa được chú trọng đúng mức.
Hơn nữa, nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển và vận hành AI còn thiếu hụt. “Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự có kiến thức chuyên sâu về công nghệ, quản trị dữ liệu, an toàn bảo mật thông tin hay marketing số”10. Đội ngũ nhân sự am hiểu cả công nghệ AI và nghiệp vụ thương mại điện tử trong xã hội chưa nhiều và chi phí tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu rất lớn, ngoài ra còn những rủi ro trong việc duy trì nguồn nhân lực. Vì hạn chế này nên nhiều doanh nghiệp chỉ sử dụng các giải pháp AI “đóng gói” và chưa phát huy hết khả năng đa dạng của AI đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
Bên cạnh đó, khung pháp lý và quy định về AI để tạo hành lang pháp lý trong xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, thúc đẩy phát triển kinh tế vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Một số quy định liên quan đến dữ liệu cá nhân, trách nhiệm pháp lý của hệ thống AI, hay chuẩn mực đạo đức trong sử dụng AI chưa thực sự rõ ràng hoặc chưa đầy đủ khiến các doanh nghiệp còn lo ngại khi triển khai các giải pháp AI ở quy mô lớn.
Tóm lại, những hạn chế trong ứng dụng AI của các doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam xuất phát từ cả yếu tố nội tại và môi trường bên ngoài. Việc nhận diện rõ các hạn chế này là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp và cơ quan quản lý có giải pháp phù hợp nhằm thúc đẩy ứng dụng AI hiệu quả, bền vững trong thời gian tới.
4. Một số giải pháp
Một là, nâng cao nhận thức và đổi mới tư duy chiến lược của đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp thương mại điện tử về vai trò của AI.
AI phát triển rất nhanh tạo nhiều cơ hội và thách thức chưa từng có đối với các nhà lãnh đạo ngành thương mại điện tử về cơ sở hạ tầng, quá trình ra quyết định, chiến lược chức năng và cạnh tranh. Các công cụ AI được thiết kế để cải thiện năng suất và hỗ trợ quá trình ra quyết định đã đưa ra các giải pháp sáng tạo có giá trị cao.
Để khai thác tối đa tiềm năng của AI không chỉ đơn thuần là triển khai áp dụng công nghệ tiên tiến mà phải là một quá trình chuyển đổi tư duy toàn diện về quản lý nhằm nâng cao hiệu quả, khả năng phối hợp và huy động nguồn lực, định hướng chiến lược…, trong đó lãnh đạo có vai trò hướng dẫn các bộ phận vượt qua rào cản của sự thay đổi công nghệ và bảo đảm những thay đổi phù hợp với các giá trị và chuẩn mực xã hội.
Lãnh đạo doanh nghiệp thương mại điện tử cần thay đổi mô hình quản trị truyền thống dựa trên kinh nghiệm sang quan điểm tư duy dựa trên dữ liệu và công nghệ, trong đó AI được xem là công cụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng ra quyết định, tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực và tạo ra ưu thế cạnh tranh, giá trị gia tăng bền vững. Để khai thác hiệu quả cần xây dựng chiến lược ứng dụng AI với việc xác định rõ mục tiêu, phạm vi, lộ trình và nguồn lực cần thiết đáp ứng nhu cầu thị trường và khả năng thích ứng của doanh nghiệp11.
Hai là, phát triển nguồn nhân lực số, đặc biệt là nguồn nhân lực có kiến thức và kỹ năng về AI.
Cần tập trung đào tạo kiến thức và kỹ năng cốt lõi về AI và thương mại điện tử để vận hành hoạt động thương mại điện tử, như: ứng dụng chatbot AI để chăm sóc khách hàng 24/7 và hệ thống quản trị kho bãi, logistics tự động, thực hiện cá nhân hóa hành trình khách hàng, dự báo xu hướng tiêu dùng và tối ưu hóa quảng cáo tự động. Đào tạo nhân lực sử dụng AI để phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và ra các quyết định chiến lược.
Thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới với ứng dụng AI về các kiến thức nền tảng toàn cầu và các tiêu chuẩn phát triển xanh, bền vững. Ngoài ra, cần triển khai mô hình đào tạo “theo đơn đặt hàng” giữa trường đại học và doanh nghiệp để bảo đảm bổ sung yêu cầu thực tế của thị trường. Cá nhân hóa lộ trình học (Learning Paths) bằng cách sử dụng AI trong giáo dục để phân tích trình độ từng nhân viên và đề xuất các khóa học phù hợp.
