Leveraging the human factor in digital transformation in communes and wards in Hanoi City
ThS. Nguyễn Thị Phương Liên
Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong thành phố Hà Nội
(Quanlynhanuoc.vn) – Việt Nam đang thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ, đây không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết để thu hẹp khoảng cách phát triển với khu vực và thế giới, từ đó dần bước vào kỷ nguyên số. Là trung tâm, trái tim của đất nước, Hà Nội cần quyết tâm đi đầu, truyền cảm hứng mạnh mẽ để lan tỏa và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên cả nước. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội cần phát huy nhân tố con người ở các xã, phường, coi đây là một trong những biện pháp then chốt để chuyển đổi số thành công.
Từ khóa: Chuyển đổi số; nhân tố con người; xã, phường; thành phố Hà Nội.
Abstract: Vietnam is implementing a strong digital transformation, which is not only an inevitable trend but also an urgent requirement to narrow the development gap with the region and the world, thereby gradually entering the digital era. As the political and administrative center of the country, Hanoi is expected to take the lead and strongly inspire and promote the nationwide digital transformation process. To achieve this goal, Hanoi needs to promote the role of human resources in communes and wards, considering this a key solution for successful digital transformation.
Keywords: Digital transformation; human factor; communes and wards; Hanoi city.
1. Phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số
Trong giai đoạn hiện nay, chuyển đổi số trở thành một xu hướng không thể đảo ngược. Đây là quá trình tích hợp công nghệ số vào mọi lĩnh vực, giúp thay đổi căn bản phương thức vận hành, nâng cao năng suất lao động, năng lực sáng tạo, làm thay đổi tổng thể, toàn diện cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất. Cùng với đó, chuyển đổi số tác động sâu rộng đến tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội của mỗi quốc gia; quyết định một quốc gia có theo kịp bước tiến của toàn cầu, thậm chí, những quốc gia phát triển sau có thể đi tắt đón đầu phá bỏ khoảng cách, tạo đột phá vươn mình, trực tiếp ảnh hưởng đến vị thế của quốc gia trên thế giới trong thời kỳ mới.
Trong chuyển đổi số, nhân tố con người luôn giữ vị trí trung tâm, vai trò quan trọng hàng đầu, quyết định. Trong khi hạ tầng số và công nghệ số có thể đi tắt, đón đầu nhập khẩu, đầu tư, xây dựng phát triển một cách nhanh chóng thì con người muốn làm chủ được quá trình chuyển đổi số đòi hỏi không những phải được giáo dục, đào tạo mà còn phải khơi dậy mọi tiềm năng, sức mạnh bên trong nhằm thúc đẩy họ tích cực tham gia có trách nhiệm vào quá trình chuyển đổi số. Vì vậy, con người không những là chủ thể trung tâm mà còn là đối tượng phục vụ của chuyển đổi số.
Phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số được hiểu là quá trình khơi dậy và hiện thực hóa năng lực của con người trong làm chủ và áp dụng công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây (cloud computing)… nhằm thay đổi phương thức điều hành, lãnh đạo, quy trình làm việc và hiện đại hóa đời sống xã hội. Trong đó, phát huy mạnh mẽ trí tuệ, tiềm năng sáng tạo, năng lực làm chủ của con người chính là vấn đề có ý nghĩa quyết định.
2. Thực tiễn phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số ở các xã, phường của thành phố Hà Nội
Thực hiện chuyển đổi số ở các xã, phường là một chủ trương lớn của Thành ủy thành phố Hà Nội, nhằm hướng đến xây dựng nền hành chính công hiện đại, nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ cơ sở trong phục vụ Nhân dân. Trong đó, phát huy nhân tố con người là một trong những nội dung biện pháp quan trọng hàng đầu, quyết định chất lượng, hiệu quả công tác chuyển đổi số ở các xã, phường thành phố Hà Nội.
Những năm qua, trên cơ sở các chủ trương, định hướng của Trung ương, Hà Nội là một trong những địa phương tiên phong trong việc ban hành các chủ trương, chính sách, kế hoạch hành động cụ thể nhằm triền khai chương trình chuyển đổi số, trong đó phát huy nhân tố con người ở các xã, phường được xác định là vấn đề quan trọng hàng đầu. Theo đó, Hà Nội đã chú trọng nâng cao năng lực, trình độ làm chủ công nghệ số, hạ tầng số của đội ngũ cán bộ xã, phường nhằm nâng cao chất lượng công việc, phục vụ hiệu quả các mặt đời sống của Nhân dân và thái độ trách nhiệm trong tham gia sâu rộng vào quá trình chuyển đổi số của Nhân dân.