Phát triển mô hình học tập dựa trên dự án (Project-based learning; tham gia các nền tảng học trực tuyến trong nước và quốc tế để đào tạo lại (reskilling) đội ngũ hiện tại. Ngoài ra, doanh nghiệp cần liên kết với các hiệp hội chuyên ngành, như: Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) giúp doanh nghiệp cập nhật thông tin, công nghệ mới và nhu cầu hợp tác phát triển.
Tuy nhiên, để chiến lược phát triển nguồn nhân lực thành công cần triển khai các giải pháp về thu hút để tạo ra sự chú ý và lôi cuốn các ứng viên tiềm năng gia nhập tổ chức, xây dựng quy trình tuyển dụng chuyên nghiệp, hiệu quả; xây dựng chính sách đãi ngộ bao gồm mức lương, thưởng và phúc lợi hấp dẫn và phù hợp vị trí công việc song song việc quảng bá văn hóa doanh nghiệp và giá trị cốt lõi. Đồng thời, xây dựng lộ trình, kế hoạch phát triển cá nhân gắn liền với mục tiêu chung của tổ chức trong chiến lược phát triển.
Để duy trì nguồn nhân lực, tránh “chảy máu chất xám” và bảo đảm ưu thế cạnh tranh cần tạo môi trường làm việc thân thiện, xây dựng văn hóa tôn trọng và gắn kết đồng nghiệp tích cực. Phải kịp thời ghi nhận và khen thưởng các kết quả, thành tích cá nhân; áp dụng hệ thống thăng tiến, bổ nhiệm cá nhân dựa trên kết quả đánh giá khách quan về hiệu suất công việc. Ngoài ra, phải chú ý cải thiện điều kiện an toàn trong làm việc, bảo đảm các yếu tố cân bằng công việc – cuộc sống và luôn tạo điều kiện và cơ hội phát triển cho những nhân sự xuất sắc.
Ba là, đẩy mạnh đầu tư xây dựng và hoàn thiện hạ tầng số, hệ thống dữ liệu và nền tảng công nghệ phục vụ ứng dụng AI.
Dữ liệu được xem là “nguồn tài nguyên” của nền kinh tế số và là yếu tố quan trọng nhất quyết định hiệu quả của AI. Trong hoạt động thương mại điện tử, doanh nghiệp sở hữu lượng dữ liệu lớn và phong phú, đa dạng về khách hàng, như: hành vi tiêu dùng, lịch sử giao dịch, khối lượng thanh toán, logistics, đánh giá sản phẩm và phản hồi sau bán hàng. Việc quản lý hệ thống dữ liệu sẽ quyết định hiệu quả của hoạt động AI và các kết quả từ việc ra quyết định. Do đó, doanh nghiệp thương mại điện tử cần đầu tư xây dựng cơ sở công nghệ thông tin bảo đảm khả năng thu thập, lưu trữ, xử lý và phân tích dữ liệu lớn một cách đồng bộ, an toàn và hiệu quả.
Việc ứng dụng AI với các công nghệ, như: dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, học máy (Machine Learning), học sâu (Deep Learning) sẽ nâng cao năng lực dự báo xu hướng thị trường, tối ưu hóa quản lý tồn kho, logistics và chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận hành và rút ngắn thời gian giao hàng. Đồng thời, AI cho phép doanh nghiệp cá nhân hóa sản phẩm, dịch vụ theo từng khách hàng, nâng cao trải nghiệm mua sắm và mức độ trung thành của người tiêu dùng.
Đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử vừa và nhỏ, trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, việc lựa chọn các giải pháp thuê ngoài, sử dụng dịch vụ AI trên nền tảng đám mây hoặc các nền tảng công nghệ dùng chung là giải pháp phù hợp để tiếp cận được công nghệ tiên tiến. Từ đó, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng số, khai thác hiệu quả dữ liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử ngày càng biến động và cạnh tranh khốc liệt.
Bốn là, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ và tăng cường liên kết trong hệ sinh thái thương mại điện tử.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, hành lang pháp lý về dữ liệu, công nghệ số và AI cần được xây dựng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư của người tiêu dùng, an ninh mạng và chia sẻ dữ liệu, qua đó tạo môi trường pháp lý an toàn, lành mạnh để doanh nghiệp thương mại điện tử yên tâm ứng dụng AI trong hoạt động kinh doanh. Đồng thời, cần “ban hành các quy định mới phù hợp với xu hướng công nghệ hiện đại, như: giao dịch xuyên biên giới, thanh toán số, bảo mật dữ liệu cá nhân, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và Blockchain trong thương mại điện tử”12. Bên cạnh đó, cần triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong việc tiếp cận vốn, công nghệ và nguồn nhân lực AI.
Ngoài ra, để tăng cường liên kết, hợp tác trong hệ sinh thái thương mại điện tử cần phát huy vai trò Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM)13 nhằm thúc đẩy ứng dụng AI trong thương mại điện tử. VECOM kết nối các thành viên, cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan nhà nước, tham mưu và phản biện chính sách phát triển thương mại điện tử cho chính phủ, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển logistic. Ngoài ra, VECOM có vai trò đại diện cho hội viên trong các vấn đề liên quan đến pháp luật, chính sách, và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp thương mại điện tử, kết nối và hợp tác (Networking) giữa các thành viên, tổ chức các diễn đàn, hội thảo và liên kết với đối tác trong và ngoài nước để thúc đẩy kinh doanh; hỗ trợ và phát triển nhân lực với việc cung cấp thông tin, hỗ trợ đào tạo, phổ biến chính sách mới và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp, đặc biệt trong việc thúc đẩy chuyển đổi số và kinh doanh trực tuyến; xây dựng thương hiệuqua việc thúc đẩy sự phát triển bền vững, xây dựng niềm tin của người tiêu dùng và uy tín cho thị trường thương mại điện tử Việt Nam.
5. Kết luận
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, ứng dụng AI đã và đang trở thành động lực quan trọng giúp các doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, quá trình ứng dụng AI cũng đặt ra nhiều thách thức về tư duy lãnh đạo, nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng công nghệ và hành lang pháp lý phù hợp. Do đó, để phát huy hiệu quả vai trò của AI, các doanh nghiệp thương mại điện tử cần có chiến lược đầu tư phù hợp; đồng thời, tăng cường liên kết với các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ. Về phía Nhà nước, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, qua đó thúc đẩy ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững thương mại điện tử Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Chú thích:
1. Bài viết là sản phẩm của đề tài: Các rào cản ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thương mại điện tử tại các doanh nghiệp thuộc VECOM. Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng cấp kinh phí, mã số GVTC19.13.
2, 13. Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam 2025. https://vecom.vn/bao-cao-chi-so-thuong-mai-dien-tu-viet-nam-2025
3. JS, Satish. (2025). The Evolution of E-commerce: How Artificial Intelligence is Reshaping Online Retail. International Journal of Integrative Studies (IJIS). 1-5. 10.63856/vwqrke94.
4. Artificial intelligence. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/artificial-intelligence
5. E-commerce. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/e-commerce
6. Simon Suwanzy Dzreke. (2025). The Competitive Advantage of AI in Business: A Strategic Imperative. International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR). 7(4), 1- 24. https://doi.org/10.36948/ijfmr.2025.v07i04.50400
7. Frenette, Joel. (2022). Benefits of The Rise of Human-Centric AI in Enterprise Decision Making. 10.5281/zenodo.15164408.
8, 9. Il-Dong Kwon, Arnaud Ginolin và Hanno Stegmann. (2024). Dẫn đầu cùng GenAI/AI: Chiến lược giúp các doanh nghiệp Việt Nam bứt phá. Boston Consulting Group 2024. All rights reserved. 11/24. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://web- assets.bcg.com/bc/ed/ad9560ab4cedbf6672fb667239cd/dan-%C4%91au-cung-genaiai-chien-luoc-giup-cac-doanh-nghiep-viet-nam-but-pha.pdf
10, 12. Phát triển hoạt động thương mại điện tử trong bối cảnh chuyển đổi số ở Việt Nam hiện nay. https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/10/14/phat-trien-hoat-dong-thuong-mai-dien-tu-trong-boi-canh-chuyen-doi-so-o-viet-nam-hien-nay
11. Oancea, Marian & Saftiuc, Bogdan & Vargas, Vanesa & Ion, Carmina. (2025). Artificial Intelligence and the Future of Leadership: Navigating Challenges and Opportunities in Enterprises. Proceedings of the International Conference on Business Excellence. 19. 2703-2711. 10.2478/picbe-2025-0208.