Sau khi sắp xếp (từ ngày 01/7/2025), Hà Nội có 126 đơn vị hành chính cấp xã, phường mới (50 phường, 76 xã)1. Các xã, phường được tổ chức lại theo trục giao thông và ranh giới tự nhiên, tập trung tinh gọn bộ máy, quản lý hiệu quả. Thực hiện mô hình chính quyền hai cấp tại thành phố Hà Nội đã có kết quả bước đầu tích cực, bộ máy dần hoạt động ổn định, dịch vụ công cơ bản đáp ứng yêu cầu. Tính đến ngày 25/9/2025, Hà Nội đã bố trí hơn 5.200 cán bộ, công chức, viên chức về công tác tại cơ sở, gần 9.700 biên chế được sắp xếp lại, bảo đảm sự thông suốt của công việc. Về cơ sở vật chất, 100% xã, phường đã có trụ sở làm việc ổn định, được trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị. Hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công và 126 điểm phục vụ tại cơ sở đi vào vận hành thống suốt2.
Để phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số ở các xã, phường, Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 130/KH-UBND ngày 12/5/2025 triển khai một số nhiệm vụ bảo đảm công tác chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước thành phố khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Kế hoạch nhấn mạnh việc bảo đảm hệ thống công nghệ thông tin tại các đơn vị được vận hành liên tục, không gián đoạn trong quá trình khai thác, sử dụng; dữ liệu từ các hệ thống thông tin của đơn vị khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp bảo đảm tích hợp, liên thông, đồng bộ, thống nhất; tổ chức hệ thống thông tin, lưu trữ dữ liệu phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tối ưu hóa nguồn lực và chi phí vận hành. Đây là điều kiện quan trọng để năng lực, trí tuệ của cán bộ xã, phường thành phố Hà Nội được được phát huy, nâng cao hiệu suất công việc.
Cùng với đó, UBND thành phố cũng ban hành Quyết định số 5279/QĐ-UBND ngày 23/10/2025, về Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số của các cơ quan nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội, áp dụng cho hai nhóm chính: các sở, ban, ngành (thành phố) và UBND xã, phường (cấp xã), tập trung đánh giá về chuyển đổi số và phát triển kinh tế số. Trong đó có những tiêu chí về nhận thức số, nhân lực số, xã hội số… rất thiết thực. Điều này cho thấy, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã bám sát thực tiễn, xác định đúng trọng tâm, trọng điểm nhằm thực hiện chuyển đổi số toàn diện, trong đó xác định con người có vai trò quan trọng, quyết định.
Để nâng cao nhận thức số cho cán bộ xã, phường, thành phố đã cấp 695 mã định danh điện tử cho các cơ quan, đơn vị; thực hiện tái cấu trúc hệ thống, khởi tạo 14.233 tài khoản cho cán bộ, công chức tại 126 xã, phường phục vụ khai thác, sử dụng Hệ thống; tập huấn cho 1.725 cán bộ tại 126 điểm cầu về quy trình xử lý văn bản trên hệ thống mới3. Cùng với đó, đã triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số” và phong trào học tập số toàn dân, đưa kỹ năng số cơ bản đến từng thôn, tổ dân phố, khu dân cư, tạo nền tảng thiết thực để người dân tham gia vào hệ sinh thái số của thành phố4.
Công tác hỗ trợ, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực công nghệ thông tin và chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ. Mới đây, ngày 11/5, tại kỳ họp thứ Hai Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội (khóa XVII), các đại biểu đã biểu quyết thông qua Nghị quyết quy định nội dung chi, mức chi hỗ trợ và chi thưởng đối với nhân lực thực hiện nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hệ thống chính trị thành phố. Theo đó, mức hỗ trợ, cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách về quản lý công nghệ thông tin hoặc công nghệ thông tin được hưởng thêm 5 triệu đồng/tháng ngoài mức hỗ trợ theo Nghị định số 179/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ; người trực tiếp tham mưu, quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo vị trí việc làm được phê duyệt được hưởng mức hỗ trợ 10 triệu đồng/tháng5… Đây được xem là động lực quan trọng để phát huy nhân tố con người trong việc tự học, tự nghiên cứu nâng cao trình độ, làm chủ quá trình công tác của đội ngũ cán bộ xã, phường trong xu hướng hiện đại hóa nền quản trị công.
Tuy nhiên, bên cạnh những điểm đã được, quá trình phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số ở các xã, phường thuộc thành phố Hà Nội vẫn còn có những khó khăn nhất định, như: nguồn nhân lực chuyên trách về công nghệ thông tin còn thiếu, xã, phường chưa có quy định vị trí việc làm về công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trong khi khối lượng công việc ngày càng nhiều, yêu cầu ngày càng cao; một số cơ sở dữ liệu (CSDL) chuyên ngành còn chưa bảo đảm đồng bộ. Đây được xem là rào cản lớn trong quá trình xây dựng chính quyền số tại các xã, phường của thành phố Hà Nội. Cùng với đó, trình độ dân trí, khả năng tiếp cận của người dân thực hiện các dịch vụ công, dịch vụ công trực tuyến bằng ứng dụng công nghệ thông tin còn một số hạn chế; đặc biệt là người dân ở vùng nông thôn, các đối tượng đặc thù như người cao tuổi, người khuyết tật…. Chính những điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số ở các xã, phường thuộc thành phố Hà Nội.
3. Định hướng phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số ở các xã, phường của thành phố Hà Nội thời gian tới
Thứ nhất, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng về vai trò, lợi ích của hạ tầng số và chuyển đổi số đến toàn thể cán bộ, công chức, người dân và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Quá trình tổ chức tuyên truyền cần bảo đảm đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung và triển khai trên nhiều nền tảng thông tin, truyền thông. Tổ chức các hội thảo, hội nghị, triển lãm về công nghệ số tại Hà Nội để giới thiệu, quảng bá tiềm năng, thu hút đầu tư và tạo không gian kết nối, trao đổi giữa các cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp. Tăng cường thông tin, tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và xã hội; giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của việc phát triển hạ tầng số, từ đó chung tay cùng các cấp chính quyền thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của thành phố.
Thứ hai, phát triển hạ tầng và dữ liệu số hiện đại, đáp ứng tốt yêu cầu quá trình chuyển đổi số. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hướng đến tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất cho đội ngũ cán bộ xã, phường phát huy tốt năng lực trình độ, khả năng ứng dụng công nghệ số vào làm việc. Theo đó, cần rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách phát triển hạ tầng số trên địa bàn thành phố, bảo đảm thống nhất với quy định của Trung ương, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tiễn của Hà Nội. Xây dựng, ban hành danh mục các chương trình, nhiệm vụ, dự án ưu tiên về phát triển hạ tầng số trên địa bàn thành phố, tập trung vào hạ tầng Trung tâm dữ liệu, mạng 5G, 6G, nền tảng số dùng chung và hạ tầng kết nối khu công nghiệp, khu đô thị, vùng sâu, vùng xa. Xây dựng và ban hành cơ chế, quy định về chia sẻ dữ liệu IoT và dùng chung hạ tầng kết nối IoT trên địa bàn thành phố; bảo đảm tích hợp vào Kho dữ liệu dùng chung, kết nối qua nền tảng LGSP, tránh đầu tư trùng lặp, tối ưu chi phí, đồng thời, bảo đảm an toàn, bảo mật và quyền riêng tư dữ liệu. Tăng cường phối hợp, chia sẻ, sử dụng chung hạ tầng viễn thông để tăng hiệu quả đầu tư, bảo đảm mỹ quan và an toàn cho người dân; triển khai các phương pháp chia sẻ hạ tầng tiên tiến (thụ động, tích cực).
Thứ ba, đầu tư và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách nhà nước cho các hạng mục hạ tầng số thiết yếu phục vụ chính quyền số, đặc biệt là hạ tầng dữ liệu, nền tảng dùng chung, an toàn thông tin và các dự án thí điểm công nghệ mới. Đẩy mạnh xã hội hóa, đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư. Khuyến khích các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đầu tư phát triển hạ tầng số theo hình thức đối tác công – tư (PPP), thuê dịch vụ công nghệ thông tin.
Thứ tư, tiếp tục thực hiện tốt các cơ chế, chính sách về chuyển đổi số, quán triệt và thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 05/CT-UBND ngày 11/4/2026 của UBND thành phố Hà Nội về việc gắn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quy trình lập, thẩm định và triển khai các quy hoạch, đề án, dự án, nhiệm vụ của thành phố. Theo đó, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn mang tính khuyến khích mà trở thành yêu cầu bắt buộc, được tích hợp ngay từ khâu đề xuất và xuyên suốt toàn bộ quy trình quản lý nhà nước, từ lập, thẩm định, phê duyệt đến triển khai, theo dõi và đánh giá. Thực hiện có hiệu quả Kế hoạch số 131/KH-UBND ngày 31/03/2026 của UBND thành phố Hà Nội về chuyển đổi số năm 2026, hướng tới phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Tiếp tục khẳng định chuyển đổi số phải gắn chặt với cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Năm là, tiếp tục đẩy mạnh giáo dục, bồi dưỡng, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ xã, phường của thành phố. Thường xuyên chia sẻ dữ liệu, tài nguyên số trong quá trình đào tạo và tập huấn. Khuyến khích cán bộ, công chức, viên chức, người dân tham gia học tập, bồi dưỡng các khóa tập huấn về chuyển đổi số, kỹ năng số nhằm nâng cao trình độ, đáp ứng yêu cầu của công việc. Đối với cán bộ phụ trách chuyển đổi số ở cơ quan, đơn vị cần có chế độ đãi ngộ phù hợp, khuyến khích vật chất, tinh thần, tạo môi trường, động lực làm việc và tăng sự gắn kết, gắn bó lâu dài. Đồng thời, tạo điều kiện tham gia các khóa bồi dưỡng trong nước, nước ngoài, có cơ hội mở mang kiến thức, trau dồi kỹ năng số.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, cần tăng cường tính chủ động và khả năng thích ứng. Xác định các thiếu hụt về năng lực, kỹ năng số; xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ, đáp ứng các yêu cầu của chuyển đổi số. Từng cá nhân cần có nhận thức rõ hơn về tương lai, xác định và thực hiện đúng vai trò của mình trong chuyển đổi số. Đồng thời, cần chú trọng nâng cao kỹ năng số cho người dân, tạo điều kiện thuận lới để họ tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số. Đây là nội dung quan trọng để bảo đảm chuyển đổi số được lan tỏa đến toàn xã hội. Tập trung xây dựng Đề án vị trí việc làm, bổ sung yêu cầu kỹ năng số phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng vị trí; thực hiện số hóa toàn bộ hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính; hoàn thiện và phát triển các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung, phục vụ hiệu quả việc giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công.
4. Kết luận
Phát huy nhân tố con người trong chuyển đổi số ở các xã, phường Thủ đô Hà Nội là vấn đề có tính cấp bách và chiến lược. Đòi hỏi phải được quan tâm đầu tư mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng; cùng với đó, chú trọng giáo dục, bồi dưỡng, khơi dậy mọi tiềm năng sáng tạo, năng lực làm chủ tiến bộ khoa học và công nghệ của cán bộ, Nhân dân, hướng đến xây dựng nền hành chính công hiện đại, phục vụ; gớp phần phát triển bền vững, nâng cao vị thế và uy tín của Thủ đô với Nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế.
Chú thích:
1, 3. Thành ủy Hà Nội (2025). Báo cáo số 815-BC/TU ngày 17/7/2025 về tình hình, tiến độ, kết quả thực hiện sắp xếp tổ chức, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
2. Thành ủy Hà Nội (2025). Văn kiện Đại hội đại biểu thành phố Hà Nội lần thứ XVII. Hà Nội(tháng 10/2025).
4. Hà Nội bứt phá chuyển đổi số năm 2025: Đồng bộ hệ thống, lan tỏa dịch vụ số tới từng người dân. https://mst.gov.vn/ha-noi-but-pha-chuyen-doi-so-nam-2025-dong-bo-he-thong-lan-toa-dich-vu-so-toi-tung-nguoi-dan.
5. Hà Nội thông qua chính sách hỗ trợ nhân lực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. https://hanoi.gov.vn/videos/ha-noi-thong-qua-chinh-sach-ho-tro-nhan-luc-doi-moi-sang-tao-chuyen-doi-so-4260512005547062.htm
Tài liệu tham khảo:
1. UBND thành phố Hà Nội (2025).Quyết định 5279/QĐ-UBND ngày 23/10/2025 ban hành Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số của các cơ quan nhà nước thành phố Hà Nội.
2. UBND thành phố Hà Nội (2026).Chỉ thị số 05/CT-UBND ngày 11/4/2026 về việc gắn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quy trình lập
3. Chuyển đổi số trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. https://www.quanlynhanuoc.vn/2026/05/08/chuyen-doi-so-trong-qua-trinh-trien-khai-mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-hai-cap/
